Home Ηλεκτρισμός Επιστολή Προέδρου ΡΑΕ προς ΥΠΕΚΑ
Επιστολή Προέδρου ΡΑΕ προς ΥΠΕΚΑ

Επιστολή Προέδρου ΡΑΕ προς ΥΠΕΚΑ

0
0

Επιστολή απέστειλε ο πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, Δρ.Νίκος Βασιλάκος, αναφορικά με την επίλυση του ενεργειακού ζητήματοςη της Κρήτης, προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.


Η επιστολή αναφέρει τα εξής: «Όπως είναι γνωστό, για την επίλυση του ενεργειακού ζητήματος της Κρήτης καταρτίστηκε και υπογράφηκε μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, περίπου πριν από μία δεκαετία, σχετική προγραμματική συμφωνία, η οποία μεταξύ άλλων προέβλεπε την κατασκευή νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στην περιοχή Κορακιά-Π. Γαλήνων του νομού Ηρακλείου, με καύσιμο πετρέλαιο, ή φυσικό αέριο (εάν αυτό καθίστατο διαθέσιμο στο νησί), με ταυτόχρονη παύση λειτουργίας του σταθμού ΑΗΣ Λινοπεραμάτων και μετεγκατάσταση των μονάδων του στο νέο αυτό σταθμό.


Στη συνέχεια, χορηγήθηκε άδεια παραγωγής στη ΔΕΗ Α.Ε. (2006-8) για την ανάπτυξη του νέου ως άνω σταθμού στην περιοχή που είχε συμφωνηθεί, ισχύος ~500 MW (2 x 230-260 MW), με καύσιμο ελαφρύ πετρέλαιο ή φυσικό αέριο, καθώς και δεύτερη άδεια παραγωγής (2005) για την εγκατάσταση δύο μονάδων ντίζελ συνολικής ισχύος 100 MW, με καύσιμο μαζούτ, στον ΑΗΣ Αθερινόλακκου. Με βάση τη μέχρι σήμερα πρόοδο στην αδειοδότηση/κατασκευή του νέου αυτού δυναμικού ηλεκτροπαραγωγής, δεν αναμένεται μέχρι το 2015 η ένταξη κάποιας μονάδας, καθώς ο μεν διαγωνισμός της ΔΕΗ Α.Ε. για την κατασκευή των δύο μονάδων του ΑΗΣ Αθερινόλακκου ακυρώθηκε με πρωτοβουλία της ΔΕΗ Α.Ε., ενώ δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες απόκτησης γης και αδειοδότησης του νέου σταθμού Κορακιάς-Π. Γαλήνων.


Ωστόσο, στο διάστημα που μεσολάβησε μετά την προγραμματική συμφωνία έως σήμερα, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας ανέλαβε πρωτοβουλία για την εξέταση της Διασύνδεσης της Κρήτης με το ηπειρωτικό Σύστημα της χώρας, στο πλαίσιο μία γενικότερης διερεύνησης και σχεδιασμού των διασυνδέσεων των νησιών του Αιγαίου με το Σύστημα, μέσω σχετικών αναθέσεων μελετών στο ΕΜΠ. Προ διετίας, μάλιστα, εκπονήθηκε και σχετική μελέτη για τη Διασύνδεση της Κρήτης από ομάδα εργασίας εκπροσώπων της ΡΑΕ, του ΔΕΣΜΗΕ Α.Ε. και της ΔΕΗ Α.Ε., ενώ το ζήτημα εξακολουθεί να μελετάται από τον ΑΔΜΗΕ, στο πλαίσιο κατάρτισης του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.


Παράλληλα, έχουν λάβει χώρα αδειοδοτήσεις επενδυτικών σχεδίων ιδιωτών που περιλαμβάνουν ανάπτυξη αιολικών σταθμών σημαντικής κλίμακας στην Κρήτη, με ταυτόχρονη κατασκευή της διασύνδεσής τους στο ηπειρωτικό Σύστημα. Οι προτεινόμενες διασυνδέσεις είναι παρόμοιες με εκείνες που έχουν εξεταστεί στις ως άνω μελέτες των φορέων της Πολιτείας, τόσο ως προς τα σημεία σύνδεσης (ΚΥΤ Αττικής, ή στο υπό κατασκευή ΚΥΤ Μεγαλόπολης στην Πελοπόννησο), όσο και ως προς την τάξη μεγέθους της μεταφορικής ικανότητας της συγκεκριμένης διασύνδεσης (περί τα 1000 MW). Σημειώνεται ότι τα σενάρια διασύνδεσης που έχουν εξεταστεί από τους φορείς της Πολιτείας καλύπτουν μεγαλύτερο εύρος ικανότητας της διασύνδεσης, από 700 MW έως και 2000 MW.


