Ο Τραμπ αποσύρει τις ΗΠΑ από τη σύμβαση του ΟΗΕ για το κλίμα – Έντονες διεθνείς αντιδράσεις

Νέα μετωπική επίθεση κατά της διεθνούς διπλωματίας για το κλίμα εξαπέλυσε ο Ντόναλντ Τραμπ, υπογράφοντας προεδρικό διάταγμα που προβλέπει την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη σύμβαση-πλαίσιο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC), καθώς και από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς που, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, «δεν εξυπηρετούν τα αμερικανικά συμφέροντα».

Η απόφαση προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Ο αρμόδιος επίτροπος της ΕΕ για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, χαρακτήρισε την αποχώρηση «λυπηρή και ατυχής», υπογραμμίζοντας ότι η UNFCCC αποτελεί τον βασικό πυλώνα της παγκόσμιας δράσης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

«Η σύμβαση αυτή ενώνει τις χώρες ώστε να μειώσουν τις εκπομπές, να προσαρμοστούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να παρακολουθούν την πρόοδο που επιτυγχάνεται», σημείωσε ο Χούκστρα σε ανάρτησή του στο LinkedIn, τονίζοντας ότι η αποχώρηση της δεύτερης μεγαλύτερης ρυπογόνου χώρας παγκοσμίως συνιστά σοβαρό πλήγμα.

Τι προβλέπει το διάταγμα

Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, το προεδρικό διάταγμα προβλέπει την αποχώρηση των ΗΠΑ από 66 διεθνείς οργανισμούς, σχεδόν οι μισοί εκ των οποίων ανήκουν στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται, πέραν της UNFCCC, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), ο Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η Διεθνής Ένωση για την Προστασία της Φύσης, καθώς και η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Νερό.

Η σύμβαση-πλαίσιο του ΟΗΕ, που υιοθετήθηκε το 1992 στη Σύνοδο της Γης στο Ρίο, αποτέλεσε τη βάση για όλες τις μεταγενέστερες διεθνείς συμφωνίες για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015, από την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη αποσύρει εκ νέου τις ΗΠΑ.

Νομικές αμφισβητήσεις και ανησυχίες

Αναλυτές και νομικοί εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομιμότητα της απόφασης. Η δικηγόρος Τζιν Σου, από το Κέντρο για τη Βιοποικιλότητα, υποστήριξε ότι το αμερικανικό Σύνταγμα δεν προβλέπει μονομερή αποχώρηση από διεθνείς συνθήκες που έχουν εγκριθεί από τα δύο τρίτα της Γερουσίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νομικών προσφυγών.

Ο αναλυτής Λι Σούο από το Asia Society Policy Institute χαρακτήρισε την απόφαση «μείζον πλήγμα για την παγκόσμια δράση για το κλίμα», προειδοποιώντας ότι διαλύει τη διεθνή συναίνεση που οικοδομήθηκε μετά τη Συμφωνία του Παρισιού.

«Πρώτα η Αμερική»

Η κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο δόγμα «America First» που εφαρμόζει ο Ντόναλντ Τραμπ από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο. Παράλληλα με την αποχώρηση από οργανισμούς που σχετίζονται με το κλίμα, το διάταγμα προβλέπει την έξοδο των ΗΠΑ από το Ταμείο του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό (UNFPA), τον οργανισμό UN Women, καθώς και από τη UNCTAD.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατηγόρησε τους οργανισμούς αυτούς ότι προωθούν «προοδευτική ιδεολογία», στοχοποιώντας ειδικά την «κλιματική ορθοδοξία» και τις πολιτικές για την ισότητα των φύλων.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει σε δραστικές περικοπές της αμερικανικής εξωτερικής βοήθειας, περιορίζοντας τη χρηματοδότηση κρίσιμων υπηρεσιών του ΟΗΕ, όπως η Ύπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες και το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα.

Η νέα αυτή κίνηση εντείνει τις ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας για το μέλλον της παγκόσμιας συνεργασίας σε ζητήματα κλίματος, υγείας και ανθρωπιστικής βοήθειας.