ΔΕΗ: Πώς οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και αποθήκευση οδηγούν στο οριστικό τέλος του λιγνίτη
Η ΔΕΗ επιταχύνει τον μετασχηματισμό της σε έναν σύγχρονο ενεργειακό όμιλο χαμηλών εκπομπών, θέτοντας ως σαφή στόχο την πλήρη απολιγνιτοποίηση έως το 2026. Κεντρικός άξονας της στρατηγικής αυτής είναι η εκτεταμένη ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), σε συνδυασμό με επενδύσεις σε υποδομές αποθήκευσης και ευέλικτης παραγωγής.
Το 2026 ως ορόσημο για το κλείσιμο της Πτολεμαΐδας 5
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος-σταθμό για τη ΔΕΗ, καθώς σηματοδοτεί την οριστική παύση της λιγνιτικής παραγωγής μετά από δεκαετίες. Η Πτολεμαΐδα 5, η τελευταία λιγνιτική μονάδα ισχύος 700 MW, προγραμματίζεται να σταματήσει τη λειτουργία της εντός του έτους.
Η επόμενη φάση για τη μονάδα περιλαμβάνει τη μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου, με στόχο την επαναλειτουργία της το 2028. Η διοίκηση της εταιρείας έχει ήδη προχωρήσει στην εξασφάλιση του απαραίτητου εξοπλισμού, εκτιμώντας ότι το χρονοδιάγραμμα είναι επαρκές για την ολοκλήρωση της τεχνικής μετάβασης.
Επενδυτική στροφή στις ΑΠΕ
Η απολιγνιτοποίηση στηρίζεται σε ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα. Για το 2025, οι συνολικές επενδύσεις της ΔΕΗ ανέρχονται σε περίπου 2,8 δισ. ευρώ, με το 87% να κατευθύνεται σε έργα ΑΠΕ, δίκτυα διανομής και ευέλικτες μονάδες παραγωγής.
Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ ανήλθε στα 7,2 GW στο τέλος του 2025, αντιπροσωπεύοντας το 58% της συνολικής ισχύος. Ο στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση στα 12,7 GW έως το 2028, γεγονός που αναμένεται να εδραιώσει την κυριαρχία των «πράσινων» τεχνολογιών στο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο της εταιρείας.
Αποθήκευση ενέργειας: κρίσιμος πυλώνας της μετάβασης
Η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ καθιστά απαραίτητη την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΔΕΗ επενδύει σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS), τα οποία διασφαλίζουν την ευστάθεια και την ευελιξία του συστήματος.
Ήδη έχουν ολοκληρωθεί έργα συνολικής ισχύος 59 MW σε Ελλάδα και Ρουμανία. Ξεχωρίζει το έργο αποθήκευσης 50 MW στην Κοζάνη (περιοχή Πτολεμαΐδας 4), το οποίο λειτουργεί ως κρίσιμος μηχανισμός εξισορρόπησης, επιτρέποντας την καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας από ήλιο και άνεμο, ακόμη και σε περιόδους χαμηλής ζήτησης.
Τα συστήματα BESS συμβάλλουν ουσιαστικά:
- στη διαχείριση των διακυμάνσεων της παραγωγής από ΑΠΕ
- στη μείωση της ανάγκης για ρυπογόνες μονάδες αιχμής
- στη συνολική μείωση των εκπομπών CO₂
Σταδιακή υποχώρηση του λιγνίτη και το νέο ενεργειακό μείγμα
Η μετάβαση είναι ήδη εμφανής στα μεγέθη παραγωγής. Το 2025, η παραγωγή από λιγνίτη περιορίστηκε στις 2,7 TWh, καλύπτοντας μόλις το 13% του ενεργειακού μείγματος. Αντίθετα, το μερίδιο των ΑΠΕ αυξήθηκε στο 33%, ενώ σημαντικό ρόλο διατηρεί και το φυσικό αέριο με 37%.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι το ενεργειακό κενό που αφήνει ο λιγνίτης καλύπτεται σταδιακά από καθαρότερες και πιο ευέλικτες μορφές ενέργειας.
Η αντικατάσταση της λιγνιτικής παραγωγής βασίζεται σε έναν συνδυασμό τεχνολογιών:
- ταχεία ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ, με στόχο επιπλέον 1,8 GW έως το 2026
- αξιοποίηση συστημάτων αποθήκευσης για εξισορρόπηση του φορτίου
- χρήση φυσικού αερίου ως μεταβατικού καυσίμου για τη διασφάλιση της επάρκειας ισχύος
Η Πτολεμαΐδα 5, μετά τη μετατροπή της, θα ενταχθεί σε αυτό το νέο σχήμα ως μονάδα ευέλικτης παραγωγής.
Στρατηγική χωρίς επιστροφή
Η διοίκηση της ΔΕΗ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν εξετάζεται επιστροφή στον λιγνίτη, ακόμη και υπό συνθήκες ενεργειακής αστάθειας. Σε αντίθεση με την περίοδο της κρίσης του 2022, οι σημερινές συνθήκες χαρακτηρίζονται από αυξημένη διείσδυση ΑΠΕ και βελτιωμένες υποδομές, που μειώνουν την ανάγκη για ρυπογόνες εφεδρείες.
Με την ολοκλήρωση της απολιγνιτοποίησης, η ΔΕΗ αναμένεται να πετύχει σημαντική μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και ουσιαστική απανθρακοποίηση της παραγωγικής της δραστηριότητας.
Η στρατηγική αυτή δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική επιλογή, αλλά και επιχειρησιακή αναγκαιότητα, καθώς ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια, αλλά και με τις νέες απαιτήσεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μετάβαση σε ένα σύστημα με κυρίαρχες τις ΑΠΕ και την αποθήκευση διαμορφώνει ένα νέο ενεργειακό τοπίο, στο οποίο η ΔΕΗ επιδιώκει να διατηρήσει πρωταγωνιστικό ρόλο.
