Νέοι στόχοι για την ανακύκλωση από την Ε.Ε.
Έμφαση δίνει στην ανακύκλωση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με μακροχρόνιο στόχο την μετατροπή της Ευρώπης σε μία κυκλική οικονομία, όπου η ανακύκλωση θα κυριαρχεί.
Η επίτευξη των νέων στόχων για τα απόβλητα θα δημιουργήσει 580.000 νέες θέσεις εργασίας σε σύγκριση με τις σημερινές επιδόσεις. Παράλληλα, θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και θα μειώσει τη ζήτηση δαπανηρών και σπάνιων πόρων. Οι προτάσεις, επίσης, συνεπάγονται χαμηλότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Αυτό που ουσιαστικά ζητείται από τους Ευρωπαίους είναι να ανακυκλώνουν το 70% των αστικών αποβλήτων και το 80% των αποβλήτων συσκευασίας έως το 2030, ενώ ζητείται επίσης, έως το 2025, να απαγορευτεί η υγειονομική ταφή των ανακυκλώσιμων αποβλήτων. Ακόμη περιλαμβάνονται νέοι στόχοι για τη μείωση των θαλάσσιων αποβλήτων, καθώς και τη μείωση των απορριμμάτων τροφίμων.
Η επανεξέταση, με σκοπό την ενίσχυση των στόχων για τα απόβλητα των υφιστάμενων οδηγιών, εντάσσεται στο πλαίσιο μιας φιλόδοξης προσπάθειας για θεμελιώδη μετάβαση από μια γραμμική προς μια πιο κυκλική οικονομία. Αντί για την εξόρυξη πρώτων υλών, τη χρησιμοποίησή τους μία φορά και την απόρριψή τους, υπάρχει ένα νέο όραμα για διαφορετικό οικονομικό μοντέλο. Σε μια κυκλική οικονομία η επαναχρησιμοποίηση, η επιδιόρθωση και η ανακύκλωση αποτελούν τον κανόνα, και τα απόβλητα ανήκουν πλέον στο παρελθόν. Η χρησιμοποίηση των πόρων για παραγωγικούς σκοπούς, για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, η επαναχρησιμοποίησή τους και με βελτίωση της αποδοτικότητάς τους θα βελτιώσουν επίσης την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ στην παγκόσμια αγορά. Η προσέγγιση αυτή καθορίζεται σε ανακοίνωση η οποία εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η καινοτομία στις αγορές ανακυκλωμένων υλών, τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα, ο οικολογικός σχεδιασμός και η βιομηχανική συμβίωση μπορούν να μας κατευθύνουν προς μια οικονομία και μια κοινωνία με μηδενικά απόβλητα.
Ο επίτροπος κ. Janez Potočnik, αρμόδιος για το περιβάλλον, δήλωσε επ’ αυτού «ζούμε με γραμμικά οικονομικά συστήματα τα οποία κληρονόμησε από τον 19ο αιώνα ο κόσμος του 21ου αιώνα με τις αναδυόμενες οικονομίες, τα εκατομμύρια των νέων καταναλωτών της μεσαίας τάξης και τις διασυνδεδεμένες αγορές. Εάν θέλουμε να είμαστε ανταγωνιστικοί πρέπει να επιτύχουμε τη μέγιστη αξιοποίηση των πόρων μας, δηλαδή την ανακύκλωσή τους σε παραγωγική χρήση, όχι την ταφή τους σε χώρους υγειονομικής ταφής ως απόβλητων.
Η μετάβαση σε κυκλική οικονομία είναι όχι μόνο δυνατή αλλά και επικερδής, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι θα συμβεί χωρίς ορθές πολιτικές. Οι στόχοι που προτείνουμε για το 2030 αφορούν την ανάληψη δράσης σήμερα προκειμένου να επιταχυνθεί η μετάβαση σε κυκλική οικονομία καθώς και την αξιοποίηση των επιχειρηματικών ευκαιριών και δυνατοτήτων απασχόλησης που προσφέρει.»
Από μέρους της, η επίτροπος Máire Geoghegan-Quinn, αρμόδια για την έρευνα, την καινοτομία και την επιστήμη, είπε: «η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την επιτυχία της κυκλικής οικονομίας· αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο προτείνουμε σήμερα κοινή προσέγγιση. Παράλληλα με ένα ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, το νέο μας πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» θα συμβάλει στην τεχνογνωσία που είναι αναγκαία για τη διαμόρφωση αποδοτικής ως προς τη χρήση των πόρων, πράσινης και ανταγωνιστικής οικονομίας χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ΕΕ.»
Η ανακοίνωση δείχνει τον τρόπο με τον οποίο οι νέες ευκαιρίες ανάπτυξης και απασχόλησης θα προέλθουν από πιο αποδοτική χρήση των πόρων. Μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα θα επιτευχθεί με καινοτόμο σχεδιασμό, βελτίωση των επιδόσεων και πιο βιώσιμα προϊόντα και διαδικασίες παραγωγής, προσανατολισμένα στο μέλλον επιχειρηματικά μοντέλα και τεχνική πρόοδο που καθιστά δυνατή τη μετατροπή των αποβλήτων σε πόρους. Η δέσμη μέτρων που συνοδεύει την ανακοίνωση αποσκοπεί στη δημιουργία πλαισίου ώστε η κυκλική οικονομία να καταστεί πραγματικότητα, με πολιτικές που συνδέονται καλύτερα μεταξύ τους, έξυπνη νομοθεσία και ενεργό στήριξη από την έρευνα και την καινοτομία. Το γεγονός αυτό θα δώσει τη δυνατότητα απελευθέρωσης των επενδύσεων και προσέλκυσης χρηματοδότησης και παράλληλα θα ενισχύσει τον ρόλο των επιχειρήσεων και τη συμμετοχή των καταναλωτών. Η δέσμη προτείνει επίσης τη μέτρηση της παραγωγικότητας των πόρων με βάση τη σχέση κατανάλωσης πρώτων υλών/ΑΕγχΠ, καθώς και ότι η βελτίωση κατά 30 % έως το 2030 μπορεί να θεωρηθεί πιθανός πρωταρχικός στόχος κατά την προσεχή επανεξέταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» .
Οι πρωτοβουλίες αυτές εγκρίνονται ταυτόχρονα με τις ακόλουθες συμπληρωματικές ανακοινώσεις:
– Πρωτοβουλία για την πράσινη απασχόληση
– “Πράσινο” σχέδιο δράσης για τις ΜμΕ
– Ευκαιρίες αποδοτικής χρήσης των πόρων στον οικοδομικό τομέα
Οι πρωτοβουλίες και οι ανακοινώσεις αυτές θα δρομολογήσουν από κοινού μια νέα ατζέντα για αποδοτική χρήση των πόρων κατά τα επόμενα έτη.