Στήριξη με «αστερίσκους»: Το πακέτο των 300 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία και οι ενστάσεις της αγοράς
Ένα νέο πακέτο μέτρων ύψους 300 εκατ. ευρώ θέτει σε εφαρμογή η κυβέρνηση, επιχειρώντας να περιορίσει το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της παραγωγικής βάσης. Το σχέδιο συνδυάζει άμεσες οικονομικές ελαφρύνσεις με χρηματοδότηση επενδύσεων, ωστόσο η πρώτη αντίδραση των εκπροσώπων της αγοράς δείχνει ότι η παρέμβαση θεωρείται περισσότερο ως ένα μεταβατικό εργαλείο παρά ως μια οριστική λύση.
Ο σχεδιασμός κινείται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά την άμεση μείωση του ενεργειακού κόστους, κυρίως μέσω της ενίσχυσης της αντιστάθμισης των εκπομπών CO₂ και της μείωσης των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας. Η Ελλάδα εξασφάλισε αυξημένο συντελεστή αντιστάθμισης για την περίοδο 2026–2030, γεγονός που μεταφράζεται σε πρόσθετη ετήσια ενίσχυση για περιορισμένο αριθμό μεγάλων ενεργοβόρων βιομηχανιών. Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2026 προβλέπεται μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ για επιχειρήσεις μέσης και υψηλής τάσης, με στόχο να περιοριστεί ένα σταθερό κόστος που επιβαρύνει τη βιομηχανική κατανάλωση.
Ο δεύτερος πυλώνας στρέφεται προς τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής, με τη διάθεση περίπου 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Τα κονδύλια αυτά θα κατευθυνθούν σε επενδυτικά σχέδια που συνδέονται με τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και την προσαρμογή στη νέα βιομηχανική πραγματικότητα. Επιλέξιμες θεωρούνται παρεμβάσεις όπως ο εξηλεκτρισμός θερμικών διεργασιών, η αναβάθμιση εξοπλισμού και εγκαταστάσεων, καθώς και η βελτίωση ενεργοβόρων συστημάτων, υπό την προϋπόθεση ότι επιτυγχάνεται τουλάχιστον 10% εξοικονόμηση ενέργειας. Η εξειδίκευση των όρων συμμετοχής αναμένεται με τη δημόσια πρόσκληση που προγραμματίζεται για τον Ιούνιο.
Παρά το εύρος των παρεμβάσεων, οι βασικοί φορείς της βιομηχανίας εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την αποτελεσματικότητά τους. Τanto o ΣΕΒ όσο και η ΕΒΙΚΕΝ αναγνωρίζουν ότι πρόκειται για μια θετική κίνηση, ωστόσο υπογραμμίζουν ότι δεν αντιμετωπίζει το βασικό πρόβλημα, δηλαδή το διαχρονικά υψηλό ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα. Η κριτική επικεντρώνεται στο γεγονός ότι οι ενισχύσεις έχουν περιορισμένο εύρος, καθώς η αντιστάθμιση αφορά κυρίως μεγάλες ενεργοβόρες μονάδες, ενώ για τη μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων τα οφέλη κρίνονται περιορισμένα.
Επιπλέον, οι παρεμβάσεις χαρακτηρίζονται προσωρινές και όχι διαρθρωτικές. Οι εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι απαιτείται μια πιο ολοκληρωμένη στρατηγική που θα εξασφαλίζει μόνιμα χαμηλότερες τιμές ενέργειας, μέσα από αλλαγές στη λειτουργία της αγοράς και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για εργαλεία όπως το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων CISAF, για το οποίο ζητείται πιο ευέλικτη και παράλληλη εφαρμογή με τα υφιστάμενα μέτρα.
Ανησυχία προκαλούν επίσης οι εκκρεμότητες προηγούμενων ετών, όπως καθυστερήσεις στην καταβολή αντισταθμίσεων και οφειλές που συνδέονται με ενεργειακές χρεώσεις. Οι καθυστερήσεις αυτές επηρεάζουν την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων ως προς την υλοποίηση των νέων μέτρων και ενισχύουν την αίσθηση αβεβαιότητας σε ένα ήδη πιεσμένο περιβάλλον.
Συνολικά, το κυβερνητικό πακέτο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην άμεση ανακούφιση και στη μακροπρόθεσμη προσαρμογή της βιομηχανίας. Ωστόσο, η αποδοχή του από την αγορά θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα εφαρμογής, την επάρκεια των πόρων και, κυρίως, από το κατά πόσο θα συνοδευτεί από πιο βαθιές παρεμβάσεις που θα μειώσουν διατηρήσιμα το ενεργειακό κόστος.
