Home Νέα Ομιλία Μανιάτη για τις Πόλεις του Αύριο
Ομιλία Μανιάτη για τις Πόλεις του Αύριο

Ομιλία Μανιάτη για τις Πόλεις του Αύριο

0
0

Ομιλία του Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, στην εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Πόλεις του Αύριο: Επενδύοντας στην Ευρώπη» («CiTIEs: Cities of Tomorrow: Investing in Europe»), στις Βρυξέλλες.


maniatis citiesΟ Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννης Μανιάτης, συμμετείχε σήμερα, Δευτέρα 17 Φερβουαρίου, στο Φόρουμ «Πόλεις του Αύριο: Επενδύοντας στην Ευρώπη» (CiTIEs: Cities of Tomorrow: Investing in Europe), που διεξάγεται στις Βρυξέλλες.
Ο Υπουργός ΠΕΚΑ, πραγματοποίησε την εναρκτήρια ομιλία στην κύρια ενότητα της εκδήλωσης, στην οποία συμμετέχουν ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jose Manuel Barroso, ο αρμόδιος Ευρωπαίος Επίτροπος για θέματα Περιφερειακής Πολιτικής, Johannes Hahn, καθώς και ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών και Εκτελεστικός Διευθυντής του προγράμματος UN-Habitat, Joan Clos.


Οι επιμέρους ενότητες του Φόρουμ, περιλαμβάνουν τις θεματικές :
Πόλεις και Επιχειρηματικότητα
Η Αστική Διάσταση της Πράσινης Ανάπτυξης
Η Αστική Διάσταση της Έξυπνης Ανάπτυξης
Η Αστική Ανάπτυξη Χωρίς Αποκλεισμούς.


Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννη Μανιάτη :
«Αγαπητέ Επίτροπε Hahn,
Κυρίες και κύριοι,
Είναι μεγάλη τιμή για μένα να απευθύνομαι σήμερα σε αυτό το ξεχωριστό κοινό, των εταίρων για την αστική ανάπτυξη, ώστε να συζητήσουμε γιατί είναι απαραίτητη μια ατζέντα της ΕΕ για το αστικό περιβάλλον, τι θα πρέπει να περιέχει, πώς θα πρέπει να εφαρμοστεί και ποιος είναι ο ρόλος της Ευρώπης στην παγκόσμια αστική ανάπτυξη.
Οι πόλεις είναι θύλακες καινοτομίας, οδηγοί της οικονομίας μας, και εκεί που παράγονται πλούτος και θέσεις εργασίας. Το 2013, η πλειοψηφία (52%) του παγκόσμιου πληθυσμού ήταν αστική και το ποσοστό αυτό αυξάνεται σταθερά μαζί με τον παγκόσμιο πληθυσμό.


Για να φέρω ένα παράδειγμα, από την περιοχή καταγωγής μου, ο πληθυσμός στις ακτές των μεσογειακών χωρών αυξήθηκε από 95 εκατ. κατοίκους το 1979 σε 155 εκατ. το 2010, με το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πληθυσμού να ζει σε πόλεις. Σύμφωνα με το Τμήμα Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών, το 2010 υπήρχαν 15 μεσογειακές παράκτιες πόλεις με περισσότερους από 1 εκατομμύριο κατοίκους και 11 με περισσότερους από μισό εκατομμύριο, αντιστοιχώντας συνολικά σε περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε μεγάλες πόλεις κατά μήκος των ακτών της Μεσογείου.


Δεδομένου ότι οι πόλεις έχουν πάντα μια ενδοχώρα και εξ αντικειμένου έχουν το ρόλο των κόμβων ανάπτυξης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, μπορούμε να προωθήσουμε σημαντικά την περιφερειακή ανάπτυξη μέσω των αστικών πολιτικών. Υπό αυτό το πρίσμα, οι βιώσιμες πόλεις θεωρούνται ως επίκεντρο για την εξάλειψη της φτώχειας, για ευκαιρίες απασχόλησης, για οικονομική ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς, για αξιοποίηση των φυσικών πόρων και της αειφόρου ανάπτυξης.


Ως εκ τούτου, οι πόλεις μπορούν να γίνουν παράγοντες-κλειδιά στην κοινή μας προσπάθεια για την επίτευξη των στόχων της στρατηγικής “Ευρώπη 2020” για βιώσιμη, έξυπνη και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς ανάπτυξη, καθώς και για Περιφερειακή Συνοχή.


