Home Ενεργειακές επισημάνσεις Τα καθεστώτα επιβολής απειλούν με λουκέτα την αγορά πετρελαίου
Τα καθεστώτα επιβολής απειλούν με λουκέτα την αγορά πετρελαίου

Τα καθεστώτα επιβολής απειλούν με λουκέτα την αγορά πετρελαίου

0
0

Να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη στο νέο ενεργειακό σχεδιασμό 2021-2030 με τον προηγούμενο για την περίοδο 2011-2020 γιατί διακυβεύεται η βιωσιμότητα πολλών εταιρειών του κλάδου πετρελαίου, τονίζει ο ΣΕΕΠΕ.

Της Φαίδρας Μαυρογιώργη (faidra@energyin.gr)

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εμπορίας Πετρελοειδών Ελλάδος για τα καθεστώτα επιβολής που είχαν τεθεί στον προηγούμενο ενεργειακό σχεδιασμό για την περίοδο 2011-2020. Ο Σύνδεσμος επισημαίνει πως εάν στο νέο ενεργειακό σχεδιασμό που ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την περίοδο 2021-2030 περιλαμβάνονται πρόστιμα και καθεστώτα επιβολής «τότε τίθεται σοβαρό ζήτημα βιωσιμότητας».

Όλα τα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεσμεύονται να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και την προστασία του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, όμως, ο τρόπος εφαρμογής της στην Ελλάδα -κυρίως μέσα από το Άρθρο 7 αυτής – μπορεί μόνο να οδηγήσει τον Κλάδο Πετρελαιοειδών σε σημαντικές ζημιές, τόσο μέσω της μείωσης της κατανάλωσης καυσίμων σε μια αγορά που έχει απωλέσει μέσα στην κρίση το 40%, αλλά και μέσω των υψηλών προστίμων που επαπειλούνται σε βάρος τους.

Η ιδιαιτερότητα προκύπτει από την υποχρεωτική συμμετοχή των Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών στα λεγόμενα Καθεστώτα Επιβολής, με τελικό στόχο τη μείωση της συνολικής κατανάλωσης, μέσω της αύξησης της ενεργειακής απόδοσης των πελατών τους. Τα Καθεστώτα Επιβολής αποτελούν ένα πλαίσιο υποχρέωσης ενεργειακής απόδοσης, με το οποίο εξασφαλίζεται ότι οι διανομείς ενέργειας ή /και οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας που ορίζονται ως υπόχρεα μέρη, επιτυγχάνουν έναν σωρευτικό στόχο εξοικονόμησης ενέργειας στην τελική χρήση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020. Ο εν λόγω μηχανισμός αποσκοπεί στην ενεργή δραστηριοποίηση των παρόχων και διανομέων ενέργειας στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας με σκοπό την υλοποίηση παρεμβάσεων βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης σε καταναλωτές τελικής ενέργειας, την επίτευξη των δεσμεύσεων της χώρας για τον στόχο εξοικονόμησης ενέργειας, με επιπρόσθετα οφέλη τη μείωση τιμολογίων ενέργειας, την προώθηση των ενεργειακών υπηρεσιών και του κλάδου Επιχειρήσεων Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ), την ενίσχυση εισοδηματικά χαμηλών νοικοκυριών και τη βελτίωση του περιβάλλοντος.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου και διευθύνων σύμβουλος της Eλινόιλ, Γιάννης Αληγιζάκης χαρακτηρίζει άδικο το γεγονός ότι εταιρείες πετρελαίου συμπεριλήφθηκαν στα καθεστώτα επιβολής  καθώς οι εταιρίες αυτές δεν έχουν άμεση και απευθείας σχέση με τους τελικούς καταναλωτές, καθώς παρεμβάλλονται άλλοι κρίκοι της εφοδιαστικής αλυσίδας, όπως τα πρατήρια ή οι πωλητές πετρελαίου θέρμανσης.

