Νέα δικαστική ήττα για τους ενεργειακούς ομίλους στο Καζακστάν με φόντο πρόστιμο-μαμούθ 5 δισ. δολαρίων

Νέα δικαστική ήττα υπέστησαν οι πετρελαϊκοί κολοσσοί που δραστηριοποιούνται στο κοίτασμα Kashagan στο Καζακστάν, καθώς δικαστήριο απέρριψε έφεση σχετικά με περιβαλλοντικό πρόστιμο ύψους περίπου 5 δισ. δολαρίων, περιορίζοντας περαιτέρω τα περιθώρια αμφισβήτησης της ποινής.

Συγκεκριμένα, σε απόφαση της 8ης Απριλίου, δικαστήριο στην Αστάνα επικύρωσε την επιβολή προστίμου 2,356 τρισεκατομμυρίων τένγκε στην πετρελαϊκή επιχείρηση Kashagan. Το πρόστιμο αφορά την αποθήκευση υπερβολικών ποσοτήτων θείου στο κοίτασμα, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικολογίας και Φυσικών Πόρων Καζακστάν.

Η διαχειρίστρια εταιρεία North Caspian Operating Company (NCOC) εξέφρασε τη διαφωνία της με την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι οι δραστηριότητές της ήταν πλήρως σύμφωνες με τη νομοθεσία. Σε ανακοίνωσή της, τόνισε ότι θα αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμο νομικό μέσο για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της και των μετόχων της.

Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αντιπαράθεσης, καθώς το πρόστιμο συνδέεται με διεθνή διαιτησία ύψους 166 δισ. δολαρίων που αφορά το Kashagan, το δεύτερο μεγαλύτερο πετρελαϊκό κοίτασμα της χώρας. Οι αρχές του Καζακστάν διεκδικούν αυξημένα έσοδα από την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και έχουν στραφεί νομικά κατά των εταίρων της κοινοπραξίας, επικαλούμενες απώλειες εσόδων, περιβαλλοντικές παραβάσεις και συμβάσεις που, όπως υποστηρίζουν, επηρεάστηκαν από φαινόμενα διαφθοράς.

Το Καζακστάν, κορυφαίος παραγωγός πετρελαίου στην Κεντρική Ασία και βασικός προμηθευτής της Ευρώπης, έχει ενισχύσει τη γεωπολιτική του σημασία μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από τη ρωσική ενέργεια. Παράλληλα, πρόσφατες διαταραχές στον εφοδιασμό από τον Περσικό Κόλπο λόγω εντάσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει περαιτέρω τη σημασία του.

Η κοινοπραξία του Kashagan διατηρεί ακόμη το δικαίωμα να ασκήσει νέα έφεση, παρά το γεγονός ότι η απόφαση έχει τεθεί ήδη σε ισχύ, σύμφωνα με πηγές με γνώση της υπόθεσης.

Στην NCOC συμμετέχουν η κρατική εταιρεία KazMunayGas, καθώς και οι διεθνείς ενεργειακοί όμιλοι Eni, Shell, TotalEnergies, Exxon Mobil, Inpex και China National Petroleum Corporation.

Παράλληλα, οι εταιρείες έχουν ήδη κινηθεί νομικά σε πολλαπλά επίπεδα. Τον Φεβρουάριο υπέβαλαν αίτηση για διεθνή διαιτησία, ενώ έχουν προσφύγει και στην Επιτροπή Περιβαλλοντικής Ρύθμισης και Ελέγχου, η οποία δεν έχει ακόμη εκδώσει απόφαση, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο.