Η Κομισιόν προειδοποιεί: Κίνδυνος λειψυδρίας στην Ευρώπη – Στόχος η μείωση κατανάλωσης νερού κατά 10% ως το 2030
Τον κώδωνα του κινδύνου για την αυξανόμενη απειλή λειψυδρίας στην Ευρώπη κρούει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία αναμένεται να προτείνει εντός Ιουνίου μείωση της κατανάλωσης νερού κατά τουλάχιστον 10% έως το 2030. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι παρατεταμένες ξηρασίες και η αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους της ηπείρου συνθέτουν ένα ανησυχητικό σκηνικό για το μέλλον του πιο βασικού κοινωνικού αγαθού: του νερού.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η επίτροπος Περιβάλλοντος Τζέσικα Ρόσβαλ δήλωσε ότι απαιτείται «πιο αποτελεσματική χρήση του νερού», ενώ υπογράμμισε ότι το πρόβλημα δεν γνωρίζει εθνικά σύνορα και απαιτεί συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να καλέσει τις χώρες της Ε.Ε. να επενδύσουν σε υποδομές όπως αγωγοί, αντλίες και μονάδες επεξεργασίας, με το κόστος να ανέρχεται σε 23 δισ. ευρώ ετησίως. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων προετοιμάζει πρόγραμμα χρηματοδότησης ύψους 15 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025-2027.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις παραδοσιακά ξηρές περιοχές του ευρωπαϊκού Νότου. Ακόμα και στη Σουηδία, έχουν επιβληθεί περιορισμοί στο πότισμα κήπων, ενώ στη Γαλλία και στην Ισπανία οι εντάσεις μεταξύ αγροτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων για τα δικαιώματα νερού κλιμακώνονται. Στην Κύπρο, η υπουργός Γεωργίας Μαρία Παναγιώτου προειδοποίησε ότι το 2025 θα είναι το τρίτο συνεχόμενο έτος ξηρασίας, ενώ στην Ελλάδα, ο επικεφαλής της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης, έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει για τον κίνδυνο λειψυδρίας στην Αθήνα μέσα στην επόμενη διετία.
Παρά την επείγουσα φύση του ζητήματος, ο στόχος της Κομισιόν για μείωση της κατανάλωσης δεν θα είναι υποχρεωτικός. Αντίθετα, τα κράτη-μέλη θα κληθούν να ορίσουν εθνικούς στόχους και να υποβάλουν σχέδια δράσης, καθώς η Κομισιόν επιδιώκει να συλλέξει περισσότερα δεδομένα – ένα πεδίο στο οποίο παρατηρείται σημαντικό έλλειμμα, ειδικά στον τομέα ύδρευσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η Κομισιόν, μόλις το 2,4% του καταναλισκόμενου νερού στην Ε.Ε. ανακυκλώνεται. Η απουσία ουσιαστικών πολιτικών διαχείρισης εντείνει τον κίνδυνο, την ώρα που ακόμα και τραπεζικοί οργανισμοί αναγνωρίζουν την ανεπάρκεια νερού ως παράγοντα που απειλεί την οικονομική σταθερότητα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποίησε πρόσφατα ότι το 15% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο εξαιτίας της μείωσης των επιφανειακών υδάτων.
Παρότι η φετινή άνοιξη έφερε βροχοπτώσεις που προσωρινά γέμισαν τους ταμιευτήρες της Ευρώπης, η Κομισιόν εκτιμά ότι χωρίς άμεση δράση η κρίση θα ενταθεί. Ο κίνδυνος ενδοευρωπαϊκών συγκρούσεων για τους υδάτινους πόρους έχει ήδη τεθεί στο τραπέζι και η Ε.Ε. επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία και την προνοητικότητα σε ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής, την οικονομική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική σταθερότητα ολόκληρης της ηπείρου.