Σημειώνεται επίσης ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας επιλογής Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCIs) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι περισσότεροι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί που προωθούν παρόμοια έργα στην Κρήτη, έχουν κατ’ αρχήν συμφωνήσει στην κατασκευή ενός κοινού έργου διασύνδεσης, ισχύος περίπου 1000 MW (στο πλαίσιο των όρων των σχετικών αδειών παραγωγής), ανεξάρτητου από εκείνο που θα προωθήσει ο ΑΔΜΗΕ και που έχει επίσης προταθεί για ένταξη στα έργα PCIs. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι οι διασυνδέσεις αυτές συνδυάζονται με την προτεινόμενη από την Κυπριακή Δημοκρατία διασύνδεση Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδος (EuroAsia Interconnector), ικανότητας 2000 MW, αποτελώντας βασική υποδομή για τη διασύνδεση της Κύπρου με το Ελληνικό Σύστημα.


Επιπλέον, έχουν λάβει χώρα αδειοδοτήσεις σημαντικής κλίμακας έργων ΑΠΕ με σύνδεση στο τοπικό σύστημα της Κρήτης (χωρίς, δηλαδή, διασύνδεση με το ηπειρωτικό Σύστημα), στα οποία περιλαμβάνονται και τεχνολογίες που μπορούν να εξασφαλίσουν σημαντική ισχύ υποστήριξης/ενίσχυσης του τοπικού συστήματος, καθώς και να συμβάλλουν στην επάρκεια εφοδιασμού του νησιού με ηλεκτρική ενέργεια (υποκατάσταση συμβατικών μονάδων), όπως π.χ. είναι οι υβριδικοί σταθμοί. Παρά τις όποιες αβεβαιότητες υλοποίησης των σχεδίων αυτών, είναι αρκετά πιθανή η υλοποίηση μέρους των αδειοδοτημένων αυτών σταθμών, στα όρια πάντοτε της δυνατότητας του τοπικού συστήματος, τα οποία σύντομα θα προσδιοριστούν επακριβώς από τη ΡΑΕ, με βάση τις ισχύουσες διατάξεις και τη σχετική μελέτη που έχει ήδη εκπονηθεί από το ΕΜΠ, για λογαριασμό της Ρυθμιστικής Αρχής.
Όπως είναι φανερό και έχουμε επανειλημμένα τονίσει σε προηγούμενες επιστολές μας, τα ανωτέρω καθιστούν αναγκαίο τον επανασχεδιασμό του ενεργειακού προγραμματισμού της Κρήτης.


Σε σχέση με τα επόμενα βήματα και τις αναγκαίες ενέργειες που πρέπει να γίνουν, προκειμένου να διασφαλιστεί ο απρόσκοπτος εφοδιασμός της Κρήτης με ηλεκτρική ενέργεια, επισημαίνουμε τα εξής:
1. Κρίνεται αναγκαία η ολοκλήρωση της εγκατάστασης της 3ης φάσης του σταθμού Αθερινόλακκου (2 x 50 MW μονάδες ΜΕΚ, με καύσιμο μαζούτ), για την επάρκεια τροφοδότησης του νησιού για τα επόμενα 5-7 έτη, κατά τα οποία δεν θα έχει αναπτυχθεί ούτε διασύνδεση ούτε κάποιος νέος σταθμός.
2. Είναι επιτακτική η ανάγκη να διερευνηθούν και να αποσαφηνιστούν οριστικά, συγκεκριμένα ζητήματα που συνδέονται τόσο με την τεχνική λύση, όσο και με τη χρηματοδότηση του έργου της διασύνδεσης του νησιού, έτσι ώστε, σε σύντομο χρονικό διάστημα, να υπάρξει πλέον η βεβαιότητα για τη δυνατότητα υλοποίησης της διασύνδεσης, η οποία και αποτελεί τη βέλτιστη λύση για την ηλεκτροδότηση του νησιού κατά πάγια θέση της ΡΑΕ. Η δυνατότητα κατασκευής της διασύνδεσης θα πρέπει να αποσαφηνιστεί πλήρως, ει δυνατόν μέσα στο 2013.
3. Βάσει των μελετών που έχουν εκπονηθεί, η ανάπτυξη του νέου σταθμού Κορακιάς-Π. Γαλήνων και το επίπεδο ισχύος του είναι συνάρτηση τόσο της μεταφορικής ικανότητας και του συγκεκριμένου σχεδιασμού της διασύνδεσης που θα κατασκευαστεί, όσο και του επιπέδου ανάπτυξης των σταθμών ΑΠΕ στο νησί, γι’ αυτό και ενδεχομένως να απαιτηθούν τροποποιήσεις στον υφιστάμενο σχεδιασμό του νέου αυτού σταθμού.
4. Ωστόσο, δεδομένου ότι στην παρούσα φάση δεν έχει απολύτως εξακριβωθεί η δυνατότητα κατασκευής και χρηματοδότησης της Διασύνδεσης της Κρήτης, θα πρέπει να συνεχιστούν κανονικά από τη ΔΕΗ Α.Ε. οι διαδικασίες αδειοδότησης του νέου σταθμού Κορακιάς-Π. Γαλήνων, καθώς και εξασφάλισης του χώρου εγκατάστασής του, μέχρι το στάδιο της προκήρυξης διαγωνισμού για την κατασκευή του, ο οποίος διαγωνισμός θα πρέπει να πραγματοποιηθεί για το έργο ως έχει, εφόσον τυχόν αποκλειστεί, για οποιοδήποτε λόγο, η λύση της διασύνδεσης, αλλιώς θα πρέπει να τροποποιηθεί, σύμφωνα με τα ανωτέρω (παρ. 3).


