Motor Oil – ΔΕΣΦΑ: Σύγκρουση για το FSRU «Διώρυγα Gas» και το μέλλον της αγοράς LNG
Η αντιπαράθεση μεταξύ της Motor Oil και του ΔΕΣΦΑ για το FSRU «Διώρυγα Gas» εξελίσσεται σε μία από τις πιο κρίσιμες ρυθμιστικές και στρατηγικές συγκρούσεις της περιόδου στην αγορά φυσικού αερίου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόταση απένταξης του έργου από το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΣΠΑ) του Διαχειριστή, με τη Motor Oil να καταγγέλλει μονοπωλιακές πρακτικές και τον ΔΕΣΦΑ να επικαλείται συμβατικές και τεχνικές παραμέτρους.
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο μια ιδιωτική επένδυση 400 εκατ. ευρώ, αλλά αγγίζει τρεις κρίσιμους άξονες: το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, την ασφάλεια εφοδιασμού μετά το 2028 και τον ρόλο της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό «Κάθετο Διάδρομο».
Οι κατηγορίες της Motor Oil: Μονοπώλιο και στρεβλώσεις
Η Motor Oil, μέσω της θυγατρικής «Διώρυγα Gas», διατυπώνει βαρύτατες αιχμές περί κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης. Πρώτον, υποστηρίζει ότι η απένταξη του έργου διατηρεί de facto γεωγραφικό μονοπώλιο της Ρεβυθούσα στη Νότια Ελλάδα. Σύμφωνα με την εταιρεία, η έντονη ζήτηση για περιορισμένες χρονοθυρίδες έχει οδηγήσει σε εκτίναξη του κόστους χρήσης από 1,2 €/MWh σε 4 €/MWh, κόστος που τελικά μετακυλίεται στους καταναλωτές.
Δεύτερον, θέτει θέμα σύγκρουσης συμφερόντων, επισημαίνοντας ότι η μετοχική σύνθεση του ΔΕΣΦΑ συνδέεται με εταιρείες που συμμετέχουν σε ανταγωνιστικές υποδομές, όπως το FSRU Αλεξανδρούπολης και ο TAP.
Τρίτον, κάνει λόγο για διακριτική μεταχείριση, συγκρίνοντας την απένταξη της «Διώρυγα Gas» με την παραμονή έργων όπως η σύνδεση της ΛΑΡΚΟ στο ΣΠΑ, παρότι – όπως αναφέρει – δεν υπάρχουν δεσμεύσεις δυναμικότητας.
Τέλος, καταγγέλλει ότι οι νέοι επενδυτές καλούνται να καλύψουν έως και το 70% του κόστους επεκτάσεων, όρος που – κατά την άποψή της – λειτουργεί ως αντικίνητρο εισόδου και φραγμός στον ανταγωνισμό.
Τι απαντά ο ΔΕΣΦΑ
Ο ΔΕΣΦΑ απορρίπτει τις αιτιάσεις περί μονοπωλιακής συμπεριφοράς και στηρίζει την απόφασή του σε τρεις πυλώνες. Πρώτον, επικαλείται μη εμπρόθεσμη εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων από την πλευρά της επένδυσης, γεγονός που – όπως υποστηρίζει – οδήγησε σε λύση της σχετικής σύμβασης.
Δεύτερον, τονίζει ότι ο σχεδιασμός του συστήματος απαιτεί αυστηρή τήρηση χρονοδιαγραμμάτων και ωριμότητας έργων, ώστε να μη δεσμεύεται άσκοπα δυναμικότητα ή πόροι.
Τρίτον, σημειώνει την τεχνική αλληλεξάρτηση επιμέρους έργων (μετρητικός σταθμός και διπλασιασμός κλάδου Πάτημα–Λιβαδειά), υποστηρίζοντας ότι η απένταξη δεν είναι αποσπασματική αλλά συστημική συνέπεια.
Τον τελικό λόγο έχει η ΡΑΑΕΥ, η οποία καλείται να εγκρίνει ή να τροποποιήσει το ΣΠΑ μετά από δημόσια διαβούλευση.
Επιπτώσεις στο κόστος ρεύματος
Η διαμάχη έχει άμεση οικονομική διάσταση. Το φυσικό αέριο παραμένει καύσιμο που συχνά καθορίζει την οριακή τιμή στο ηλεκτρικό σύστημα. Εάν το κόστος πρόσβασης σε LNG αυξάνεται λόγω περιορισμένης χωρητικότητας ή έντονου ανταγωνισμού για slots, το επιπλέον κόστος μεταφέρεται στη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος.
Η Motor Oil υποστηρίζει ότι μια δεύτερη πύλη LNG στον Νότο θα εκτόνωνε τις πιέσεις στη Ρεβυθούσα, θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό μεταξύ υποδομών και θα περιόριζε τις στρεβλώσεις. Από την άλλη πλευρά, ο ΔΕΣΦΑ θεωρεί ότι ο σχεδιασμός πρέπει να βασίζεται σε τεχνική επάρκεια και ρεαλιστική ωριμότητα έργων, όχι σε θεωρητικές προσδοκίες.
Γιατί το «Διώρυγα Gas» θεωρείται κρίσιμο
Η επένδυση προβάλλεται ως κρίσιμη για τέσσερις λόγους. Πρώτον, γεωγραφική εξισορρόπηση. Το ελληνικό σύστημα διαθέτει πολλαπλές εισόδους στον Βορρά και μόνο μία βασική στον Νότο. Με δεδομένο ότι μεγάλο μέρος της κατανάλωσης και της ηλεκτροπαραγωγής βρίσκεται στο νότιο τμήμα, η ύπαρξη δεύτερης πύλης LNG κρίνεται από την εταιρεία τεχνικά αναγκαία.
Δεύτερον, το κενό μετά το 2028. Η οριστική διακοπή ρωσικών ροών αναμένεται να δημιουργήσει έλλειμμα περίπου 35 TWh ετησίως. Κατά την πλευρά της επένδυσης, οι υφιστάμενες υποδομές δεν επαρκούν για να καλύψουν πλήρως αυτό το κενό.
Τρίτον, ο ρόλος της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό «Κάθετο Διάδρομο», δηλαδή στη μεταφορά αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Περιορισμός σημείων εισόδου σημαίνει – σύμφωνα με τη Motor Oil – περιορισμό γεωπολιτικής δυναμικής.
Τέταρτον, η ιδιωτική χρηματοδότηση και η ολοκλήρωση market test, στοιχεία που – κατά την εταιρεία – αποδεικνύουν επενδυτική ωριμότητα.
Σημαντική η απόφαση της ΡΑΑΕΥ
Η υπόθεση βρίσκεται πλέον στο ρυθμιστικό επίπεδο. Η ΡΑΑΕΥ θα αξιολογήσει τη νομιμότητα της απένταξης, τις επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και την επάρκεια εφοδιασμού, πριν εγκρίνει το τελικό ΣΠΑ.
Η απόφαση δεν θα κρίνει μόνο την τύχη ενός FSRU στους Αγίους Θεοδώρους. Θα αποτελέσει προηγούμενο για το πώς η Ελλάδα ισορροπεί ανάμεσα σε ρυθμιστική αυστηρότητα, επενδυτική ελευθερία και στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής και τιμολογιακής πίεσης.
Πηγή εικόνας: https://dioriga.gr/