Home Νέα Τύπος Καυσαέριο πνίγει την Ευρώπη
Καυσαέριο πνίγει την Ευρώπη

Καυσαέριο πνίγει την Ευρώπη

0
0

Του Γιαννη Ελαφρου, Καθημερινή 8/12

 

Παρά τις συνεχείς προόδους της τεχνολογίας, τα προγράμματα και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι οδικές μεταφορές, τα Ι.Χ. αυτοκίνητα και τα φορτηγά αποτελούν μια από τις κύριες πηγές ρύπανσης και εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου στη Γηραιά Ηπειρο. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ), οι κυβερνήσεις και η Ε.Ε. θα πρέπει να δώσουν μάχη για να πιάσουν τους στόχους που έχουν θέσει, παρά το γεγονός ότι κρίση και ύφεση έχουν οδηγήσει σε ανάσχεση της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων.

Η Ε.Ε. έχει θέσει το φιλόδοξο στόχο να μειώσει τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου (που συνδέονται με την απειλητική κλιματική αλλαγή) από τις μεταφορές κατά 60% μέχρι το 2050 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Πρόκειται για δύσκολο στόχο, εάν λάβουμε υπόψη ότι το 2011 η κατανάλωση ενέργειας στις μεταφορές, όχι μόνο δεν μειώθηκε σε σχέση με το 2010, αλλά είχε και μια ελαφριά αύξηση (0,1%). Το 2010 οι εκπομπές θερμοκηπίου είχαν μειωθεί μόλις κατά 0,4% σε σύγκριση με το 2009, παρότι ο συνολικός όγκος των μεταφορών (ανθρώπων και εμπορευμάτων) μειώθηκε 1% το 2010.

Η δυσκολία να μειωθούν εκπομπές και ρύπανση οφείλεται, σε σημαντικό βαθμό, στο γεγονός ότι οι δύο πιο ρυπογόνοι τρόποι μετακινήσεων (τα Ι.Χ. αυτοκίνητα και οι αερομεταφορές) έχουν αυξήσει το μερίδιό τους. Από το 1995 μέχρι το 2010, τα αεροπλάνα έχουν αυξήσει τον όγκο μεταφοράς κατά 51,5%, ενώ τα αυτοκίνητα κατά 21,5%. Ετσι, το 2010 τα αυτοκίνητα (μαζί με τις μοτοσικλέτες) πραγματοποίησαν το 84% των μετακινήσεων των Ευρωπαίων, ενώ τα λεωφορεία το 9% και τα τρένα το 7%. Στην Ελλάδα όμως, ο σιδηρόδρομος καλύπτει το 1,1%(!) των μετακινήσεων, έναντι 81,9% των Ι.Χ. αυτοκινήτων και 16,9% των λεωφορείων.

Στο μέτωπο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης των πόλεων, παρά τις σημαντικές βελτιώσεις, δεν έχει αντιμετωπιστεί πλήρως το πρόβλημα. Οπως σημειώνει ο ΕΟΠ, μεταξύ του 2009 και του 2010 όλες οι εκπομπές ρύπων από τις μεταφορές, εκτός από τα οξείδια του αζώτου (NOX), μειώθηκαν από 2,5% έως 10%. Στην εικοσαετία 1990-2010 έχουν επίσης μειωθεί οι εκπομπές των κυριότερων ρύπων που συμβάλλουν στην οξίνιση, τα αιωρούμενα σωματίδια (PM) και το όζον (Ο3). «Ομως, παρά τις μειώσεις, οι ρύποι των οδικών μεταφορών εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα του αέρα και πολλές πόλεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα», τονίζει ο ΕΟΠ. Το 2010, η ετήσια οριακή τιμή του διοξειδίου του αζώτου (NO2) ξεπεράστηκε σχεδόν στους μισούς σταθμούς ελέγχου (44%) που βρίσκονται κοντά σε οδικούς άξονες, καθώς και στο 4% των περιοχών κατοικίας. Επίσης, το 2010 αυξήθηκαν οι σταθμοί -σε ευρωπαϊκό επίπεδο- που κατέγραψαν υπερβάσεις στις συγκεντρώσεις των ΡΜ. Βεβαίως, οι ελληνικές πόλεις Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα κατέγραψαν υπερβάσεις στα αιωρούμενα σωματίδια, ενώ η Αθήνα και στα οξείδια του αζώτου.

Δύο επισημάνσεις

Στην έκθεση του ΕΟΠ υπάρχουν ακόμα δύο σημαντικές επισημάνσεις: η πρώτη ότι οι αναγραφόμενες από τις εταιρείες καταναλώσεις και εκπομπές αερίων δεν επιβεβαιώνονται στην πραγματική κυκλοφορία του αυτοκινήτου, όπου είναι σημαντικά υψηλότερες. Δεύτερον, μια σειρά αντιρρυπαντικά μέτρα, είτε τοποθέτηση φίλτρων είτε πιο εξελιγμένοι καταλύτες, έχουν και μη επιθυμητές παρενέργειες, όπως αύξηση της κατανάλωσης καυσίμου ή εκπομπή άλλων καυσαερίων. Ολα αυτά δείχνουν ότι θα είναι πολύ δύσκολο να μειωθούν οι εκπομπές από τις μεταφορές εάν δεν γίνει μεγάλη στροφή προς τα μέσα μαζικής μεταφοράς, κυρίως τα σταθερής τροχιάς.