Για την περαιτέρω ωρίμανση της διαδικασίας κατασκευής της διασύνδεσης της Κρήτης, αλλά και για τη διαμόρφωση του γενικότερου πλαισίου ανάπτυξης παρόμοιων έργων, κρίνονται από της ΡΑΕ ως αναγκαία τα εξής:


Άμεση οριστικοποίηση από τον ΑΔΜΗΕ Α.Ε. της προκαταρκτικής μελέτης της διασύνδεσης Κορακιά-Αττική με σύνδεσμο συνεχούς ρεύματος (HVDC-VSC), για ένταξη στο προσεχές Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος. Η ικανότητα του συνδέσμου μπορεί να είναι 2 x 350 MW ή 2 x 550 MW, ή άλλη που θα προσδιοριστεί κατά την οριστικοποίηση της λύσης, θα πρέπει όμως σε κάθε περίπτωση να διασφαλίζεται η συνέχιση της λειτουργίας ενός πόλου σε περίπτωση βλάβης καλωδίου ή του άλλου πόλου του μετατροπέα, δηλαδή, το ήμισυ της ικανότητάς της.


Παράλληλα, πρέπει να προχωρήσει άμεσα η προετοιμασία των φακέλων από τον ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου (διενέργεια ΠΠΕΑ, ΕΠΟ, κ.α.), καθώς και η εκπόνηση άλλων σημαντικών μελετών (π.χ. προσδιορισμού χώρων εγκατάστασης εξοπλισμού, όδευσης καλωδίων – βυθού, κ.λπ.).


Το έργο της Διασύνδεσης της Κρήτης, όπως και άλλα έργα διασύνδεσης που προωθούνται ή ενδέχεται να προωθηθούν, θα πρέπει να εντάσσονται σε ειδική κατηγορία έργων στα πάγια του ΑΔΜΗΕ Α.Ε., και η αποπληρωμή τους να γίνεται σε σχετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα (ορισμένων ετών), με ετήσιες «δόσεις» οι οποίες θα καλύπτονται μέσω των χρεώσεων χρήσης Συστήματος και θα αντιστοιχούν στις ετήσιες αποφευγόμενες ΥΚΩ, έτσι ώστε να μην επιβαρυνθεί περαιτέρω ο Έλληνας καταναλωτής.


Η διασύνδεση της Κρήτης θα πρέπει να προωθηθεί μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας, με τους εξής βασικούς όρους:
Αποπληρωμή του αναδόχου σε βάθος χρόνου (π.χ. 5-7 έτη), με εκκίνηση από το έτος ολοκλήρωσης των κατασκευών. Δεδομένης μιας τέτοιας διάρκειας αποπληρωμής, θα πρέπει να ενσωματωθεί στην προσφορά και το κόστος συντήρησης, ασφάλισης, κ.λπ. για το χρόνο αυτό. Θα πρέπει να γίνει συζήτηση για τις εγγυήσεις που θα ζητήσει ο ανάδοχος του έργου.