Κατά συνέπεια, μέτρα και διαδικασίες καθεστώτων επιβολής δεν είναι εφαρμόσιμα και αποτελεσματικά στον τομέα της Εμπορίας Καυσίμων. Αν όμως τα ληφθέντα μέτρα εξοικονόμησης δεν καταφέρουν να επηρεάσουν τους καταναλωτές και δεν επιτευχθεί η σχεδιαζόμενη εξοικονόμηση, το Κράτος θα επιβάλει σοβαρά πρόστιμα με τη μορφή του ονομαζόμενου «Κόστους Συμμόρφωσης» στις Εταιρίες Εμπορίας Πετρελαιοειδών: Σύμφωνα με τη σχετική Υ.Α., το κόστος συμμόρφωσης για τους Υπόχρεους των Καθεστώτων Επιβολής ανέρχεται στα 500.000€ ανά ktoe, ανεβάζοντας τις συνολικές υποχρεώσεις του Κλάδου στα 102.000.000€ για την τετραετία 2017-2020, στην περίπτωση μη εκπλήρωσης των στόχων τους.

Ο κ. Αληγιζάκης τόνισε πως ο νέος ενεργειακός σχεδιασμός για την περίοδο 2021-2030 θα θέτει ψηλότερους στόχους εξοικονομούμενης ενέργειας. «Δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη η συμμετοχή των Καθεστώτων Επιβολής στην κάλυψη των νέων αυτών στόχων, ούτε και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των Εταιριών Εμπορίας. Οι δράσεις όμως που θα πρέπει να αναληφθούν θα προϋποθέτουν κυρίως τεχνικά μέτρα, που μεταφράζονται σε υψηλές επενδύσεις, σε αντιδιαστολή με τα μέτρα για την περίοδο 2017-2020 που είναι κυρίως συμπεριφορικά» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επομένως, η αναμενόμενη αδυναμία επίτευξης των στόχων εξοικονόμησης ενέργειας από τις εταιρίες του κλάδου, σε συνδυασμό με την απαίτηση για μεγάλες, μη ανταποδοτικές επενδύσεις, θα δημιουργήσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα που, πιθανά, να καταστήσουν ορισμένες από αυτές μη βιώσιμες.

Τα εναλλακτικά μέτρα και η συνάντηση με το ΥΠΕΝ

Ο Σύνδεσμος συναντήθηκε με τη διοίκηση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για να συζητήσουν τους προβληματισμούς τους και παρουσίασαν οκτώ εναλλακτικά μέτρα που μπορεί να λάβει το Κράτος προκειμένου να πιάσει του στόχους της ΕΕ για εξοικονόμηση ενέργειας, τα οποία δεν επιβαρύνουν περαιτέρω τους υπόχρεους των Καθεστώτων Επιβολής.

Σύμφωνα με τον κ. Αληγιζάκη, το υπουργείο αξιολογεί τα μέτρα και αφού τα μελετήσει θα ξαναγίνει μία συνάντηση για περαιτέρω συζήτηση. Πάντως η διοίκηση του υπουργείου δεν έχει καταλήξει ακόμα αν ο νέος ενεργειακός σχεδιασμός θα περιλαμβάνει καθεστώτα επιβολής και αυτά θα υποχρεώνουν και τις εταιρείες πετρελαιοειδών.

Τα μέτρα που προτείνει ο ΣΕΕΠΕ είναι επιτυχημένα και εφαρμοσμένα σε άλλες χώρες αλλά προσαρμοσμένα στην ελληνική πραγματικότητα, κοστολογημένα όσον αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας που πέτυχαν, εγκεκριμένα από την Κομισιόν, τα οποία δεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό.

Αναλυτικά τα εναλλακτικά μέτρα που προτείνει ο Σύνδεσμος:

1. Σύστημα Πιστοποίησης Εξοικονόμησης Ενέργειας

Τα πιστοποιητικά μπορούν να αποκτηθούν από ιδιώτες ή επιχειρήσεις από διαπιστευμένους φορείς, με την εφαρμογή μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας. Η αξία των πιστοποιητικών εξαρτάται από την αναμενόμενη εξοικονόμηση ενέργειας και αποτελεί συνάρτηση των τάσεων της αγοράς.

