Γραφειοκρατικά φρένα στην αιολική ενέργεια και οι λύσεις που ζητά η ΕΛΕΤΑΕΝ
Η αιολική ενέργεια παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα στριφνό διοικητικό περιβάλλον που υπονομεύει τον ρυθμό ανάπτυξης της φθηνότερης μορφής ηλεκτροπαραγωγής. Παρά τις νομοθετικές βελτιώσεις των τελευταίων ετών, οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση εξακολουθούν να ξεπερνούν τη δεκαετία. Η ΕΛΕΤΑΕΝ μιλά για ένα χάσμα ανάμεσα σε όσα προβλέπει ο νόμος και σε όσα τελικά εφαρμόζονται, το οποίο δυσκολεύει την προώθηση έργων που θα έπρεπε ήδη να λειτουργούν. «Υπάρχει πάρα πολύ μεγάλη απόσταση μεταξύ του τι έχει νομοθετηθεί και του τι εφαρμόζεται στην πράξη» τονίζει η Ένωση, εξηγώντας ότι οι πιο σοβαρές δυσλειτουργίες δεν εντοπίζονται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αλλά στους συναρμόδιους φορείς που δεν υπάγονται στον έλεγχό του.
Οι διαδικασίες σπάνια προχωρούν μέσα στα χρονικά όρια που θέτει ο νόμος. Η περιβαλλοντική αδειοδότηση που τυπικά πρέπει να κλείσει σε ενάμιση χρόνο, σύμφωνα με την ΕΛΕΤΑΕΝ, «ποτέ δεν γίνεται». Αναφέρει επίσης ότι παρατηρείται ένα μοτίβο συστηματικών αρνητικών γνωμοδοτήσεων χωρίς τεκμηρίωση, επανεξετάσεις ήδη αδειοδοτημένων έργων και αξιολόγηση από μηδενική βάση κάθε φορά που ζητείται μια τροποποίηση, παρότι η νομοθεσία ζητά να εξετάζονται μόνο τα νέα στοιχεία. Σε αυτό το περιβάλλον προστίθενται και οι άτυποι οριζόντιοι αποκλεισμοί, που στηρίζονται σε μη θεσμοθετημένες μελέτες και δημιουργούν περιοχές όπου τα έργα μπλοκάρονται χωρίς επίσημη αιτία.
Η Ένωση περιγράφει μια «χαοτική» κατάσταση στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, όπου η ίδια υπηρεσία μπορεί να αλλάζει στάση ανάλογα με τον υπάλληλο που χειρίζεται τον φάκελο. Η αποτυχία της αποκέντρωσης, όπως σημειώνει, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια στην πορεία των έργων. Το κόστος αυτής της αδράνειας είναι εμφανές: από τα 1.592 MW ώριμων έργων που είχαν επιλεγεί στους διαγωνισμούς της ΡΑΑΕΥ την περίοδο 2018 έως 2022, μόλις το 47 τοις εκατό, δηλαδή 746 MW, είχε καταφέρει να λειτουργήσει ως τα μέσα του 2025.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ φέρνει ξανά στο τραπέζι προτάσεις που θεωρεί κρίσιμες για να ξεμπλοκάρει το σύστημα. Προτείνει την αναστολή των προθεσμιών των επιχειρήσεων όταν η διοίκηση παραβιάζει τις δικές της, ώστε να μη μεταφέρεται το βάρος στον επενδυτή. Επιμένει επίσης στη δυνατότητα μεταφοράς της τελικής απόφασης στο κεντρικό Υπουργείο όταν οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις καθυστερούν μόνιμα να αποφασίσουν για χορήγηση ή τροποποίηση αδειών. «Η διοίκηση πρέπει να λογοδοτεί για τις καθυστερήσεις της. Δεν γίνεται το σύστημα να επιβραβεύει την αδράνεια» αναφέρει χαρακτηριστικά η Ένωση.
Παράλληλα, θέτει ζήτημα ενεργειακής στρατηγικής. Η ισορροπία των τεχνολογιών ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, υποστηρίζει, έχει διαταραχθεί. Για αυτό ζητά να τηρείται το μείγμα που προβλέπει το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα στη διαδικασία χορήγησης αδειών σύνδεσης. Με αυτόν τον τρόπο θεωρεί ότι θα διασφαλιστεί μια πιο συνεκτική πολιτική στις επενδύσεις ΑΠΕ, χωρίς αιφνίδιες μεταβολές που μπερδεύουν την αγορά.
Η εικόνα που περιγράφει η ΕΛΕΤΑΕΝ δεν αφορά μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ένα πλαίσιο που καθορίζει την ταχύτητα με την οποία η χώρα μπορεί να αποκτήσει φθηνή καθαρή ενέργεια. Το μήνυμα της Ένωσης είναι σαφές: όσο η διοίκηση δεν εφαρμόζει τον νόμο, η αιολική ενέργεια δεν θα προχωρά με τον ρυθμό που απαιτεί η εποχή. Και όσο αυτή η καθυστέρηση συνεχίζεται, χάνονται πολύτιμα gigawatt σε ένα ενεργειακό τοπίο που αλλάζει πιο γρήγορα από την ελληνική γραφειοκρατία.
