Πετρέλαιο θέρμανσης: Οριζόντια επιδότηση στην αντλία από 15 Οκτωβρίου – στήριξη στη βιομηχανία

Με οριζόντια επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης από τις 15 Οκτωβρίου και πρόγραμμα ενίσχυσης έως 95 εκατ. ευρώ για περίπου 600 ενεργοβόρες βιομηχανίες επιχειρεί η κυβέρνηση να περιορίσει τις επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η επιδότηση του πετρελαίου θα εφαρμόζεται αρχικά έως τις 31 Οκτωβρίου, με δυνατότητα παράτασης, ενώ η στήριξη της βιομηχανίας αφορά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας του 2026 και προβλέπεται να καταβληθεί το 2027, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Επιδότηση περίπου 8 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης

Η επιδότηση θα εφαρμόζεται απευθείας στην τιμή διυλιστηρίου, προ ΦΠΑ, και θα μεταφέρεται μέσω των εταιρειών εμπορίας, των πρατηρίων και των μεταπωλητών στην τελική τιμή για τον καταναλωτή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, το ύψος της αναμένεται να διαμορφωθεί στα 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, αντίστοιχα με την επιδότηση που εφαρμόστηκε στο πετρέλαιο κίνησης.

Το μέτρο θα καλύπτει το σύνολο των ποσοτήτων πετρελαίου θέρμανσης που διατίθενται στην αγορά, χωρίς εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια για την επιδότηση στην αντλία. Η αρχική περίοδος εφαρμογής εκτείνεται από τις 15 έως τις 31 Οκτωβρίου. Προβλέπεται, ωστόσο, η δυνατότητα παράτασης του μέτρου ή αναπροσαρμογής του ποσού, με σχετική υπουργική απόφαση.

Το κόστος της επιδότησης για το δεύτερο μισό του Οκτωβρίου εκτιμάται σε περίπου 8,5 εκατ. ευρώ. Ο υπολογισμός βασίζεται στις περσινές καταναλώσεις της αντίστοιχης περιόδου, οι οποίες ανήλθαν σε 90.700 τόνους, και στην παραδοχή επιδότησης 8 λεπτών ανά λίτρο προ ΦΠΑ. Το τελικό δημοσιονομικό κόστος θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια εφαρμογής και το ύψος της ενίσχυσης.

Οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν με κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης.

Ξεχωριστή παρέμβαση το επίδομα θέρμανσης

Παράλληλα με την επιδότηση στην αντλία, αναμένονται οι τελικές αποφάσεις για το επίδομα θέρμανσης της περιόδου 2026-2027. Ο σχεδιασμός προβλέπει αύξηση του ποσού και διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων, ενώ έχει εξεταστεί και η πιθανή επέκταση της κάλυψης σε νοικοκυριά που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια.

Τα ακριβή εισοδηματικά και περιουσιακά όρια, καθώς και οι τελικοί όροι χορήγησης, δεν έχουν προσδιοριστεί στα διαθέσιμα στοιχεία. Οι αποφάσεις αναμένονται στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης με την επιδότηση στην αντλία.

Σημαντική παράμετρος για τη χρηματοδότηση των παρεμβάσεων είναι τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ στα καύσιμα. Εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς υπολογίζουν τα σχετικά υπερέσοδα σε περίπου 290 εκατ. ευρώ για την περίοδο από τον Μάρτιο έως τις 5 Οκτωβρίου, έναντι απωλειών 37 εκατ. ευρώ από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο ίδιο διάστημα. Τα ποσά αυτά δεν συνεπάγονται αυτόματη μείωση των τιμών, αλλά μπορούν να δημιουργήσουν δημοσιονομικό περιθώριο για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης.

Ενίσχυση έως 95 εκατ. ευρώ για 600 βιομηχανίες

Το δεύτερο σκέλος των παρεμβάσεων αφορά την ηλεκτρική ενέργεια και απευθύνεται σε περίπου 600 βιομηχανίες που είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό. Το πρόγραμμα έχει ανώτατο προϋπολογισμό 95 εκατ. ευρώ και καλύπτει επιλέξιμη κατανάλωση του 2026, με διαφορετικούς όρους ανάλογα με τη φάση εφαρμογής και το εάν οι επιχειρήσεις λαμβάνουν ήδη αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος των εκπομπών CO₂.

Η πρώτη φάση αφορά την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026 και εντάσσεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF. Απευθύνεται σε ενεργοβόρες βιομηχανίες που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος CO₂. Η επιλέξιμη κατανάλωση φτάνει έως το 50%, ενώ η ενίσχυση μπορεί να μειώσει την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας έως και 50%. Σε κάθε περίπτωση, η τελική επιδοτούμενη τιμή δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα 50 ευρώ/MWh.

Η δεύτερη φάση, για την περίοδο Αυγούστου-Δεκεμβρίου 2026, υπάγεται στο πλαίσιο METSAF και διευρύνει τον κύκλο των δικαιούχων. Για τις επιχειρήσεις που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση CO₂, η επιλέξιμη κατανάλωση παραμένει έως το 50%. Για όσες λαμβάνουν ήδη τέτοια αντιστάθμιση, το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται έως το 25% της κατανάλωσης. Το ποσοστό ενίσχυσης μπορεί να φτάσει το 70%, με διατήρηση του κατώτατου ορίου τελικής τιμής στα 50 ευρώ/MWh.

Οι εταιρείες διύλισης εξαιρούνται από το συγκεκριμένο πρόγραμμα. Η καταβολή των ενισχύσεων για την κατανάλωση του 2026 προγραμματίζεται για το 2027, ενώ τα ακριβή ποσά ανά δικαιούχο και οι τελικοί όροι εξαρτώνται από την έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Υποχρεωτική επανεπένδυση στην πράσινη μετάβαση

Η ενίσχυση συνοδεύεται από υποχρέωση επανεπένδυσης: οι δικαιούχες βιομηχανίες πρέπει να κατευθύνουν τουλάχιστον το 50% των ποσών που θα λάβουν σε έργα που μειώνουν τις εκπομπές CO₂ και το ενεργειακό τους κόστος. Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και εξοικονόμησης ενέργειας.

Με αυτόν τον όρο, η στήριξη δεν περιορίζεται στην κάλυψη μέρους της υφιστάμενης επιβάρυνσης, αλλά συνδέεται και με επενδύσεις που μπορούν να μειώσουν την έκθεση των επιχειρήσεων στο ενεργειακό κόστος σε βάθος χρόνου.

Το ευρύτερο πλαίσιο στήριξης των επιχειρήσεων

Το πρόγραμμα των 95 εκατ. ευρώ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα παρεμβάσεων για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους, το συνολικό ύψος των οποίων προσεγγίζει το μισό δισ. ευρώ. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ενισχυμένη αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους CO₂, οι μειωμένες επιβαρύνσεις από τα δίκτυα και η μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για περίπου 23.000 επιχειρήσεις, η οποία εφαρμόζεται από τον Ιούλιο του 2026.

Οι δύο νέες παρεμβάσεις αφορούν διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων και λειτουργούν με διαφορετικό μηχανισμό: η επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης μειώνει άμεσα την τιμή αγοράς για το σύνολο των καταναλώσεων κατά την αρχική περίοδο εφαρμογής, ενώ το βιομηχανικό πρόγραμμα αποζημιώνει εκ των υστέρων μέρος της επιλέξιμης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας του 2026, με όρους που συνδέονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί κρατικών ενισχύσεων και την πράσινη μετάβαση.