  • Οι κύριοι στόχοι είναι  να:ενισχυθούν δράσεις ενεργειακής απόδοσης στον τομέα των τελικών χρηστών
  • αυξηθεί η εξοικονόμηση ενέργειας στην παραγωγή ενέργειας
  • και να μειωθούν οι απώλειες στους τομείς της διανομής ενέργειας και της μεταφοράς.

Τα πιστοποιητικά θα διατίθενται μέσω θεσμοθετημένης αγοράς σε υπόχρεους ή θα ανταλλάσσονται με φοροαπαλλαγές ή εκπτώσεις από Πράσινους Φόρους κτλ.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 365 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία

2. Συμβουλευτική – επιδότηση ενεργειακών ελέγχων στις ΜμΕ

Ο μηχανισμός παρέχει ενίσχυση σε ΜμΕ, ώστε να ελεγχθούν ενεργειακά και να δεχθούν συμβουλές/μελέτες για τη βελτίωση της ενεργειακής τους απόδοσης. Σκοπός των ενεργειακών ελέγχων και της συμβουλευτικής  για τις ΜμΕ είναι να επισημανθούν οι αδυναμίες στη χρήση ενέργειας και να δεχθούν  προτάσεις ή συγκεκριμένα σχέδια δράσης για βελτιώσεις εξοικονόμησης ενέργειας και κόστους. Οι επιδοτήσεις χορηγούνται για ειδικές και ανεξάρτητες μελέτες ενεργειακής απόδοσης στις ΜμΕ. Οι ΜμΕ μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση για αρχική συμβουλευτική  ή / και λεπτομερή συμβουλευτική διάρκειας αρκετών ημερών.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 50 Ktoe

3. Εθελοντικές συμφωνίες Ενεργειακής Απόδοσης

Οι εθελοντικές συμφωνίες ενεργειακής απόδοσης για το εμπόριο και τη βιομηχανία περιλαμβάνουν σχέδιο δράσης για τις βιομηχανίες υψηλής έντασης ενέργειας και παράλληλα τομεακά σχέδια δράσης για μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις (αγροτικός τομέας, τουριστικός, βιομηχανικός και μεταφορές) και ένα γενικό σχέδιο δράσης για επιχειρήσεις που δεν έχουν ξεχωριστό σχέδιο δράσης για τον δικό τους τομέα. Οι συμφωνίες επιτυγχάνονται μέσω των Κλαδικών Ενώσεων. Οι ομάδες-στόχοι, συμπεριλαμβανομένων των βιομηχανικών εταιρειών, δεσμεύονται από τους στόχους για την υλοποίηση του δικού τους σχεδίου συμφωνίας / δράσης, ορίζουν έναν στόχο εξοικονόμησης ενέργειας για τον εαυτό τους και υποβάλλουν ετησίως έκθεση σχετικά με τα εφαρμοζόμενα μέτρα και τις επιπτώσεις τους στην εξοικονόμηση. Οι Κλαδικές Ενώσεις προωθούν την επίτευξη του στόχου κάλυψης και την εφαρμογή του σχεδίου συμφωνίας / δράσης στον τομέα της βιομηχανίας.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 265 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Κύπρος

4. Πράσινη Συνεισφορά

Μέρος των ήδη επιβαλλόμενων  ή μελλοντικών εσόδων από δασμούς και φόρους στα ενεργειακά Προϊόντα θα κατατίθενται στο Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση  δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας και μείωσης ρύπων.

Θα υπάρχει άμεση συσχέτιση της τιμής ενεργειακής μονάδας -κατανάλωσης. Το ποσό της συνεισφοράς ανά κιλοβατώρα ενέργειας  καθορίζεται με ΚΥΑ. Οι αντίστοιχοι  συντελεστές δεν θα είναι σταθεροί, αλλά θα αναθεωρούνται και θα τροποποιούνται ετησίως μέσω ενός συστήματος που θα βασίζεται σε δείκτες και θα  λαμβάνει υπόψη τυχόν αλλαγές στον δείκτη τιμών καταναλωτή. Το ύψος του συντελεστή θα εξαρτάται από το χρησιμοποιούμενο ενεργειακό προϊόν.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 450 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Σουηδία, Φινλανδία

5. Πράσινo Ταμείo – Ενίσχυση επενδύσεων ενεργειακής εξοικονόμησης

Συγκροτείται Πράσινο Ταμείο στο οποίο κατατίθενται η Πράσινη Συνεισφορά, ενεργειακά /περιβαλλοντικά πρόσημα και πρόστιμα, έσοδα από μη συμμορφώσεις κτλ.

