Home Θεσμικοί φορείς Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία

Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία

0
0

logo-gazprom.siΗ Ευρώπη εξακολουθεί να διατηρεί τις κυρώσεις  σε βάρος της Ρωσίας, μετά τη ρήξη των δύο πλευρών για το Ουκρανικό. Συνεχίζονται όμως πλήρως όλες οι δραστηριότητες μεταξύ τους όσον αφορά το ενεργειακό ζήτημα.

Κάτι τέτοιο είναι απολύτως λογικό, καθώς το ρωσικό φυσικό αέριο καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών, αλλά και με δεδομένο ότι η εξάρτηση από τη Ρωσία είναι μεγάλη, μια σύγκρουση σε αυτό το πεδίο θα απέβαινε καταστροφική για την Ε.Ε. -ειδικά σε μια περίοδο που προσπαθεί εναγωνίως να ανακάμψει οικονομικά, με τη βοήθεια και της εκτύπωσης χρήματος.

Έτσι, το μερίδιο του ρώσικου κολοσσού Gazprom δεν είναι καθόλου εύκολο να μειωθεί για τις επόμενες δεκαετίες, γεγονός που καθιστά τις όποιες συζητήσεις περί μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης περισσότερο θεωρητικές. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Ενεργειακών Σπουδών της Οξφόρδης (OIES), μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2020, «οι ευρωπαϊκές εταιρείες είναι υποχρεωμένες μέσω συμβολαίων να αγοράζουν από τη Ρωσία τουλάχιστον 115 δισ. κυβικά μέτρα αερίου» -σε διαφορετική περίπτωση, θα επιβαρυνθούν με τεράστια πρόστιμα. Παράλληλα, εάν συγκριθεί με όλες τις εναλλακτικές λύσεις, το ρωσικό αέριο είναι η πιο σίγουρη και συμφέρουσα -ειδικά εφόσον πειστεί η Gazprom να προχωρήσει σε μια γενναία μείωση της τιμής. Είναι γεγονός, άλλωστε, ότι με βάση αυτό ακριβώς το σκεπτικό, Ρωσία και Ε.Ε. έμοιαζαν μέχρι σχετικά πρόσφατα να έχουν συναποφασίσει την αναβάθμιση της συνεργασίας τους σε αυτό το επίπεδο. Το σχέδιο ήταν απλό και εύκολο. Οι Ρώσοι, σε συνεργασία με γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά και άλλα ενεργειακά μεγαθήρια, θα δημιουργούσαν δύο νέους «δρόμους» μεταφοράς αερίου στην Ευρώπη, παρακάμπτοντας τις «ενδιάμεσες» χώρες (όπως η Ουκρανία), κάτι το οποίο, αφενός, θα περιόριζε τους γεωπολιτικούς κινδύνους και, αφετέρου, θα μείωνε τα τέλη διέλευσης του αερίου από αυτές (transit fees).

Ο ένας από αυτούς τους δρόμους -στον οποίο μάλιστα ηγετική θέση κατέχει εξαρχής ο Γκέρχαρντ Σρέντερ- είναι ο επονομαζόμενος Nord Stream, που διέρχεται από τον βυθό της Βαλτικής και αποτελείται από δύο αγωγούς, συνολικής δυναμικότητας 55 δισ. κ.μ. ετησίως. Ήδη, μεταφέρει πάνω από 35 δισ. προς τη Γερμανία, η οποία έτσι έχει κάθε λόγο να αισθάνεται ενεργειακά ασφαλής. Ο άλλος επρόκειτο να είναι ο «δίδυμος» του South Stream, ο οποίος, διερχόμενος από τη Μαύρη Θάλασσα, θα κατέληγε στην καρδιά της Ευρώπης, την Αυστρία, ενώ θα υπήρχαν και πολλές διακλαδώσεις προς τις χώρες των Βαλκανίων και της νότιας Ευρώπης. Καθώς δε η τελική του δυναμικότητα θα έφτανε τα 63 δισ. κ.μ., είναι φανερό ότι μαζί με τον Nord Stream θα μπορούσαν να καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος (πάνω από 80% με βάση τα σημερινά δεδομένα) των ρωσικών εξαγωγών προς την Ευρώπη.

Ωστόσο, η κρίση στην Ουκρανία, η εμπλοκή των ΗΠΑ και η σύγκρουση με τη Μόσχα για τις σφαίρες επιρροής έχουν αλλάξει τα δεδομένα, τουλάχιστον για την ώρα. Και ο South Stream υπήρξε το πρώτο μεγάλο θύμα.

Παρακάτω ακολουθούν στοιχεία σχετικά με τις ενεργειακές σχέσεις Ρωσίας-Ευρώπης.

Αέριο στην Ευρώπη των «28»

410 δισ. κ.μ. εκτιμάται η συνολική κατανάλωση από τις χώρες της Ε.Ε. το 2014, μειωμένη κατά 11% έναντι του 2013

35% περίπου της ποσότητας αυτής (κάπου 145 δις. κ.μ.) προέρχεται από τη Ρωσία, η οποία έχει τη δυνατότητα να αυξήσει τη ροή μέχρι και τα 250 δις. κ.μ.

80 δισ. κ.μ. ρωσικού αερίου φτάνουν μέσω Ουκρανίας, 35 δις μέσω Nord Stream, 15 δις. μέσω Blue Stream και τα υπόλοιπα μέσω Λευκορωσίας και από την Αφρική.

341 δολ./ 1.000 κ.μ. η μέση τιμή πώλησης του αερίου από την Gazprom προς την Ευρώπη το 2014. Φέτος ίσως πέσει ακόμη και κάτω από τα 250 δολ.

13 δισ. κ.μ. ρωσικού αερίου απορρόφησε η Τουρκία πέρυσι, με το σύνολο των αναγκών της να είναι 48 δις. αυξημένες κατά 7% από το 2013

200 δισ. κ.μ. είναι θεωρητικά η συνολική δυναμικότητα των τερματικών σταθμών υγροποιημένου αερίου (LNG) στην Ευρώπη -όμως, το 2013 αξιοποιήθηκε μόνο το 22%