Home Νέα Τύπος Πώς η Μέση Ανατολή (μέσω Ιράκ) μπαίνει σφήνα στους αγωγούς
Πώς η Μέση Ανατολή (μέσω Ιράκ) μπαίνει σφήνα στους αγωγούς

Πώς η Μέση Ανατολή (μέσω Ιράκ) μπαίνει σφήνα στους αγωγούς

0
0

Του Φώτη Κόλλια, κυριακάτικη δημοκρατία, 24/02/13

Μία εβδομάδα μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Αλβανίας για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου TAP, η Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής υπερψήφισε νομοσχέδιο, το οποίο κυρώνει το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των υπουργείων Ενέργειας της Ελλάδας και της Τουρκίας, για την κατασκευή αγωγού για μεταφορά φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν. Το μνημόνιο αφορούσε τον ελληνοϊταλικό αγωγό ITGI, που έχασε στη μάχη με τον TAP, και αρκετοί βουλευτές αναρωτήθηκαν γιατί πρέπει να προχωρήσει. «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι, ώστε να υπάρχει έτοιμη συμφωνία για αγωγό αναλόγως των εξελίξεων» είπε όμως ο υφυπουργός Ενέργειας Μάκης Παπαγεωργίου. Οι μέτοχοι των TAP και Nabucco-West θα καταθέσουν προσφορά στα τέλη Μαρτίου στην κοινοπραξία που διαχειρίζεται το κοίτασμα Σαχ Ντενίζ στο Αζερμπαϊτζάν για το ποιος εκ των δύο αγωγών θα μεταφέρει αζέρικο φυσικό αέριο στην Ευρώπη.

Ο κ. Παπαγεωργίου γνωρίζει, όμως, από πρώτο χέρι ότι το παιχνίδι με τους αγωγούς που θα μεταφέρουν φυσικό αέριο στην Ευρώπη δεν έχει τελειώσει. Και ότι δεν πρόκειται για αγώνα ταχύτητας αλλά για μαραθώνιο, όπου δεν εμπλέκονται μόνο η Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν, αφού ήδη γίνονται ασκήσεις για το κόστος μεταφοράς ιρακινού φυσικού αερίου στα ελληνοτουρκικά σύνορα μέσω του δικτύου της Τουρκίας. Η πιο πρόσφατη αναφορά γίνεται στο έγκυρο World Energy Outlook του Παγκόσμιου Οργανισμού Ενέργειας, το οποίο επισημαίνει ότι το ιρακινό φυσικό αέριο μπορεί το 2020 να φτάνει στα σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας ή Βουλγαρίας – Τουρκίας «σε πολύ ανταγωνιστικές τιμές».

Στελέχη της ενεργειακής αγοράς επισημαίνουν τη συγκεκριμένη αναφορά και τη συνδέουν με το αμερικανικό ενδιαφέρον για το ποιος θα επικρατήσει στη μάχη για το άνοιγμα του νότιου διαδρόμου μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Οπως τονίζουν, δεν είναι μόνο η επιθυμία της αμερικανικής πλευράς για περιορισμό της ρωσικής κυριαρχίας και ενίσχυσης του Αζερμπαϊτζάν. Εχουν σίγουρα στο μυαλό τους και τους αγωγούς από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη. Η παραγωγή φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή, που ήταν μόλις 92 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως το 1990, εκτοξεύθηκε σε 472 δισ. κυβικά μέτρα το 2010 και προβλέπεται ότι θα απογειωθεί στα 809 δισ. κυβικά το 2035. Για λόγους σύγκρισης, η παραγωγή φυσικού αερίου του Αζερμπαϊτζάν, για το οποίο δίνεται αυτή την περίοδο η μάχη, είναι σήμερα 17 δισ. κυβικά μέτρα και προβλέπεται ότι θα φτάνει τα 30 δισ. το 2020.

Η Ρωσία, που θα παραμείνει ο μεγαλύτερος παραγωγός της ευρύτερης περιοχής με πρόβλεψη για παραγωγή 704 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου το 2020, αντιδρά γιατί βλέπει τριπλό ανταγωνισμό. Οι ΗΠΑ μετατρέπονται σε σημαντικό εξαγωγέα υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ ασκούν διπλή πίεση στους Ρώσους μέσω Αζερμπαϊτζάν και Μέσης Ανατολής. Η ρωσική πλευρά δεν δείχνει, πάντως, να αγχώνεται. Καταρχάς επιχειρεί να ελέγξει την ελληνική αγορά, που μπορεί να αποτελέσει κόμβο για τη μεταφορά φυσικού αερίου προς τη Δύση μέσω συμμετοχής δύο ομίλων (οι οποίοι δεν έχουν και τις καλύτερες σχέσεις) στον διαγωνισμό για τη ΔΕΠΑ, της Gazprom και της Sintez του ολιγάρχη Λεονίντ Λεμπέντεφ. Επίσης, προωθεί τον αγωγό South Stream που θα διέρχεται από Βουλγαρία, Σερβία και θα καταλήγει στην Κεντρική Ευρώπη.

Η θεωρία της «κόκκινης αρκούδας»

Η ρωσική πλευρά επιμένει να θεωρεί ότι υπάρχει χώρος για δύο και περισσότερους αγωγούς στον νότιο διάδρομο, επειδή οι ανάγκες της Ευρώπης θα μεγαλώνουν. Εκτιμά ότι τα ευρωπαϊκά και τα αμερικανικά σχέδια μεταφοράς φυσικού αερίου, όπως ο TAP και ο ανταγωνιστικός Nabucco-West, αλλά και ο τουρκικός αγωγός TANAP (Τrans Anatolian Pipeline), δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες των Ευρωπαίων. Επίσης, έχουν μία και μοναδική πηγή φυσικού αερίου, το κοίτασμα Σαχ Ντενίζ του Αζερμπαϊτζάν, η ανάπτυξη του οποίου έχει σχετικά καθυστερήσει. Σε μια πρόσφατη ανάλυση αναφερόταν ότι από τα 16 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως του Σαχ Ντενίζ, τα 6 δισ. θα καταλήγουν στην Τουρκία και μόνο 10 στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα, ο South Stream σχεδιάζεται με δυναμικότητα 63 δισ. κυβικά μέτρα. Οι Ρώσοι λογαριάζουν, πάντως, χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους το φυσικό αέριο της Μέσης Ανατολής αλλά και της Ανατολικής Μεσογείου, στην περίπτωση που οι Ισραηλινοί (οι οποίοι συνεργάζονται με την Κύπρο) προτιμήσουν τη σύνδεση με το τουρκικό δίκτυο, αντί για έναν υποθαλάσσιο αγωγό μεταφοράς, όπως επιθυμεί η ελληνική πλευρά. Ομως σε κάθε περίπτωση, τα ελληνοτουρκικά σύνορα θα είναι κομβικό σημείο και αυτό το γνωρίζουν η αμερικανική πλευρά αλλά και οι Ρώσοι.