Νέα δεδομένα για φωτοβολταϊκά στην ύπαιθρο: Αλλάζει ο ενεργειακός χάρτης της αγροτικής γης στην Ελλάδα
Ανατροπές φέρνει στον χάρτη της ενεργειακής αξιοποίησης της ελληνικής υπαίθρου η τελευταία ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς αποτυπώνονται πλέον με σαφήνεια τα περιθώρια χωρητικότητας για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μικρής κλίμακας ανά την επικράτεια.
Σε αρκετές Περιφερειακές Ενότητες, το περιθώριο ισχύος έχει μηδενιστεί, σηματοδοτώντας μια κρίσιμη καμπή για την ισορροπία μεταξύ ενεργειακής μετάβασης και διατήρησης της παραγωγικής γης. Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται σε αριθμούς· αναδιαμορφώνει ουσιαστικά τις προοπτικές ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην αγροτική Ελλάδα.
Μηδενικά περιθώρια και εξαιρέσεις
Παρά τον περιοριστικό χαρακτήρα των νέων στοιχείων, δεν πρόκειται για απόλυτο «πάγωμα» των έργων. Τοποθετήσεις φωτοβολταϊκών εξακολουθούν να επιτρέπονται σε εκτάσεις που δεν έχουν χαρακτηριστεί ως υψηλής παραγωγικότητας ή εμπίπτουν σε νόμιμες εξαιρέσεις, διατηρώντας διόδους για επιλεγμένες επενδύσεις.
Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία, στην Αττική, τα περιθώρια είναι πλέον εξαιρετικά περιορισμένα — μόλις 58 MW διαθέσιμα στα νησιά και 44 MW στη Δυτική Αττική, ενώ σε τμήμα της Περιφέρειας δεν υπάρχει πλέον κανένα διαθέσιμο περιθώριο. Στην Ήπειρο, η κατάσταση είναι επίσης πιεστική: Θεσπρωτία και Πρέβεζα διαθέτουν μόλις 18 MW και 23 MW αντίστοιχα, ενώ στα Ιωάννινα το περιθώριο έχει μηδενιστεί πλήρως.
Περιοχές με ενεργειακό «απόθεμα»
Αντίθετη εικόνα παρουσιάζεται σε άλλες περιοχές της χώρας. Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, Θεσσαλία, Δυτική Ελλάδα (ιδίως η Αιτωλοακαρνανία), Κεντρική Μακεδονία, Κρήτη και Πελοπόννησος διατηρούν ακόμη σημαντικό διαθέσιμο δυναμικό, με περιθώρια που φτάνουν τα εκατοντάδες μεγαβάτ. Οι γεωγραφικές αυτές αποκλίσεις φανερώνουν την ανισοκατανομή της φωτοβολταϊκής ανάπτυξης, αποτέλεσμα τόσο των τεχνικών δυνατοτήτων του δικτύου όσο και της πυκνότητας των αιτήσεων που κατατέθηκαν τα προηγούμενα έτη.
Ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό
Η νέα πολιτική εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια εξισορρόπησης της ενεργειακής διείσδυσης των ΑΠΕ με τη σταθερότητα του δικτύου και την προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας — κρίσιμο παράγοντα για τη διασφάλιση της επισιτιστικής επάρκειας.
Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα αποτελεί ηχηρή υπενθύμιση ότι η ενεργειακή στρατηγική της χώρας οφείλει να κινείται με προγραμματισμό, γεωγραφική ισορροπία και σεβασμό στους φυσικούς και παραγωγικούς πόρους. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν τεχνικές αναβαθμίσεις στο δίκτυο και αναπροσαρμογές πολιτικής μπορούν να δημιουργήσουν ένα νέο περιβάλλον, όπου επενδυτικό ενδιαφέρον, αγροτική προστασία και πράσινη μετάβαση συνυπάρχουν αρμονικά.
