EPHYRA: Η Motor Oil φέρνει το πράσινο υδρογόνο στη βιομηχανία με επένδυση-ορόσημο στους Αγίους Θεοδώρους
Η Ελλάδα ετοιμάζεται να αποκτήσει μία από τις μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής πράσινου υδρογόνου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στους Αγίους Θεοδώρους, η Motor Oil ολοκληρώνει τον Αύγουστο του 2026 τις κατασκευαστικές εργασίες της μονάδας EPHYRA, ενός έργου που αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής στρατηγικής για το υδρογόνο και σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής βιομηχανίας σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών θα ακολουθήσει περίοδος δοκιμών το φθινόπωρο του 2026, ενώ η εμπορική λειτουργία της μονάδας προγραμματίζεται για τις αρχές του 2027. Η εγκατάσταση, με ηλεκτρολύτη ισχύος 50 MW, αποτελεί ένα από τα πρώτα έργα βιομηχανικής κλίμακας στη χώρα και φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη της αγοράς πράσινου υδρογόνου στην Ελλάδα.
Η σημασία του έργου αποτυπώνεται και στη χρηματοδότησή του, καθώς έχει εξασφαλίσει 111,7 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αναγνωριζόμενο ως μία από τις πλέον εμβληματικές επενδύσεις της χώρας στον τομέα της ενεργειακής μετάβασης.
Από τις ΑΠΕ στην παραγωγή πράσινου υδρογόνου
Η μονάδα EPHYRA βασίζεται στην τεχνολογία της ηλεκτρόλυσης, μέσω της οποίας το νερό διασπάται σε υδρογόνο και οξυγόνο με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας. Η διαφορά σε σχέση με τη συμβατική παραγωγή υδρογόνου είναι ότι η απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια θα προέρχεται αποκλειστικά από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, επιτρέποντας την παραγωγή υδρογόνου με σχεδόν μηδενικό ανθρακικό αποτύπωμα.
Η απαιτούμενη ηλεκτρική ενέργεια, που εκτιμάται σε περίπου 370.900 MWh ετησίως, θα εξασφαλίζεται μέσω σύμβασης προμήθειας με τη MORE, τον βραχίονα της Motor Oil στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το νερό θα προέρχεται από τις υφιστάμενες μονάδες αφαλάτωσης και αντίστροφης όσμωσης του διυλιστηρίου, αξιοποιώντας τις ήδη υπάρχουσες υποδομές του συγκροτήματος.
Το υδρογόνο θα χρησιμοποιείται μέσα στο διυλιστήριο
Σε πλήρη ανάπτυξη, η μονάδα θα παράγει έως 7.500 τόνους πράσινου υδρογόνου και περίπου 60.000 τόνους οξυγόνου ετησίως.
Η επιλογή της Motor Oil να εγκαταστήσει τη μονάδα μέσα στο διυλιστήριο δεν είναι τυχαία. Το μεγαλύτερο μέρος του παραγόμενου υδρογόνου θα διοχετεύεται μέσω ειδικού αγωγού στις υφιστάμενες παραγωγικές μονάδες, όπου θα αντικαταστήσει το υδρογόνο που χρησιμοποιείται σήμερα στις διεργασίες διύλισης, μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της παραγωγής καυσίμων.
Παράλληλα, αξιοποιείται και το οξυγόνο που προκύπτει από την ηλεκτρόλυση. Αντί να απορρίπτεται στην ατμόσφαιρα, θα οδηγείται στις μονάδες Claus του διυλιστηρίου, ενισχύοντας την αποδοτικότητα των βιομηχανικών διεργασιών και αξιοποιώντας πλήρως τα παραπροϊόντα της παραγωγής.
Υποδομές για τη δημιουργία αγοράς υδρογόνου
Η επένδυση δεν περιορίζεται στον ηλεκτρολύτη. Περιλαμβάνει ολόκληρη την απαραίτητη υποδομή για τη διαχείριση του υδρογόνου μετά την παραγωγή του.
