Έως 1 δισ. ευρώ επενδύσεις από ExxonMobil και Chevron στις έρευνες υδρογονανθράκων
Επενδυτικό πρόγραμμα που μπορεί να προσεγγίσει το 1 δισ. ευρώ έως τις αρχές της επόμενης δεκαετίας διαμορφώνεται στο πρόγραμμα υπεράκτιων ερευνών υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, με την παρουσία των ExxonMobil και Chevron σε παραχωρήσεις του Ιονίου και της Κρήτης. Οι επενδύσεις αφορούν σεισμικές έρευνες, γεωφυσικές μελέτες και ερευνητικές γεωτρήσεις, με στόχο την επιβεβαίωση κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πιθανή παραγωγή μετά το 2030.
Το κύριο επενδυτικό βάρος αφορά τις τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές που αναλαμβάνει η κοινοπραξία Chevron – HELLENiQ ENERGY («Νότια της Πελοποννήσου», «Α2», «Νότια Κρήτη Ι» και «ΙΙ»), ενώ η ExxonMobil δραστηριοποιείται σε γειτονικές παραχωρήσεις του ίδιου γεωλογικού συστήματος. Η ταυτόχρονη παρουσία των δύο εταιρειών διαμορφώνει ενιαίο πεδίο ερευνών σε Ιόνιο και νότια Κρήτη, αυξάνοντας την έκταση και τη γεωλογική γνώση των θαλάσσιων λεκανών της χώρας.
Τριφασικό ερευνητικό πρόγραμμα έως τις γεωτρήσεις
Το ερευνητικό πρόγραμμα εξελίσσεται σε τρεις φάσεις συνολικής διάρκειας περίπου επτά ετών.
Η πρώτη φάση περιλαμβάνει σεισμικές καταγραφές και γεωφυσική χαρτογράφηση των θαλάσσιων περιοχών. Στο οικόπεδο «Α2» προβλέπεται απευθείας τρισδιάστατη απεικόνιση από το τέλος του 2026, με στόχο ταχύτερη αξιολόγηση των γεωλογικών δομών.
Η δεύτερη φάση αφορά επεξεργασία δεδομένων και επιλογή στόχων γεώτρησης.
Η τρίτη φάση περιλαμβάνει τις ερευνητικές γεωτρήσεις, που για τα blocks της Chevron τοποθετούνται χρονικά την περίοδο 2031–2033. Το κόστος κάθε γεώτρησης σε μεγάλα βάθη εκτιμάται περίπου στα 100 εκατ. ευρώ, γεγονός που εξηγεί το συνολικό επενδυτικό μέγεθος της φάσης αυτής.
Διεύρυνση των ερευνητικών περιοχών
Με τις νέες παραχωρήσεις, η συνολική έκταση ερευνών υδρογονανθράκων στην Ελλάδα σχεδόν διπλασιάζεται, προσεγγίζοντας τα 94.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιων ζωνών. Η διεύρυνση αυτή καλύπτει πλέον το μεγαλύτερο μέρος των δυτικών και νοτίων ελληνικών θαλασσών και μεταβάλλει την κλίμακα του εθνικού προγράμματος, το οποίο έως πρόσφατα περιοριζόταν σε μικρότερο αριθμό περιοχών.
Η γεωγραφική συνέχεια των παραχωρήσεων Chevron και ExxonMobil δημιουργεί συνεκτικό ερευνητικό πλαίσιο σε Ιόνιο και Κρήτη, όπου θεωρείται ότι αναπτύσσονται γεωλογικά συστήματα ανάλογα με εκείνα της Ανατολικής Μεσογείου.
Ενεργειακή διάσταση των επενδύσεων
Οι επενδύσεις υπεράκτιας εξερεύνησης δεν συνδέονται με άμεση παραγωγή, αλλά με πιθανή αξιοποίηση πόρων σε ορίζοντα δεκαετίας. Εφόσον οι γεωτρήσεις επιβεβαιώσουν κοιτάσματα, η παραγωγή φυσικού αερίου από ελληνικές παραχωρήσεις τοποθετείται χρονικά μετά το 2030, με τις νεότερες περιοχές να εκτιμάται ότι θα ακολουθήσουν την περίοδο 2034–2035.
Η προοπτική αυτή εισάγει παραγωγική διάσταση στον ρόλο της Ελλάδας, ο οποίος σήμερα βασίζεται κυρίως σε υποδομές μεταφοράς και LNG. Η ύπαρξη εγχώριων πόρων θα μπορούσε να περιορίσει την ανάγκη εισαγωγών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου.
Οικονομικά οφέλη για το Δημόσιο
Σε περίπτωση παραγωγής, το ελληνικό δημόσιο εκτιμάται ότι θα λαμβάνει περίπου 38–41 % των καθαρών κερδών από φόρους, δικαιώματα και μισθώματα. Το ποσοστό αυτό περιλαμβάνει φόρο εισοδήματος, περιφερειακό φόρο υπέρ τοπικών κοινωνιών και royalties που κλιμακώνονται ανάλογα με την παραγωγή. Οι συμβάσεις προβλέπουν επίσης μπόνους υπογραφής και παραγωγής, καθώς και ελάχιστες επενδυτικές δαπάνες από τις πρώτες φάσεις ερευνών.
Οι δαπάνες της ερευνητικής περιόδου αφορούν κυρίως σεισμικές έρευνες, γεωτρήσεις και τεχνικές μελέτες. Για το σκέλος των σεισμικών ερευνών στις νέες παραχωρήσεις, οι δεσμεύσεις της κοινοπραξίας υπερβαίνουν ήδη τα 40 εκατ. ευρώ.
Διεθνής τεχνογνωσία
Η συμμετοχή ExxonMobil και Chevron αυξάνει το τεχνικό εύρος του ελληνικού προγράμματος, καθώς πρόκειται για εταιρείες με εμπειρία σε υπεράκτιες γεωτρήσεις μεγάλου βάθους. Η ταυτόχρονη δραστηριότητά τους σε γειτονικές παραχωρήσεις επιταχύνει τη συλλογή και ερμηνεία γεωλογικών δεδομένων, στοιχείο κρίσιμο για την αξιολόγηση θαλάσσιων λεκανών με περιορισμένη έως σήμερα ερευνητική ιστορία.
Οι επενδύσεις των δύο εταιρειών τοποθετούν το ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων σε φάση εντατικής εξερεύνησης κατά την επόμενη δεκαετία. Το αποτέλεσμα των γεωτρήσεων της περιόδου 2030–2035 θα καθορίσει αν η χώρα θα αποκτήσει παραγωγή φυσικού αερίου, πέραν του υφιστάμενου ρόλου της ως διαμετακομιστικού κόμβου στην ευρωπαϊκή αγορά.
