Αλ. Εξάρχου: Καταγγελίες για υπονόμευση του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου και πιέσεις υπέρ επιστροφής στο ρωσικό αέριο
Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR προειδοποιεί για γεωπολιτικές πιέσεις εντός της Ε.Ε. και τονίζει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Σοβαρές καταγγελίες για γεωπολιτικές πιέσεις και συστηματικές προσπάθειες υπονόμευσης του σχεδίου του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου διατυπώνει ο Αλέξανδρος Εξάρχου, επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, σε συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής». Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το εγχείρημα, το οποίο συνδέεται με τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, βρίσκεται αντιμέτωπο με αντιδράσεις και γραφειοκρατικές παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην αποδυνάμωσή του.
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος αποτελεί κρίσιμο έργο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, ιδιαίτερα ενόψει της απαγόρευσης εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου που έχει νομοθετηθεί για το 2027. Το έργο θα επιτρέψει τη διοχέτευση υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, δημιουργώντας μια εναλλακτική ενεργειακή οδό που περιορίζει την εξάρτηση από παραδοσιακές πηγές προμήθειας.
Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, η προοπτική αυτή αντιμετωπίζει σημαντικές αντιστάσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο επικεφαλής της AKTOR κάνει λόγο για συστηματικές προσπάθειες από κράτη της Βόρειας Ευρώπης και για παρεμβάσεις σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμών που, όπως αναφέρει, λειτουργούν αποτρεπτικά για τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG από τις ΗΠΑ. Κατά την εκτίμησή του, οι κινήσεις αυτές οδηγούν σε τεχνητή αύξηση του κόστους του αμερικανικού LNG μέσω διοικητικών και γραφειοκρατικών εμποδίων, δημιουργώντας την εντύπωση ότι πρόκειται για ακριβότερη επιλογή.
Ο κ. Εξάρχου συνδέει αυτή την κατάσταση με βαθύτερες παθογένειες της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Όπως επισημαίνει, η απουσία ενιαίας στρατηγικής επιτρέπει σε ορισμένα κράτη-μέλη να προωθούν εθνικές επιλογές που συγκρούονται με τον στόχο της ενεργειακής διαφοροποίησης. Στο πλαίσιο αυτό εκφράζει την άποψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις καλλιεργείται κλίμα υπέρ της επιστροφής στο ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις πολιτικές δεσμεύσεις που έχουν ληφθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου
Κατά τον επικεφαλής του Ομίλου AKTOR, ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος αποτελεί βασικό εργαλείο για την αναδιάταξη του ενεργειακού χάρτη της περιοχής. Μέσω των ελληνικών υποδομών LNG και των διασυνδέσεων προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως κύρια πύλη εισόδου αμερικανικού φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις. Από τη μία πλευρά ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ενώ από την άλλη συμβάλλει στην ενίσχυση των στρατηγικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, η υλοποίηση του σχεδίου αναμένεται να μεταβάλει τις ισορροπίες στη διαμετακόμιση φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή.
Ο κ. Εξάρχου τονίζει επίσης ότι η διατήρηση του ελληνικού χαρακτήρα του έργου αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων. Όπως αναφέρει, ο σχεδιασμός και η λειτουργία του διαδρόμου πρέπει να παραμείνουν υπό ελληνικό έλεγχο, ώστε να διασφαλίζεται ότι το έργο θα υπηρετεί τη στρατηγική θέση της χώρας και την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
Ανάγκη για μακροπρόθεσμες συμφωνίες LNG
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο επικεφαλής της AKTOR στην ανάγκη σύναψης μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η σημερινή συγκυρία προσφέρει ευνοϊκές προϋποθέσεις για τέτοιες συμφωνίες, οι οποίες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν σταθερές ποσότητες φυσικού αερίου για την ευρωπαϊκή αγορά.
Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο έντονη λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή. Ο κ. Εξάρχου προειδοποιεί ότι ενδεχόμενες διαταραχές στην παγκόσμια αγορά ενέργειας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές αυξήσεις τιμών και σε ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σε αυτό το περιβάλλον, υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη αξιόπιστων ενεργειακών διαδρομών και η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος, όπως σημειώνει, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση, εφόσον διασφαλιστεί η πολιτική και θεσμική στήριξη του έργου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.