Από τους πόρους του Ταμείου ενισχύονται άμεσα ή μέσω φοροαπαλλαγών μελέτες και δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας επιχειρήσεων, μέσω ενός λεπτομερούς καταλόγου   επιλέξιμων επενδύσεων / δράσεων.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 70 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Ολλανδία, Πολωνία

6. Μείωση ορίων ταχύτητας

Μειώνονται τα όρια ταχύτητας στους αυτοκινητόδρομους από 120 χλμ/ώρα σε 110 χλμ/ώρα και στις πόλεις από 40 χλμ/ώρα σε 30 χλμ/ώρα. H πλήρης τήρηση του ορίου ταχύτητας και ο έλεγχος της ταχύτητας στα 110 χλμ/ώρα θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση της κατανάλωσης καυσίμου (-12% στην περίπτωση ενός πετρελαιοκίνητου οχήματος και -18% στην περίπτωση βενζινοκίνητου οχήματος). Η μείωση των ορίων ταχύτητας πέρα από εξοικονόμηση ενέργειας προάγουν και την ασφάλεια. Τα πρόστιμα της Τροχαίας από παραβάσεις των ορίων ταχύτητας κατατίθενται στο Πράσινο Ταμείο.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 55 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Ηνωμένο Βασίλειο, Σουηδία, ΗΠΑ

7. Πράσινοι Διάδρομοι

Οι πράσινοι διάδρομοι είναι μια ευρωπαϊκή ιδέα που υποδηλώνει διαδρόμους εμπορευματικών μεταφορών μεγάλων αποστάσεων όπου η προηγμένη τεχνολογία και η συντροπικότητα χρησιμοποιούνται για την επίτευξη ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Οι πράσινοι διάδρομοι εξετάζουν όλους τους τύπους παραγόντων που δρουν στις αλυσίδες συντροπικότητας από πόρτα σε πόρτα, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων. Τα αποτυπώματα άνθρακα (CF) παρέχουν στις εταιρείες, τους πελάτες και άλλους παράγοντες πληροφορίες σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) από την αλυσίδα εφοδιασμού των προϊόντων, εντοπίζοντας τα βασικά σημεία, τους πιθανούς κινδύνους και τις ευκαιρίες βελτίωσης.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 50 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Σουηδία, Γερμανία, Αυστρία, Σλοβενία, Σλοβακία, Κροατία

8. Ενεργειακό δίκτυο της βιομηχανίας

Συγκροτείται Δίκτυο Ενεργειακών Καταναλωτών,  ως  εθελοντικός φορέας εταιρειών που εργάζονται για τη διατήρηση ισχυρής ενεργειακής διαχείρισης και πρακτικών προστασίας του περιβάλλοντος. Οι εταιρείες που συμμετέχουν στο Δίκτυο δεσμεύονται να αναπτύξουν ένα πρόγραμμα διαχείρισης της ενέργειας, καθορίζοντας και αναθεωρώντας τους ενεργειακούς στόχους, πραγματοποιώντας ετήσιο ενεργειακό έλεγχο και δημιουργώντας έναν ετήσιο λογαριασμό ενεργειακής απόδοσης. Τα τακτικά εργαστήρια, τα σεμινάρια και οι επιτόπιες επισκέψεις επιτρέπουν στα μέλη του Δικτύου να μαθαίνουν από εμπειρογνώμονες σε θέματα ενέργειας και άλλους ειδικούς και να μοιράζονται τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους με άλλους διαχειριστές ενέργειας.

Ενδεικτικός Στόχος Ετήσιας Εξοικονόμησης: 50 Ktoe
Κράτη που εφαρμόζεται: Σουηδία, Ιρλανδία, Κροατία