Πράσινη ενέργεια: ιστορική πτώση στις τιμές ηλεκτρικού ρεύματος
Σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν επί χρόνια υποχώρησαν οι τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς η συνδυασμένη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και μεγάλα υδροηλεκτρικά κάλυψε πάνω από το 70 % της ζήτησης σε αρκετές ώρες του συστήματος. Η αυξημένη διαθεσιμότητα «πράσινης» ενέργειας περιόρισε δραστικά τη λειτουργία μονάδων φυσικού αερίου και οδήγησε ακόμη και σε αρνητικές ωριαίες τιμές, φαινόμενο σπάνιο για τη χειμερινή περίοδο.
Σύμφωνα με στοιχεία αγοράς, η μέση τιμή χονδρικής υποχώρησε κοντά στα 27 €/MWh, επίπεδο έως και 79 % χαμηλότερο από τις υψηλές τιμές που είχαν καταγραφεί λίγες εβδομάδες νωρίτερα. Η αποκλιμάκωση αποδίδεται κυρίως στην αυξημένη αιολική παραγωγή λόγω ισχυρών ανέμων και στην εντατική λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών μετά τις έντονες βροχοπτώσεις.
Καιρική συγκυρία και ενεργειακό μείγμα
Οι άνεμοι που επικράτησαν σε μεγάλο μέρος της χώρας ενίσχυσαν σημαντικά την παραγωγή των αιολικών πάρκων, ενώ οι συνεχείς βροχοπτώσεις αύξησαν τα αποθέματα νερού στους ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών. Τα διαθέσιμα υδάτινα αποθέματα εκτιμάται ότι ήταν περίπου 900 GWh υψηλότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, γεγονός που επέβαλε αυξημένη λειτουργία υδροηλεκτρικών μονάδων για τη διατήρηση της στάθμης των φραγμάτων εντός ασφαλών ορίων.
Η εξέλιξη αυτή είχε άμεση επίδραση στο ενεργειακό μείγμα. Η συμμετοχή του φυσικού αερίου υποχώρησε έως το 9 % της παραγωγής, από περίπου 35 % λίγες ημέρες πριν, καθώς η ηλεκτροπαραγωγή καλύφθηκε κυρίως από αιολικά, υδροηλεκτρικά και λοιπές ΑΠΕ. Το χαμηλό μεταβλητό κόστος αυτών των τεχνολογιών πίεσε προς τα κάτω την τιμή εκκαθάρισης στην αγορά επόμενης ημέρας.
Ο ρόλος των υδροηλεκτρικών στην ασφάλεια και στις τιμές
Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά λειτούργησαν ταυτόχρονα ως πηγή ενέργειας και ως μηχανισμός διαχείρισης υδάτινων αποθεμάτων. Σε περιόδους υψηλών εισροών, η παραγωγή αυξάνεται όχι μόνο για λόγους αγοράς αλλά και για λόγους ασφάλειας των φραγμάτων. Η ευελιξία των μονάδων αυτών επιτρέπει ταχεία ένταξη στο σύστημα και κάλυψη σημαντικού μέρους της ζήτησης, περιορίζοντας τη χρήση ακριβότερων καυσίμων.
Η αυξημένη υδροηλεκτρική παραγωγή, σε συνδυασμό με την υψηλή αιολική ισχύ, ενίσχυσε τη σταθερότητα του συστήματος και συνέβαλε στην υποχώρηση των τιμών. Η επίδραση ήταν εντονότερη σε ώρες χαμηλότερης ζήτησης, όπου εμφανίστηκαν αρνητικές τιμές, ένδειξη υπερπροσφοράς ενέργειας χαμηλού κόστους.
Συνέπειες για την αγορά και τους καταναλωτές
Η πτώση της χονδρικής δημιουργεί προϋποθέσεις μετακύλισης χαμηλότερου κόστους στη λιανική αγορά, ιδίως στα τιμολόγια που συνδέονται άμεσα με τις διακυμάνσεις της αγοράς επόμενης ημέρας. Η μείωση της μέσης τιμής κατά περίπου 12 % σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα ενισχύει τις προσδοκίες για χαμηλότερες χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας τον Μάρτιο, εφόσον διατηρηθούν οι υδρολογικές και αιολικές συνθήκες.
Σε διαρθρωτικό επίπεδο, η εξέλιξη αναδεικνύει την επίδραση των ΑΠΕ και των υδροηλεκτρικών στη διαμόρφωση των τιμών. Η αυξημένη συμμετοχή τους μειώνει την έκθεση της αγοράς στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών καυσίμων και περιορίζει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής. Η συγκυρία των τελευταίων εβδομάδων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η διαθεσιμότητα εγχώριων ανανεώσιμων πόρων μπορεί να επηρεάσει άμεσα την αγορά ηλεκτρισμού.
Η διατήρηση των χαμηλών τιμών θα εξαρτηθεί από τη συνέχεια των καιρικών συνθηκών και τη διαθεσιμότητα υδάτινων αποθεμάτων τους επόμενους μήνες, παράγοντες που παραμένουν καθοριστικοί για το κόστος ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα.