Το έργο προβλέπει σταθμό συμπίεσης, αποθήκευση υψηλής πίεσης και δυνατότητα συμπίεσης του υδρογόνου έως τα 500 bar, καθώς και εγκαταστάσεις φόρτωσης ειδικών οχημάτων μεταφοράς (tube trailers). Οι υποδομές αυτές επιτρέπουν όχι μόνο την τροφοδοσία του διυλιστηρίου αλλά και τη μελλοντική διάθεση ποσοτήτων υδρογόνου σε τρίτους καταναλωτές, όταν η αγορά αρχίσει να αναπτύσσεται.
Με τον τρόπο αυτό, η Motor Oil δημιουργεί από σήμερα τις βάσεις για μια ολοκληρωμένη αλυσίδα αξίας του υδρογόνου, η οποία δεν περιορίζεται στην παραγωγή αλλά επεκτείνεται στην αποθήκευση, τη συμπίεση και τη μεταφορά του καυσίμου.
Γιατί το EPHYRA έχει στρατηγική σημασία
Το EPHYRA αποτελεί κάτι περισσότερο από μια ακόμη βιομηχανική επένδυση. Είναι ένα από τα πρώτα έργα που επιχειρούν να ενσωματώσουν την τεχνολογία της ηλεκτρόλυσης σε μεγάλη κλίμακα στην ελληνική βιομηχανία, αποδεικνύοντας ότι το πράσινο υδρογόνο μπορεί να αποτελέσει πρακτική λύση για την απανθρακοποίηση ενεργοβόρων εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, δημιουργεί τεχνογνωσία σε έναν τομέα που αναμένεται να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία τα επόμενα χρόνια, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει τη σταδιακή αντικατάσταση του υδρογόνου που παράγεται από φυσικό αέριο με υδρογόνο προερχόμενο από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η ανάπτυξη του EPHYRA θεωρείται επίσης κομβική για τη δημιουργία της ελληνικής αλυσίδας αξίας του υδρογόνου, από την παραγωγή μέχρι τη βιομηχανική κατανάλωση και τη μεταφορά.
Το επόμενο βήμα στο Αμύνταιο
Η στρατηγική της Motor Oil δεν σταματά στους Αγίους Θεοδώρους. Μέσω της Hellenic Hydrogen, στην οποία συμμετέχει κατά 51% με τη ΔΕΗ να κατέχει το υπόλοιπο 49%, προωθεί και δεύτερη μεγάλη επένδυση στο Αμύνταιο.
Η νέα μονάδα θα εγκατασταθεί στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Αμυνταίου-Φιλώτα και θα ξεκινήσει επίσης με ηλεκτρολύτη ισχύος 50 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως τα 200 MW. Η ετήσια παραγωγή προβλέπεται να φθάνει τους 15.500 τόνους πράσινου υδρογόνου, υπερδιπλάσια εκείνης του EPHYRA, ενώ η ολοκλήρωσή της προγραμματίζεται επίσης εντός του 2027.
Σε αντίθεση με το έργο των Αγίων Θεοδώρων, που εξυπηρετεί κυρίως τις ανάγκες του διυλιστηρίου, η επένδυση στο Αμύνταιο εντάσσεται στον σχεδιασμό για τη μεταλιγνιτική ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας και τη δημιουργία ενός νέου ενεργειακού οικοσυστήματος.
Η Ελλάδα αποκτά θέση στον χάρτη του υδρογόνου
Με την ολοκλήρωση του EPHYRA, η Ελλάδα αποκτά μία από τις πρώτες μεγάλες βιομηχανικές μονάδες παραγωγής πράσινου υδρογόνου στην περιοχή. Η συνδυασμένη αξιοποίηση ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας, σύγχρονων τεχνολογιών ηλεκτρόλυσης και υφιστάμενων βιομηχανικών υποδομών δημιουργεί ένα πρότυπο που μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλους ενεργοβόρους κλάδους της οικονομίας.
Σε συνδυασμό με το έργο του Αμυνταίου, η Motor Oil διαμορφώνει έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες ανάπτυξης της ελληνικής αγοράς υδρογόνου, συμβάλλοντας τόσο στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας όσο και στην ενίσχυση της θέσης της χώρας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