Θα καθοριστεί ετήσια «δόση» για την αποπληρωμή του έργου (στην τάξη μεγέθους των αποφευγόμενων ΥΚΩ της Κρήτης, κατά το μέρος του μεταβλητού κόστους, δηλ. περίπου 200-250 εκ. €). Στις προσφορές των ενδιαφερομένων θα πρέπει να κοστολογείται το έργο τμηματικά, όπως στους συνήθεις διαγωνισμούς, αλλά η προσφορά ουσιαστικά θα αφορά το χρόνο αποπληρωμής του έργου.


Η ευθύνη της διαχείρισης και της λειτουργίας του έργου στη διάρκεια του χρόνου αποπληρωμής θα ανήκει στον κατασκευαστή, με βάση τις συγκεκριμένες εντολές του ΑΔΜΗΕ Α.Ε.


Αμέσως μετά την ένταξη του έργου στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς, και δεδομένου ότι η διενέργεια διαγωνισμού με τους όρους αυτούς είναι μάλλον καινοτόμος, και δεν είναι βέβαιη η συμμετοχή ενδιαφερομένων, είναι σκόπιμο να διερευνηθεί από τον ΑΔΜΗΕ Α.Ε. η πιθανότητα συμμετοχής κατασκευαστών, για την ανάληψη της κατασκευής του έργου από ανάδοχο διαγωνισμού με τους ως άνω όρους, ενδεχομένως με σχετική πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
Αποσύνδεση, στην παρούσα φάση, του έργου της διασύνδεσης που θα κατασκευαστεί από τον ΑΔΜΗΕ Α.Ε., από τα σχεδιαζόμενα έργα διασυνδέσεων παραγωγών ΑΠΕ, οι οποίοι έχουν μεν λάβει άδεια παραγωγής για ανάπτυξη αιολικών σταθμών στην Κρήτη, αλλά υπό την προϋπόθεση της κατασκευής ανεξάρτητης διασύνδεσης από μέρους τους. Εξάλλου, όπως προαναφέρθηκε, στις προτάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για ένταξη των έργων αυτών στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCIs), οι παραγωγοί έχουν συμφωνήσει στην κατασκευή ενός κοινού έργου, ανεξάρτητου από εκείνο που θα προωθήσει ο ΑΔΜΗΕ Α.Ε. Σε κατάλληλο χρόνο μετά την ανάθεση του έργου της διασύνδεσης, και λίγο πριν από την ολοκλήρωση της κατασκευής της, όταν και θα κριθεί ότι είναι σχετικά βέβαιη η αποπεράτωσή της, θα πρέπει να εκκινήσει ανοικτή αδειοδοτική διαδικασία για την αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ στην Κρήτη, που θα εξυπηρετηθούν από τη διασύνδεση αυτή (βάσει των προβλέψεων του Κανονισμού Αδειών). Από τους παραγωγούς ΑΠΕ που θα συνδέονται θα ανακτηθεί μέρος του κόστους της διασύνδεσης.


Είναι σημαντικό να διερευνηθεί επισταμένως η δυνατότητα συγχρηματοδότησης του έργου της διασύνδεσης από κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και δανειοδότησής του με ευνοϊκούς όρους από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή από άλλα συναφή χρηματοδοτικά όργανα και εργαλεία, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθεί η όποια τελική επιβάρυνση του Έλληνα καταναλωτή.


Θα πρέπει, τέλος, να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για την αποπληρωμή των συμβατικών μονάδων που έχουν εγκατασταθεί στα νησιά που διασυνδέονται στο Σύστημα. Οι μονάδες αυτές θα εξυπηρετούν και ανάγκες εφεδρείας. Ενδεχόμενη ανάγκη ενίσχυσης αυτού του δυναμικού παραγωγής (προφανώς για λόγους εφεδρείας) θα πρέπει να γίνεται με βάση τους κανόνες της αγοράς. Η ρύθμιση θα πρέπει να αφορά μόνο τις υφιστάμενες, κατά το χρόνο της διασύνδεσης, υποδομές παραγωγής.


Η ΡΑΕ θεωρεί ότι το ανωτέρω πλαίσιο ενεργειών μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τον επανακαθορισμό του ενεργειακού σχεδιασμού της Κρήτης, οι δε αρμόδιοι φορείς θα μπορούσαν να προχωρήσουν στην εφαρμογή των συγκεκριμένων προτάσεων, κατά το μέρος που αφορά τις αρμοδιότητές τους. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση, διευκρινίσεις ή πρόσθετη πληροφόρηση επί του κρίσιμου αυτού θέματος.