Home Θεσμικοί φορείς Ενημέρωση Βουλής από τον κ. Μάκη Παπαγεωργίου.
Ενημέρωση Βουλής από τον κ. Μάκη Παπαγεωργίου.

Ενημέρωση Βουλής από τον κ. Μάκη Παπαγεωργίου.

0
0

Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Μάκης Παπαγεωργίου, ενημέρωσε στις 26 Σεπτεμβρίου, τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου και της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Βουλής, που συνήλθαν σε κοινή συνεδρίαση, με θέματα ημερήσιας διάταξης:

Α) Ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού στην Ε.Ε.

Β) Εξέταση της Πρότασης Κανονισμού σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές (COM 2011/658).

 

Ακολουθεί το κείμενο της ομιλίας του Υφυπουργού ΠΕΚΑ:

«Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

Θα ήθελα καταρχήν να συγχαρώ τους Προέδρους της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής & Εμπορίου και της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων για την  πρωτοβουλία αυτής της συζήτησης, αναφορικά με το θέμα της ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού, και την πρόταση κανονισμού σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές. Η εξέταση των συγκεκριμένων θεμάτων προσλαμβάνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων της κυπριακής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η ανάπτυξη των δικτύων ενέργειας αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για την Ενέργεια, την Κλιματική Αλλαγή και την Ανάπτυξη.

Ως προς την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, υπάρχει η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 7ης Σεπτεμβρίου του 2011 (COM(2011) 539), στο πλαίσιο της ενεργειακής στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εν λόγω ανακοίνωση προτείνει την περαιτέρω ανάπτυξη μιας εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής με τις ακόλουθες προτεραιότητες:

  1. Την οικοδόμηση της εξωτερικής διάστασης της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς,
  2. Την ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων για ασφαλή, αειφόρο και ανταγωνιστική ενέργεια,
  3. Τη βελτίωση της πρόσβασης στην αειφόρο ενέργεια για τις αναπτυσσόμενες χώρες και, τέλος,
  4. Τη βελτίωση της προώθησης των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης πέραν των συνόρων της.Ως προς την Πρόταση Κανονισμού (COM 2011/658), σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, στόχος είναι η πλήρης ενοποίηση της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς, που διασφαλίζει ότι κανένα κράτος μέλος δεν θα είναι απομονωμένο από το ευρωπαϊκό δίκτυο.  Επίσης, συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος, δίνοντας στην Ένωση τη δυνατότητα να υλοποιήσει τους στόχους για μείωση κατά 20% τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, για αύξηση κατά 20% της ενεργειακής απόδοσης, και για αύξηση στο 20% του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας μέχρι το 2020, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών.

    Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η εν λόγω πρωτοβουλία προσδιορίζει, για την περίοδο έως το 2020 και μετέπειτα, έναν περιορισμένο αριθμό διευρωπαϊκών διαδρόμων και ζωνών προτεραιότητας που αφορούν τα δίκτυα ηλεκτρισμού και αερίου, καθώς επίσης και τις υποδομές μεταφοράς πετρελαίου και τις τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, για τις οποίες δικαιολογείται περισσότερο η ανάληψη δράσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Για τον σκοπό αυτό, η υπό διαπραγμάτευση Πρόταση Κανονισμού βασίζεται σε τρεις άξονες:

    • Πρώτος άξονας, ο εξορθολογισμός των διαδικασιών χορήγησης αδειών σε έργα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία είναι απαραίτητα για την υλοποίηση των διαδρόμων και ζωνών ενεργειακών υποδομών προτεραιότητας. Τα έργα αυτά είναι επιλέξιμα για κοινοτική χρηματοδότηση, έχουν προοπτικές οικονομικής βιωσιμότητας και η  αξιολόγηση της βιωσιμότητας βασίζεται σε ανάλυση κόστους-ωφελειών που συνδέονται με το περιβάλλον, την ασφάλεια εφοδιασμού και την εδαφική συνοχή.
    • Δεύτερος, η διευκόλυνση της ρυθμιστικής μεταχείρισης των έργων κοινού ενδιαφέροντος, που αφορούν την ηλεκτρική ενέργεια και το αέριο, επιμερίζοντας το κόστος ανάλογα με τα παρεχόμενα οφέλη και διασφαλίζοντας ότι η απόδοση συνάδει με τους υφιστάμενους κινδύνους,
    • Και τρίτος, η εξασφάλιση της υλοποίησης των έργων κοινού ενδιαφέροντος, μέσω της παροχής στήριξης που βασίζεται στην αγορά, και στην άμεση χρηματοδοτική στήριξη από την ΕΕ. Αναφορικά με το συγκεκριμένο ζήτημα, η πρόταση Κανονισμού παρέχει τη βάση για την επιλεξιμότητα των έργων κοινού ενδιαφέροντος για χρηματοδοτική στήριξη από την ΕΕ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Συνδέοντας την Ευρώπη», η οποία αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστής νομοθετικής πρότασης.

    Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, που αναπτύχθηκε για την αντικατάσταση του ισχύοντος χρηματοδοτικού κανονισμού Διευρωπαϊκών Δικτύων, την προώθηση των ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών προτεραιότητας καθώς και των υποδομών μεταφορών, περιλαμβάνεται στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (2014-2020).

    Κύριε Πρόεδρε,

    Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

    Για να αναφερθούμε εν συντομία, χωρίς να θέλω να σας κουράσω, στο ιστορικό πλαίσιο που οδήγησε στην διαμόρφωση της υπό διαπραγμάτευση Πρότασης Κανονισμού

    για την ενίσχυση της ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 17 Νοεμβρίου του 2010 μία σημαντική ανακοίνωση, με θέμα τις προτεραιότητες σε θέματα ενεργειακών υποδομών για το 2020 και μετέπειτα(COM(2010) 677).

    Στη συγκεκριμένη ανακοίνωση, διατυπώνεται το αίτημα κατάρτισης νέας πολιτικής της ΕΕ για τις ενεργειακές υποδομές με στόχο τον συντονισμό και τη βελτιστοποίηση της ανάπτυξης των δικτύων σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ επιβεβαιώνεται, ειδικότερα, η ανάγκη αναθεώρησης της υφιστάμενης πολιτικής για τα διευρωπαϊκά δίκτυα ενέργειας (ΔΕΔ-Ε), καθώς και του σχετικού χρηματοδοτικού πλαισίου.

    Στο ίδιο πλαίσιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 4ης Φεβρουαρίου 2011 τόνισε πως μία νέα πολιτική για τις ενεργειακές υποδομές είναι κρίσιμης σημασίας, για να διασφαλιστεί ότι η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών θα καταστεί λειτουργική. Για να διασφαλιστεί παράλληλα, ότι θα ολοκληρωθεί η εσωτερική ενεργειακή αγορά και θα υπάρξει σύνδεση με τις απομονωμένες περιοχές, ότι θα υλοποιηθούν εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού και μεταφοράς, καθώς και ότι οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας θα αναπτυχθούν σε βαθμό που θα μπορούν να ανταγωνιστούν τις παραδοσιακές πηγές ενέργειας.

    Αναφορικά με τα χρηματοοικονομικά δεδομένα του ευρωπαϊκού σχεδίου για την ενίσχυση της ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού, η Επιτροπή, βάσει έκθεσης που υπέβαλε στο Συμβούλιο Ενέργειας τον Ιούνιο του 2011, εκτίμησε πως οι συνολικές ανάγκες επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές ευρωπαϊκής προτεραιότητας θα ανέλθουν στα 200 δις ευρώ έως το 2020.

