Home Θεσμικοί φορείς ΙΟΒΕ και ΕΜΠ: Δημιουργία Ενεργειακής Βιομηχανίας
ΙΟΒΕ και ΕΜΠ: Δημιουργία Ενεργειακής Βιομηχανίας

ΙΟΒΕ και ΕΜΠ: Δημιουργία Ενεργειακής Βιομηχανίας

0
0

Στις προοπτικές του ενεργειακού κλάδου και στη σημασία του για το σύνολο της οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα μας εστιάστηκε νέα μελέτη του ΙΟΒΕ και του Εργαστηρίου Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, η οποία εκπονήθηκε για τον ΣΕΒ.


Σύμφωνα με τους συντάκτες, ο ενεργειακός τομέας στην Ελλάδα καλείται σήμερα να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις που συνδέονται με τη διαδικασία απελευθέρωσης της ενεργειακής αγοράς και με τη στρατηγική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Βιώσιμη Ανάπτυξη, όπως αυτή αποτυπώνεται στο πλαίσιο στόχων του 2020.


Σημειώνεται ότι ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής αναλαμβάνει το μεγαλύτερο βάρος των υποχρεώσεων για την επίτευξη του συνολικού στόχου για τις ΑΠΕ και τη μείωση εκπομπών CO2, ενώ τονίζεται ότι χρόνιες διαρθρωτικές του αδυναμίες και αγκυλώσεις της δημόσιας διοίκησης δεν επέτρεψαν την έγκαιρη υιοθέτηση μίας αποτελεσματικής διαδικασίας απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού. Κατά συνέπεια, ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής είναι αυτός στον οποίο αναμένονται οι πιο ριζικές μεταβολές στη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας, και εκεί τίθενται οι πιο σοβαρές αναπτυξιακές προκλήσεις και οι μεγαλύτερες ευκαιρίες στον τομέα της απασχόλησης.


Η έρευνα εστιάζει σε συγκεκριμένες δυσλειτουργίες της αγοράς ηλεκτρισμού, οι οποίες είναι οι εξής:
• Οι στρεβλώσεις στη διαμόρφωση της Οριακής Τιμής του Συστήματος σε
συνδυασμό και με τη μη σύνδεση χονδρεμπορικής και λιανικής αγοράς
δημιουργούν άνισες συνθήκες πρόσβασης στην αγορά, και σοβαρό οικονομικό έλλειμμα στο διαχειριστή του συστήματος που προβάλλεται ως αναγκαίο να περάσει στον καταναλωτή.
• Τα τιμολόγια για τον τελικό καταναλωτή δεν αντανακλούν το πραγματικό κόστος
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εκπέμπουν λάθος σήματα που δεν ευνοούν τη
διαφοροποίηση των πηγών και την αποδοτική χρήση της ενέργειας.
• Τα εγγυημένα τιμολόγια για τους παραγωγούς ΑΠΕ δεν αντανακλούν επαρκώς το
συνεχώς μεταβαλλόμενο κόστος αλλά ούτε και το σημαντικό κοινωνικό όφελος από την ανάπτυξη των ΑΠΕ.


Από την άλλη πλευρά, η δημόσια διοίκηση χαρακτηρίζεται από σημαντικές αγκυλώσεις, ενώ οι θεσμικές παρεμβάσεις που προωθεί είτε έρχονται με μεγάλη καθυστέρηση, είτε χαρακτηρίζονται από αποσπασματικότητα και απουσία κεντρικού ενεργειακού σχεδιασμού. Η γραφειοκρατία που εξακολουθεί (παρά τα όποια θετικά βήματα) να συνοδεύει την αδειοδοτική διαδικασία, ο ανεπαρκής χωροταξικός σχεδιασμός, η έλλειψη Δασολογίου-Κτηματολογίου, καθώς και η συστηματική και συχνά ατεκμηρίωτη προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, συνδιαμορφώνουν ένα εχθρικό περιβάλλον που γίνεται αποτρεπτικό για την προσέλκυση νέων επενδύσεων.


Στα προβλήματα αυτά, στην παρούσα συγκυρία έρχεται να προστεθεί και ο δραστικός περιορισμός της τραπεζικής χρηματοδότησης αλλά και η μείωση διαθεσίμων ιδιωτικών κεφαλαίων για την υλοποίηση των αναγκαίων και ώριμων ενεργειακών επενδύσεων. Όμως, τονίζουν οι συντάκτες, η επιστροφή σε μία σχετική οικονομική ομαλότητα, δεν εγγυάται ότι ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής θα μπορέσει να αξιοποιήσει επαρκώς το τεράστιο δυναμικό του, ως μοχλός ανάπτυξης.


Αξιόλογες όμως είναι και οι επιπτώσεις στην απασχόληση σε πολλούς άλλους τομείς της ενεργειακής παραγωγικής αλυσίδας στους οποίους αναμένεται μία σημαντική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια:
– Στις ενεργειακές υποδομές: Στον εκσυγχρονισμό των υφισταμένων και την
κατασκευή νέων υποδομών (δίκτυα, μετασχηματιστές κλπ). Εκτός από τη φάση
κατασκευής, υπάρχουν σημαντικά περιθώρια και για μονιμότερη αύξηση της
απασχόλησης με παροχή εξειδικευμένων τεχνολογικών υπηρεσιών στη φάση
λειτουργίας και συντήρησης.
– Στην αιολική ενέργεια και τα φωτοβολταϊκά συστήματα: Στον τομέα της παροχής
υπηρεσιών με τη δημιουργία καθετοποιημένων υπηρεσιών λειτουργίας και συντήρησης υφιστάμενων και μελλοντικών εγκαταστάσεων.
– Στη συμβατική παραγωγή: Απαίτηση εξειδικευμένων ομάδων συντήρησης των
συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο νέο τοπίο της απελευθερωμένης αγοράς. Προοπτικές, με ιδιαίτερα θετική επίπτωση στον αγροτικό τομέα, εμφανίζει και η
σύγκαυση στερεών καυσίμων με βιομάζα, σύμφωνα με τη μελέτη.


Η ανάπτυξη των έξυπνων δικτύων και στον τομέα της εμπορίας, η προώθηση
σύνθετων ενεργειακών προϊόντων (multi-utility products), μπορούν επίσης να
έχουν αξιόλογη συμβολή στην αύξηση της απασχόλησης, ενώ σταδιακά θα αυξάνονται και οι ευκαιρίες απασχόλησης για την αξιοποίηση άλλων ΑΠΕ, όπως η
αντλησιοταμίευση και η γεωθερμία.


Ως προς τις δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού, αυτές θα καθορισθούν και από το
βαθμό στον οποίο η ανάπτυξη του ενεργειακού τομέα θα στηριχθεί σε μία ουσιαστική
ενσωμάτωση καινοτόμων ενεργειακών τεχνολογιών με υψηλή προστιθέμενη αξία, ή απλώς θα προχωρήσει σε μία επέκταση της σημερινής της δομής. Σήμερα, οι βασικές ελλείψεις που εντοπίζονται αφορούν:
– Στην έλλειψη προσωπικού με εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις, παρά την ικανοποιητική θεωρητική κατάρτιση των νέων επιστημόνων. Τα κενά σε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό είναι πιο σοβαρά στο επίπεδο μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης.
-Στην απουσία ολοκληρωμένης προσέγγισης από τους νέους επιστήμονες, ώστε η
αντιμετώπιση τεχνικών ζητημάτων να εντάσσεται σε μία σφαιρική επιχειρηματική
θεώρηση με κατανόηση των συνθηκών της αγοράς.