Home Νέα ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία έφεραν τα πάνω κάτω στις τιμές του πετρελαίου

ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία έφεραν τα πάνω κάτω στις τιμές του πετρελαίου

0
0

oil-01Ανατροπές στην παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα φέρνει η πτώση των διεθνών τιμών πετρελαίου κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι, απόρροια της περιορισμένης ζήτησης, της υπερπροσφοράς, της άρνησης πολλών πετρελαιοπαραγωγών χωρών της Μέσης Ανατολής να μειώσουν την παραγωγή τους, αλλά σύμφωνα με αναλυτές και λόγω των γεωστρατηγικών παιχνιδιών.

Η εξέλιξη αυτή πάντως, κατά τους αναλυτές της Citigroup, θα μπορούσε να παράσχει όφελος ύψους 1,1 τρισ. δολαρίων στην παγκόσμια οικονομία μέσω της μείωσης του κόστους καυσίμων και άλλων εμπορευμάτων.

Η κατρακύλα του «μαύρου χρυσού» πίσω στα επίπεδα του 2012 προκαλεί επί του παρόντος ισχυρές αναταράξεις στις αγορές, ενώ υπερδυνάμεις του χώρου ετοιμάζονται για σκληρό «μπρα ντε φερ» με στόχο την εδραίωση της κυριαρχίας τους και τη διατήρηση των κερδών τους.

Εικάζεται δε ότι αν οι τιμές εξακολουθήσουν να κινούνται χαμηλότερα των 90 δολαρίων το βαρέλι, πολλές πετρελαιοεξαγωγικές χώρες θα αρχίσουν να νιώθουν την πίεση, καθώς βασίζουν τους προϋπολογισμούς τους σε προηγούμενες εκτιμήσεις για τις τιμές.

Πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενεργειακή σκακιέρα έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η εξόρυξη πετρελαίου έχει αυξηθεί κατά 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επισκιάζοντας το μονοπώλιο του ΟΠΕΚ.

Η εξέλιξη αυτή ωθεί τη Σαουδική Αραβία να επιτρέψει τη διατήρηση των τιμών στο επίπεδο των 80 δολαρίων το βαρέλι την επόμενη διετία προκειμένου να μη χάσει μερίδια αγοράς. Την ίδια στιγμή το φθηνότερο πετρέλαιο προκαλεί ρίγη… τρόμου στη Ρωσία με την κυβέρνηση να αναζητά τρόπους «θωράκισης» της οικονομίας, ενώ σε εγρήγορση βρίσκεται και η Κεντρική Τράπεζα, καθώς εντείνονται οι πιέσεις στο ήδη υποτιμημένο ρούβλι μιας και η μείωση της τιμής του πετρελαίου θα πλήξει αναπόφευκτα τα έσοδά της χώρας από τις εξαγωγές, μειώνοντας τις ελπίδες για βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, τα οποία έχουν επιδεινωθεί μετά τις κυρώσεις της Δύσης.

Στους κερδισμένους πάντως για την ώρα είναι η Ευρωζώνη όπου τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να έχουν όφελος αρκετών δισ. από την καθίζηση των τιμών.

Πρόσφατη έρευνα του Reuters κατέδειξε ότι τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν έως και 80 δισ. δολάρια από τις εισαγωγές ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πρακτορείου οι εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και χάλυβα για παραγωγή θερμότητας στην Ε.Ε. διαμορφώθηκαν στα 500 δισ. δολάρια κατά τη διάρκεια του 2013. Τα τρία τέταρτα δαπανώνται στην κατανάλωση πετρελαίου.

Φέτος, η αξία των εισαγωγών ενέργειας εκτιμάται πως θα υποχωρήσει κατά σχεδόν 25 δισ. δολάρια στα 485 δισ.

Εάν, μάλιστα, η τιμή του πετρελαίου κινηθεί περίπου στα 90 δολάρια το βαρέλι μέσα στο 2015, τότε η συνολική αξία των εισαγωγών αναμένεται να μειωθεί στα 425 δισ. δολάρια, δηλαδή πιθανολογείται να είναι κατά 80 δισ. δολ. χαμηλότερες από τις δαπάνες για ενέργεια των καταναλωτών της Ε.Ε. στο διάστημα του 2013.