    Από αυτά, περίπου 140 δις ευρώ αφορούν επενδύσεις

    1. για συστήματα μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος υψηλής τάσης, τόσο σε χερσαίες όσο και σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις
    2. επενδύσεις σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης και
    3. εφαρμογές ευφυών δικτύων στο επίπεδο της μεταφοράς και της διανομής.

    Επίσης, περίπου 70 δις ευρώ αφορούν επενδύσεις

    1. για αγωγούς μεταφοράς φυσικού αερίου, για την κυκλοφορία του δηλαδή μεταξύ των κρατών μελών
    2. για εγκαταστάσεις αποθήκευσης και τερματικούς σταθμούς υγροποιημένου/συμπιεσμένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ/ΣΦΑ) και
    3. υποδομές αντίστροφων ροών.

    Τέλος, ακόμη 2,5 δις ευρώ αφορούν υποδομές μεταφοράς διοξειδίου του άνθρακα.

    Τα ποσά των επενδύσεων για την περίοδο 2011-2020 θα αυξηθούν κατά 30% για το αέριο και έως και 100% για την ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με τα τρέχοντα επίπεδα. Η πρόκληση και ο επείγων χαρακτήρας των επενδύσεων διαχωρίζει σαφώς τις ενεργειακές υποδομές από τις υποδομές άλλων τομέων, καθώς τα ενεργειακά δίκτυα αποτελούν προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων για την ενέργεια και το κλίμα μέχρι το 2020, καθώς επίσης και των πιο μακροπρόθεσμων στόχων σχετικά με το κλίμα.

    Η Επιτροπή προσδιορίζει επίσης τα βασικά εμπόδια, που με βάση τις συνήθεις υποθέσεις αποτρέπουν τις επενδύσεις αυτές ή τις καθυστερούν κατά πολύ πέρα από την προθεσμία του 2020. Σε αυτές περιλαμβάνονται προβλήματα σχετικά με τη χορήγηση αδειών, που μπορεί να οφείλονται σε χρονοβόρες και αναποτελεσματικές διαδικασίες, ή την εναντίωση της κοινής γνώμης, σχετικά με τις κανονιστικές ρυθμίσεις, καθώς το θεσμικό πλαίσιο δεν είναι προσανατολισμένο στην υλοποίηση των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων σε ό,τι αφορά τις υποδομές και, τέλος, προβλήματα χρηματοδότησης. Σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται οι περιορισμένες χρηματοδοτικές δυνατότητες για τους φορείς εκμετάλλευσης, ή, η έλλειψη προσαρμοσμένων χρηματοδοτικών μέσων και επαρκούς στήριξης.

    Κύριε Πρόεδρε,

    Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

    Ένας από τους σημαντικότερους στόχους για την Ελλάδα αποτελεί η μέγιστη δυνατή απεξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου. Οι διακυμάνσεις των τιμών πετρελαίου,  και η αβεβαιότητα ως προς τη διασφάλιση προμήθειας, λόγω αφενός της έλλειψης εναλλακτικών προμηθευτών και αφετέρου της αναγκαστικής διέλευσης μέσω γεωπολιτικά ασταθών περιοχών, αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για την εξασφάλιση της επάρκειας για την κάλυψη των αναγκών. Επιπλέον, η χρήση πετρελαίου συνεπάγεται υψηλές εκπομπές αέριων ρύπων (διοξειδίου του άνθρακα, διοξειδίου του θείου, και οξειδίων του αζώτου) με αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Για τους παραπάνω λόγους, είναι σημαντικό να καθοριστεί ένα στρατηγικό πλαίσιο για τη σταδιακή μείωση της χρήσης πετρελαίου, και όπου είναι τεχνικό-οικονομικά εφικτό την πλήρη αντικατάσταση του, από φυσικό αέριο και ΑΠΕ σε όλους τους τομείς τελικής κατανάλωσης, διασφαλίζοντας παράλληλα την τήρηση αποθεμάτων ασφαλείας.