Από την δική μας πλευρά, υποστηρίζουμε με σθένος τις πρωτοβουλίες του Επιτρόπου Hahn καθώς και το πρόγραμμα του ΟΗΕ που σχετίζονται με την αστική ανάπτυξη.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστούν ορισμένα βασικά σημεία:
1 . Η Περιφερειακή Συνοχή δεν είναι δυνατή χωρίς παράλληλα Χωρική Συνοχή. Σε επίπεδο ευρωπαϊκής πολιτικής, αυτό έχει γίνει κατανοητό και έχει συμφωνηθεί. Η Χωρική Συνοχή δεν μπορεί να υλοποιηθεί μόνο μέσα από μέτρα χρηματοδότησης. Η “χωρική” πτυχή αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο μιας τέτοιας πολιτικής, και απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ των αρχών που είναι αρμόδιες για την οικονομική ανάπτυξη και εκείνων που είναι υπεύθυνες για τη χωροταξία.
2 . Η αστική ανάπτυξη δεν είναι ένα απλό ζήτημα. Αφορά οικονομολόγους, πολεοδόμους, περιβαλλοντολόγους, ειδικούς των μεταφορών, των κοινωνικών πολιτικών, των μέτρων ασφαλείας κλπ. Ως εκ τούτου, είναι επιτακτική η ανάγκη να αρχίσουμε να αλλάζουμε νοοτροπίες και να ενθαρρύνουμε τη στενή συνεργασία των ανθρώπων που εκπροσωπούν διαφορετικές αρχές, αλλά και διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους.
3 . Οι ζωντανές και υγιείς πόλεις, δηλαδή οι βιώσιμες, όπως τις θέλουμε να είναι, μπορεί να επιτευχθούν μόνο εάν όλες οι σχετικές πολιτικές συνδυάζονται στο ίδιο επίπεδο με ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό τρόπο, που διασφαλίζει τη συμπληρωματικότητα και τη συνέργεια των προσπαθειών, των πόρων και των μέτρων που λαμβάνονται. Μπορούν και πρέπει να γίνουν το αντικείμενο που θα συνθέτει σχεδόν όλες τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Υποστηρίζουμε μια ολιστική προσέγγιση για τις πόλεις η οποία ενσωματώνει πολλές πτυχές που αφορούν θέματα που ξεκινούν από τη μείωση της φτώχειας και φτάνουν μέχρι τη διαχείριση μιας σειράς φυσικών πόρων, καθώς και τις διασυνδέσεις και αλληλεξαρτήσεις με το αγροτικό περιβάλλον.


4. Η βιώσιμη και έξυπνη ανάπτυξη σημαίνει καινοτομία που μπορεί να συμβάλει ταυτόχρονα στην αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων, όπως η υποβάθμιση του περιβάλλοντος, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η έλλειψη ενέργειας, οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας , κλπ.


Η νέα οικονομία θα πρέπει να είναι μια οικονομία μηδενικών εκπομπών. Η ΕΕ έχει δεσμευθεί να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% έως το 2030. Μέσα από οικονομικά αποτελεσματικούς τρόπους, μπορούμε επίσης να εξοικονομήσουμε έως και 40% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας μέχρι το 2030. Ιδιαίτερα στον οικιακό τομέα, το ποσοστό μπορεί να φτάσει το 61%.


Η εξοικονόμηση αυτή μπορεί να αποφέρει 240 δισ. ευρώ το χρόνο. Ο στόχος αυτός μπορεί να δημιουργήσει πάνω από 2.000.000 νέες θέσεις εργασίας μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια.
5. Χρειαζόμαστε μια Ατζέντα της ΕΕ για το αστικό περιβάλλον, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τη φτώχεια: ένα αρκετά μεγάλο μέρος του Ευρωπαϊκού αστικού πληθυσμού αντιμετωπίζει την απειλή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Ως αποτέλεσμα της κρίσης και της ύφεσης, το ποσοστό του πληθυσμού που απειλείται από τη φτώχεια και το ποσοστό των νοικοκυριών μειωμένης εργασίας, έχει αυξηθεί. Πολλές πόλεις αντιμετωπίζουν σημαντική απώλεια της δυνατότητας άσκησης μέριμνας για το σύνολο των πολιτών και της επιδίωξης για κοινωνική συνοχή καθώς και την αύξηση του αποκλεισμού, του διαχωρισμού και της πόλωσης.


Η αστική φτώχεια είναι ένα φαινόμενο που κατά το παρελθόν είχε την τάση να συγκεντρώνεται σε ορισμένες μόνο γειτονιές, πράγμα που με τη σειρά του επέτεινε τις συνέπειες της φτώχειας. Αλλά στις μέρες μας, σε πολλές πόλεις του Ευρωπαϊκού Νότου, αυτή η συγκέντρωση της αστικής φτώχειας επεκτείνεται και απαιτεί μια ολοκληρωμένη χωρική προσέγγιση.


Με περισσότερα από 20 εκατομμύρια άνεργους σήμερα να αναζητούν δουλειά σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις, και πολλούς άλλους υποαπασχολούμενους, η αντιστροφή στην ανησυχητική πτώση της απασχόλησης στις μεγάλες ελληνικές, ισπανικές, ιταλικές και άλλες πόλεις, θα πρέπει να είναι προτεραιότητα σε μια ” ανανεωμένη Ευρωπαϊκή Ατζέντα για το αστικό περιβάλλον”.


Ο Χάρτης της Λειψίας για τις Βιώσιμες Ευρωπαϊκές Πόλεις (2007) είχε ήδη κάνει έκκληση για ολοκληρωμένες πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας, όχι μόνο με τη συνολική επικέντρωση στις υποβαθμισμένες συνοικίες και τον κοινωνικό αποκλεισμό, αλλά και για τη μείωση των διαφορών όσον αφορά στην πρόσβαση στην εκπαίδευση για τα παιδιά και τους νέους, στην ενίσχυση της πρόσβασης στις τοπικές αγορές εργασίας, μέσα από την προσφορά εκπαίδευσης προσανατολισμένης ζήτησης, τη αξιοποίηση των ενδογενών οικονομικών δυνάμεων κλπ.


Έτσι, οι πόλεις πρέπει να ενεργούν ως ρυθμιστές, καθώς και υποστηρικτές της τοπικής οικονομίας, αλλά και ως επιχειρήσεις (παροχή υπηρεσιών, διαχείριση των δημοτικών αποθεμάτων ακινήτων , κλπ. ).


6. Ένα αστικό περιβάλλον της ΕΕ θα πρέπει να περιέχει και να αντικατοπτρίζει μια βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρώπης με γνώμονα την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και την ισορροπημένη εδαφική οργάνωση με μια πολυκεντρική αστική διάρθρωση. Θα πρέπει να περιέχει ισχυρά περιφερειακά κέντρα που παρέχουν προσβασιμότητα σε υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος. Θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από μια συμπαγή οικιστική δομή με περιορισμένη αστική εξάπλωση. Ταυτόχρονα, η έλλειψη αστικού δημόσιου χώρου είναι ένα σημαντικό εμπόδιο για την αστική ανάπτυξη. Γι αυτό θα πρέπει να προωθηθεί η βιώσιμη χρήση γης για να αποφευχθεί τόσο το πρόβλημα της έλλειψης του δημόσιου χώρου όσο και της άναρχης αστικής εξάπλωσης. Και θα πρέπει να υπάρχει υψηλό επίπεδο προστασίας και ποιότητας του περιβάλλοντος γύρω από τις πόλεις .


7. Η Ευρωπαϊκή Ατζέντα για αστικό περιβάλλον θα πρέπει να εφαρμοστεί μέσα από την αντιμετώπηση της πρόκλησης της αναντιστοιχίας μεταξύ των εθνικών και των σε επίπεδο πόλης αστικών πολιτικών. Καθώς οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο αναζητούν ένα δρόμο για πιο βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, οι πόλεις προωθούν μεταρρυθμίσεις και καινοτομία με πρωτοφανή ρυθμό και κλίμακα .


Οι τοπικές αρχές είναι ολοένα και πιο δημιουργικές στην παροχή βασικών τοπικών υπηρεσιών και την ανάληψη κρίσιμων επενδύσεων για το μέλλον, σε μια εποχή σοβαρών δημοσιονομικών περιορισμών, απαντώντας σε ευρύτερες παγκόσμιες τάσεις όπως η κλιματική αλλαγή, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού, η οποία θα έχει τεράστιες επιπτώσεις για το μέλλον των πόλεων.


Οι δράσεις αυτές συμβάλλουν στην εθνική ανάπτυξη, αλλά συχνά υπονομεύεται από την έλλειψη συνοχής μεταξύ των εθνικών και των σε επίπεδο πόλης πολιτικών. Σημαντικό κέρδος μπορεί να επιτευχθεί εάν οι τοπικοί και εθνικοί φορείς χάραξης πολιτικής συνεργαστούν πιο στενά .


Δεν πρέπει να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε την πόλη εντός των διοικητικών συνόρων της. Οι πόλεις πρέπει να θεωρούνται βασικοί εταίροι για τις εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές.
Χρειάζονται μια νέα προσέγγιση και νέα διακυβέρνηση, όχι μόνο περισσότερα χρήματα.


Πιστεύω ότι αυτή η σημαντική εκδήλωση θα αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο για την προώθηση των πολιτικών της ΕΕ, για την επίτευξη των κοινών μας στόχων.
Η Ελλάδα, αναλαμβάνοντας την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, στηρίζει πλήρως την προσπάθεια αυτή.


Σας εύχομαι μια πολύ γόνιμη συζήτηση.
Σας ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας.»