Κορεσμένη

Σε παγκόσμιο επίπεδο τα μάτια όλων είναι στραμμένα στην επόμενη σύνοδο του ΟΠΕΚ στις 27 Νοεμβρίου, αν και η κυβέρνηση της Βενεζουέλας έχει προτείνει έκτακτη συνάντηση πριν από τα τέλη του επόμενου μήνα.

Σε πρόσφατη ανάλυσή του το ινστιτούτο γεωπολιτικών εξελίξεων Stratfor ανέφερε πως η αγορά πετρελαίου είναι κορεσμένη. Είναι ενδεικτικό πως μέχρι τον Ιούνιο, η Λιβύη παρήγε ημερησίως γύρω στα 200.000 βαρέλια, όμως από τα μέσα Ιουνίου παράγει περίπου 700.000 βαρέλια ημερησίως. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν την επέκταση της παραγωγής, ενώ σε αύξηση έχει προχωρήσει και το Ιράκ.

Η Ρωσία, η Αγκόλα και η Νιγηρία επίσης αύξησαν την παραγωγή τους. Αν και οι περισσότερες από τις αυξήσεις αυτές μπορούν να θεωρηθούν έκτακτες, η Βόρειος Αμερική δεν αποκλείεται να προσθέσει άλλο 1-1,5 εκατ. βαρέλια στην παραγωγή της μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.

Από την άλλη η μειωμένη ζήτηση από Ευρώπη και Ασία (ιδιαίτερα την Κίνα) πιέζουν τις τιμές του πετρελαίου, προκαλώντας πρόβλημα σε αρκετές χώρες του ΟΠΕΚ, αλλά και σε άλλες, όπως η Ρωσία.

Ο προϋπολογισμός του Κρεμλίνου για το 2014 βασιζόταν σε μέσο όρο 117 δολαρίων ανά βαρέλι στην τιμή του πετρελαίου, για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, με εξαίρεση το δ’ τρίμηνο όπου υπολογίζονταν τιμές στα 90 δολάρια το βαρέλι.

Για το 2015, ωστόσο, έχει «βασιστεί» σε μία τιμή στα επίπεδα των 100 δολαρίων το βαρέλι – έπειτα από μεγάλη συζήτηση στους κόλπους της ρωσικής ηγεσίας.

Αν και η Μόσχα διαθέτει σημαντικά οικονομικά αποθέματα και μπορεί να αντέξει έλλειμμα στον προϋπολογισμό αν χρειαστεί, αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών έχουν υπολογίσει πως οι χαμηλότερες τιμές θα μπορούσαν να «κουρέψουν» 2% από το ρωσικό ΑΕΠ.

Οσο αφορά την ιδιατέρως ανήσυχη Βενεζουέλα, το Καράκας ορίζει τον προϋπολογισμό του με τον χαμηλό στόχο των 60 δολαρίων το βαρέλι, όπως έχει καθιερωθεί από τον πρώην πρόεδρο της χώρας Ούγκο Τσάβεζ, ώστε τα υπερβάλλοντα έσοδα να διοχετεύονται για κάλυψη κοινωνικών δαπανών. Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε πολύ δύσκολη οικονομική θέση, και χρειάζεται τιμές έως και 110 δολαρίων το βαρέλι για να ανταποκριθεί σε αυές τις δαπάνες και να χρηματοδοτήσει τις εισαγωγές του.

Ετσι οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι ίσως πρέπει να να σκεφτούν σοβαρά την πώληση ξένων περιουσιακών στοιχείων, όπως η Citgo, και χρυσού από τα αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας, ή να προσφέρει ακόμα πιο ελκυστικούς όρους στα δάνεια για πετρελαϊκές συμφωνίες με τους Κινέζους, αν και το Πεκίνο πρόσφατα αρνήθηκε το ενδεχόμενο αυτό.

Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος παραγωγός, θέλοντας να διατηρήσει το μερίδιό της στην παγκόσμια αγορά έχει τη δυνατότητα, βραχυπρόθεσμα, να βασιστεί στα σημαντικά αποθέματα ξένου συναλλάγματός της και στα χαμηλά κόστη παραγωγής.

Με στόχο να πάρει προβάδισμα έναντι των ανταγωνιστών της η χώρα έχει τη δυνατότητα να βγάλει από την παραγωγή έναν σημαντικό αριθμό βαρελιών, εάν το επιθυμεί.

Πρόσφατα, όμως, προσέφερε έκπτωση στο αργό πετρέλαιό της για να εξασφαλίσει μερίδιο αγοράς για τον Νοέμβριο. Μάλιστα σύμφωνα με αναλυτές οι τρέχουσες τιμές εξυπηρετούν τη χώρα και τις ΗΠΑ στο κοινό μέτωπο κατά του «Ισλαμικού Κράτους» το οποίο έχοντας καταλάβει πετρελαιοπηγές στη Συρία και στο Ιράκ, από το λαθρεμπόριο, έχει κέρδη κάθε ημέρα 3 εκατ. δολάρια.

Από την πλευρά τους οι περισσότερες χώρες παραγωγοί του Κόλπου επιθυμούν η τιμή να κυμαίνεται μεταξύ 90-100 δολαρίων το βαρέλι, χωρίς να χρειαστεί να μειώσουν την παραγωγή τους, γιατί έτσι θα «ψαλιδίζονταν» τα έσοδά τους.

Αποπληθωρισμός

Τέλος για τους ανεπτυγμένους εισαγωγείς πετρελαίου -την Ιαπωνία, την Κίνα, την Ινδία και την Ευρωπαϊκή Ενωση- οι χαμηλές τιμές μαύρου χρυσού θα προσφέρουν οικονομική ανακούφιση.

Από την άλλη πλευρά, όμως, ιδιαίτερα στην Ευρώπη οι χαμηλές τιμές θα μπορούσαν να αυξήσουν τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις καθώς η ενέργεια αποτελεί τον βασικό παράγοντα που πιέζει χαμηλότερα τον μηνιαίο πληθωρισμό.

Αν και τα χαμηλότερα κόστη ενέργειας είναι θετικά για την Ευρώπαϊκή παραγωγή μακροπρόθεσμα, την ίδια ώρα οξύνουν την απειλή του αποπληθωρισμού και εντείνουν τις προστριβές μεταξύ της Ευρωπαϊκής

Πρωταγωνιστικό ρόλο στην ενεργειακή σκακιέρα έχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η εξόρυξη πετρελαίου έχει αυξηθεί κατά 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επισκιάζοντας το μονοπώλιο του ΟΠΕΚ.

Ο προϋπολογισμός του Κρεμλίνου για το 2014 βασιζόταν σε μέσο όρο τιμής του πετρελαίου τα 117 δολαρία ανά βαρέλι (90 δολάρια για το δ’ τρίμηνο), ενώ για το 2015 έχει «βασιστεί» σε μία τιμή στα επίπεδα των 100 δολαρίων.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Το ακριβό δολάριο «ψαλίδισε» τα κέρδη

«Ανάσα» στα οικονομικά των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων φέρνει η πτώση των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου. Η υποχώρηση του πετρελαίου μπρεντ, όπως και των άλλων πετρελαιοειδών προϊόντων στις ξένες αγορές, έχει ως αποτέλεσμα να συμπαρασύρουν και τις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ και του πετρελαίου θέρμανσης και στη χώρα μας. Ωστόσο η διατήρηση των αυξητικών τάσεων του δολαρίου έναντι του ευρώ φρενάρει… τη μεγάλη πτώση των καυσίμων.

Είναι χαρακτηριστικό πως από τις αρχές Ιουλίου, οπότε και άρχισαν να μειώνονται οι τιμές του αργού πετρελαίου, η βενζίνη υποχώρησε μέχρι σήμερα κατά 9,6 λεπτά το λίτρο. Για την ακρίβεια στις 4 Ιουλίου η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης από τα 1,714 ευρώ το λίτρο έπεσε την περασμένη Παρασκευή 17 Οκτωβρίου στα 1,628 ευρώ το λίτρο. Μάλιστα στα πρατήρια η αμόλυβδη πωλείται ακόμη και 1,518 ευρώ το λίτρο. Στο ντίζελ κίνησης η μείωση της τιμής είναι μικρότερη κατά 4,8 λεπτά το λίτρο. Πωλείται προς 1,33 ευρώ το λίτρο.

Αλλά και το πετρέλαιο θέρμανσης βγήκε σε τιμές χαμηλότερες από τις αρχικά εκτιμώμενες. Οχι μόνο λόγω της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, αλλά εξαιτίας της υποχώρησης των διεθνών τιμών του αργού. Ετσι η μέση πανελλαδική τιμή είναι στα 1,06 ευρώ το λίτρο. Πέρυσι την αντίστοιχη περίοδο διαμορφωνόταν στα 1,27 ευρώ το λίτρο.

Πηγή: Έθνος

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΟΣΜΑ

kosma@pegasus.gr