    Απαιτείται επίσης σχεδιασμός για την προώθηση κατασκευής αποθηκευτικών χώρων και αγωγών μεταφοράς καυσίμων, τόσο υγρών καυσίμων όσο και φυσικού αερίου, στα πλαίσια ενός περιφερειακού σχεδιασμού ώστε να μειωθεί το κόστος διακίνησης τους. Παράλληλα, η μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο είναι σημαντικό να συνοδευτεί από την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού σε φυσικό αέριο, το οποίο αναμένεται να εισχωρήσει σημαντικά σε όλους σχεδόν τους τομείς της τελικής κατανάλωσης αλλά και στον τομέα του ηλεκτρισμού τα επόμενα χρόνια.

    Η διαφοροποίηση των πηγών προέλευσης του φυσικού αερίου καθώς και η περαιτέρω ανάπτυξη της εγχώριας αγοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) με την κατασκευή νέων τερματικών σταθμών και την επέκταση του υφιστάμενου σταθμού ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα αποτελούν προκλήσεις για την εθνική ενεργειακή πολιτική. Η υλοποίηση επενδύσεων σε υποδομές και η συμμετοχή σε διασυνοριακά έργα ενίσχυσης και κατασκευής αγωγών φυσικού αερίου, θα συμβάλλουν στην ασφάλεια εφοδιασμού, ενισχύοντας παράλληλα και την εθνική οικονομία.

    Περαιτέρω, η εκμετάλλευση των εγχώριων αποθεμάτων υδρογονανθράκων αποτελεί προτεραιότητα για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα, ενώ η ολοκλήρωση των μελετών για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές της ελληνικής επικράτειας αναμένεται να δώσουν τα απαραίτητα στοιχεία για τις δυνατότητες κάλυψης των ενεργειακών αναγκών από εγχώρια αποθέματα.

    Επιπλέον στόχος της εθνικής ενεργειακής πολιτικής είναι η ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων, τόσο μέσω των διασυνοριακών διασυνδέσεων, όσο και στο εσωτερικό της χώρας. Συγκεκριμένα, κρίνεται σημαντικό να εξασφαλιστεί η ενίσχυση των διασυνδέσεων με τις γειτονικές χώρες για την υποστήριξη των διασυνοριακών συναλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας, με τις οποίες επιτυγχάνεται εξισορρόπηση των εγχώριων χονδρεμπορικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας με αυτές των γειτονικών χωρών και ταυτόχρονη εξασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας.

    Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει διατυπώσει προτάσεις για συμμετοχή σε τρεις στρατηγικής σημασίας διαδρόμους και ζώνες διευρωπαϊκών υποδομών. Οι προτάσεις αυτές αφορούν τις Διασυνδέσεις Ηλεκτρικής Ενέργειας Βορρά-Νότου στην Κεντροανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη» («NSI East Electricity»), τις Διασυνδέσεις αερίου Βορρά-Νότου στην Κεντροανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη («NSI East Gas») και τον Νότιο Διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου («SGC»).

    Σε ό,τι αφορά το κομμάτι της διαδικασίας,  η Πρόταση Κανονισμού τελεί υπό διαπραγμάτευση στην Ομάδα «Ενέργεια» του Συμβουλίου από τον Οκτώβριο του 2011 έως σήμερα. Επίσης, εξετάστηκε στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της 24ης Νοεμβρίου του 2011, καθώς και στα αντίστοιχα Συμβούλια της 14ης Φεβρουαρίου και της 15ης Ιουνίου του 2012, καθώς και στα Άτυπα Συμβούλια Υπουργών του Wroclaw της Πολωνίας, στις 19 και 20 Σεπτεμβρίου του 2011, του Χόρσενς της Δανίας, στις 18 και 19 Απριλίου του 2012, και της Λευκωσίας, πριν από λίγες μέρες, στις 17 Σεπτεμβρίου.

    Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή γνωμοδότησε στις 22 Φεβρουαρίου 2012. Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε στις 19 Ιουλίου 2012, και τελικά η Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας, και Ενέργειας (ITRE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 18 Σεπτεμβρίου 2012 ψήφισε τις τροπολογίες που θα προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στους διαπραγματευτικούς διαλόγους με το Συμβούλιο.

    Τέλος, έχουν ήδη συσταθεί οι Περιφερειακές Ομάδες της ΕΕ που προβλέπει η υπό διαπραγμάτευση πρόταση Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από ελληνικής πλευράς συμμετέχουν το ΥΠΕΚΑ, η ΡΑΕ, ο ΑΔΜΗΕ, ο ΔΕΣΦΑ και η ΔΕΠΑ. Έχουν τέλος αποσταλεί οι ελληνικές προτάσεις για την ένταξη έργων στους καταλόγους των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCIs), τόσο από τους Διαχειριστές των Δικτύων αερίου και ηλεκτρισμού ΔΕΣΦΑ και ΑΔΜΗΕ, που αφορούν κυρίως διασυνδέσεις με τρίτες χώρες και ανάπτυξη του εθνικού δικτύου, όσο και από ελληνικές ιδιωτικές εταιρείες, που αφορούν κυρίως δίκτυα ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών του Αιγαίου με την Ηπειρωτική χώρα.

    Κύριε Πρόεδρε,

    Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

    Η χώρα μας από την αρχή της διαπραγμάτευσης, καλωσόρισε την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περαιτέρω υποβοήθηση της ανάπτυξης των δικτύων ενέργειας στην ΕΕ, ως προϋπόθεση της επίτευξης των στόχων της Ένωσης για την Ενέργεια, την Κλιματική Αλλαγή και την Ανάπτυξη.

    Παράλληλα όμως, επιδιώκει να εντάξει στον Κανονισμό πρόνοιες συμβατές με τις ιδιαιτερότητες της χώρας μας, και ειδικότερα να προωθήσει έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης των απομονωμένων νησιωτικών περιοχών της Ελλάδας με την ηπειρωτική χώρα, και κατ’ επέκταση το ευρωπαϊκό διασυνδεδεμένο σύστημα.

    Στο ίδιο πλαίσιο, η ελληνική πλευρά επιδιώκει, επίσης, την διασφάλιση της ισότιμης αντιμετώπισης των έργων φυσικού αερίου ελληνικού ενδιαφέροντος, δηλαδή παλαιότερα των ITGI & IGB και τώρα του TAP, έναντι ανταγωνιστικών έργων, και πιο συγκεκριμένα τον αγωγό Nabucco West.

    Όσον αφορά στο είδος των έργων που θεωρούμε ότι μπορούν να έχουν την μέγιστη προστιθέμενη αξία, θεωρούμε ότι η υποστήριξη προσφέρει περισσότερα σε όσα εξ αυτών δεν μπορούν να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση στην αγορά. Τέτοια έργα, όπως αυτά στην περιφέρεια, ή σε απομακρυσμένες περιοχές, συνεισφέρουν στην ολοκλήρωση της αγοράς αλλά και στη σύνδεση απομονωμένων περιοχών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι δε, τα σχέδια ηλεκτρικής διασύνδεσης νησιών, που μπορούν να συνεισφέρουν αφενός μεν στη σύνδεση τους, αφετέρου δε στην καλύτερη εκμετάλλευση του υψηλού δυναμικού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που έχουμε σε τέτοιες περιοχές.

    Ελληνική θέση είναι πως, έργα που συνεισφέρουν στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω διαφοροποίησης πηγών και οδών, και ιδιαίτερα όσα συνδέονται με γειτονικές χώρες, μπορούν να έχουν μεγάλη προστιθέμενη αξία. Πολλώ δε μάλλον, όταν αυτά προωθούνται από συνδυασμούς παραγωγών και χρηστών ταυτόχρονα, οπότε μπορούμε να έχουμε τη μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα».