1. Home
  2. Θεσμικοί
  3. φορείς
  4. Ομιλία Καλαφάτη σε ημερίδα για την κτηματαγορά
Ομιλία Καλαφάτη σε ημερίδα για την κτηματαγορά

Ομιλία Καλαφάτη σε ημερίδα για την κτηματαγορά

0

Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης παρευρέθηκε σήμερα σε ημερίδα του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Θεσσαλονίκης σχετικά με τις εξελίξεις στην Κτηματαγορά (Ακίνητα – Νέες Εξελίξεις – Δεδομένα) και πραγματοποίησε ομιλία με θέμα «Οι θεσμικές αλλαγές στη Χωροταξία: το σχέδιο του ΥΠΕΚΑ».


KalafatisΑκολουθεί το κείμενο της ομιλίας:


Κυρίες και κύριοι,


Οι λόγοι για την τεράστια ύφεση στην αγορά ακινήτων είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό γνωστοί και στην εξειδίκευσή τους αφορούν όλο το φάσμα των οικονομικών παραμέτρων.
Για αυτό δεν θα μπω σε μια τέτοια ανάλυση. Αλλά θα μείνω στην πολιτική του ΥΠΕΚΑ και σε αυτά στα οποία, από το ρόλο μου σήμερα, αλλά και από τη συνολική μου εμπειρία, εκτιμώ ότι πρέπει να επικεντρωθούμε οι δυνάμεις της Θεσσαλονίκης.


Ξεκινώ από μια βασική παραδοχή, η οποία είναι κάτι περισσότερο από βέβαιο ότι από εδώ και πέρα δεν θα μπορεί κανείς να αγνοήσει:
Η επενδυτική ελκυστικότητα ενός ακινήτου εξαρτάται χωρίς διακρίσεις- και το τονίζω αυτό- χωρίς διακρίσεις, από το αν είναι ρυθμισμένα τα βασικά ζητήματα γύρω από αυτό.
– Είναι καταγεγραμμένο και με λυμένες τις εκκρεμότητές του ώστε να μπορεί να γίνει αντικείμενο επένδυσης;
– Είναι ενεργειακά αποδοτικό, γεγονός που αυξάνει την ανταποδοτική του αξία;
Και τελικά…
– Είναι μέρος ενός καλά ρυθμισμένου και οργανωμένου χώρου, ώστε γύρω από αυτό να υπάρχει ένα αναβαθμισμένο περιβάλλον για να υποστηρίξει τη χρήση του;

Με δύο λόγια… Η οργάνωση της αναγκαίας αυτής στροφής για το βιώσιμο σπίτι συναντάει τη στρατηγική για τις βιώσιμες γειτονιές, που απαρτίζουν τη βιώσιμη πόλη. Και τελικά όλα αυτά απαιτούν έναν ευρύτερο βιώσιμο χωροταξικό σχεδιασμό. Ο οποίος δεν μένει στην υλικές υποδομές. Αλλά εστιάζει και στην εξασφάλιση της πραγματικά ισότιμης πρόσβασης για όλους τους πολίτες σε βασικές υπηρεσίες και κοινωνικά αγαθά.


Είναι σαφές λοιπόν ότι:
Πρώτον… οι απαντήσεις βρίσκονται σε μια ουσιώδη Χωροταξική και Πολεοδομική Μεταρρύθμιση. Για τον εξορθολογισμό του δομημένου Περιβάλλοντος και την προστασία των φυσικών πόρων. Ώστε να έχει λόγο κανείς να μπει στην εγχώρια κτηματαγορά. Να έχει λόγο και να επενδύσει και να ζήσει εδώ.
Δεύτερον… η ουσία της συζήτησης αφορά αυτό που πλέον όλοι λένε «έξυπνες, βιώσιμες πόλεις». Σε όλες τις παραμέτρους που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα και την ποιότητα ζωής. Από την αισθητική, τις βασικές υπηρεσίες μέχρι την σύνδεση με την έρευνα και την ψηφιακή σύγκλιση.
Τρίτον ποια είναι η μεγάλη εικόνα… προς τα που πάμε… Αυτό στο οποίο επιμένω σε κάθε ευκαιρία και είναι και η κατεύθυνση – για να μην πω τη λέξη «όραμα»- της δουλειάς στο Υπουργείο: Χωροταξία ως όρος ανάπτυξης και προόδου σε όλη την Ελλάδα. Πραγματική, επιτέλους, «επιστροφή στην Περιφέρεια». Να μπει η βάση, η χωρική βάση, για αποκέντρωση των επενδυτικών σχεδίων μεγάλης κλίμακας, αλλά και εσωτερική «μετακίνηση» των σχεδίων μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας. Αναζωογονώντας τομείς που θα ηγηθούν στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Αναζωογονώντας περιοχές με αύξηση θέσεων εργασίας. Αναζωογονώντας το περιβάλλον από την αειφόρο σύνδεσή του με την καθημερινότητα των ανθρώπων. Δεν χρειάζεται να πω περισσότερα. Στη Βόρεια Ελλάδα, στη Θεσσαλονίκη καταλαβαίνουμε ακριβώς τι σημαίνει να προσθέτουμε βήματα προς αυτό το στόχο.


Ποιες είναι λοιπόν οι θεσμικές αλλαγές προς αυτή την Χωροταξία που χρειαζόμαστε..
Στο ΥΠΕΚΑ δομήσαμε και προχωράμε ένα ενιαίο σχέδιο που θεμελιώνεται σπονδυλωτά.


Πρώτον, με τον νέο Νόμο για το Κτηματολόγιο που ψήφισε η Βουλή τον Ιούνιο και έτσι τώρα μπορεί να υλοποιηθεί. Κάναμε ότι έπρεπε θεσμικά για να τελειώσει επιτέλους το έργο. Μέχρι το 2020, να κλείσει αυτή η μακρά ιστορία και να έχουμε στα χέρια μας αυτό το κρίσιμο εργαλείο για την Περιφερειακή ανάπτυξη, την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και τη διασφάλιση των επενδύσεων του ιδιώτη και του κράτους. Πριν μερικές εβδομάδες ανακοινώθηκε από το Υπουργείο το τελικό στάδιο προκήρυξης και υλοποίησης των μελετών, για το 65% της χώρας.


Δεύτερον, με τον νέο Νόμο για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης. Απαραίτητο βήμα για να γίνει ο χωρικός σχεδιασμός. Που σημαίνει να καθοριστούν οι όροι του πολεοδομικού σχεδιασμού και των απαιτούμενων περιβαλλοντικών δράσεων. Με επίλυση χρόνιων προβλημάτων στις συναλλαγές ακινήτων. Με αποκατάσταση στις περιοχές με πολεοδομικές υπερβάσεις και εν τέλει να κλείσει ο φαύλος κύκλος. Καταγραφή για να «ξέρουμε» και κατηγοριοποίηση με πολεοδομικά κριτήρια για να «λύσουμε» ότι μπορεί να λυθεί στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Τα βασικά του σημεία είναι ευθέως συνδεδεμένα με τη διαμόρφωση νέων όρων για την Περιφέρεια. Και πραγματικά πιστεύω ότι αυτά είναι που σε μεγάλο βαθμό θα ορίσουν την απαρχή της νέας νοοτροπίας.
Για πρώτη φορά τίθενται:
– καθορισμένα χρονικά όρια στην Πολιτεία για να ολοκληρώσει τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό, ειδικά σε περιοχές που έχουν μεγάλη επιβάρυνση από τα αυθαίρετα
– στέρεες βάσεις μέσω των μηχανισμών του «περιβαλλοντικού ισοζυγίου» για τη χρηματοδότηση δράσεων στο πλαίσιο αναμόρφωσης των περιοχών που στερούνται στην ουσία οργανωμένου δημόσιου χώρου
– ορισμός του θεσμού της «Τράπεζας Γης» για αγορά και ανταλλαγή εκτάσεων. Με σκοπό να λειτουργήσει ως μία ηλεκτρονική διαδικασία καταγραφής και διαχείρισης των τίτλων συντελεστή δόμησης. Αλλά και των δικαιωμάτων και αξιών που θα δημιουργεί το κράτος μέσα από τις χωροταξικές και περιβαλλοντολογικές ρυθμίσεις. Έτσι θα μπορέσουμε, σε περιοχές με περιβαλλοντική επιβάρυνση, να δημιουργήσουμε έναν μηχανισμό αστικών αναπλάσεων, ακόμη και απόσυρσης κτιρίων.


Παράλληλα, προβλέπεται ένας πλήρης μηχανισμός, ένα οπλοστάσιο, στη διάθεση της Πολιτείας. Που σε συνδυασμό:
– με το Π.Δ για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και
– το Νόμο «για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων» που ψηφίσαμε,
αλλάζει τελείως τους όρους της αγοράς ακινήτων.


Για να γίνω πιο σαφής για τα δύο τελευταία…
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, προάγει τη διαφάνεια στην αγορά, και την ασφάλεια των συναλλαγών. Μόλις τεθεί σε λειτουργία και με την ηλεκτρονική διασύνδεση όλων των σχετικών βάσεων δεδομένων του Δημοσίου, γίνεται αδύνατη η αυθαίρετη δόμηση και χρήση οποιουδήποτε ακινήτου.
Όσο για το Νόμο «για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων», -πέρα από το ζήτημα του μετριασμού της σπατάλης και την καλύτερη αξιοποίηση της ενέργειας- , αφορά και στην επενδυτική ελκυστικότητα του ακινήτου.
Το είπα και στην αρχή… Η ενεργειακή «ταυτότητα» του ακινήτου θα επηρεάζει- αργά ή γρήγορα- σημαντικά την ανταποδοτική του αξία. Επιπλέονμε τη διαδικασία της ενεργειακής επιθεώρησης, η κτηματαγορά αποκτά στοιχεία, υπολογίσιμα στοιχεία, για την προστιθέμενη αξία κάθε ακινήτου


Τρίτος άξονας … το νομοσχέδιο για την ρύθμιση κρίσιμων ζητημάτων πολεοδομίας και χωροταξίας, που αναμένεται να είναι σε διαβούλευση εντός ολίγων εβδομάδων. Το νομοσχέδιο δίνει έμφαση στη μείωση του χρόνου που απαιτείται, μέσω της απλούστευσης και της απλοποίησης των διαδικασιών, ώστε να μην αποθαρρύνονται τα έργα εξαιτίας της γραφειοκρατίας και των παράλογων προσκομμάτων. Η όλη του φιλοσοφία είναι να προσανατολίσει την χωροταξία στην ανάπτυξη, με δεδομένη προϋπόθεση τον καθορισμό συγκεκριμένων ζωνών απόλυτης περιβαλλοντικής προστασίας.


Γι αυτό ακριβώς επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε δύο βασικά ζητήματα στα οποία έχει γίνει προετοιμασία:
Το ένα ζήτημα είναι η αναθεώρηση και εξειδίκευση των 12 Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού, ώστε να είναι συμβατά με τις νέες συνθήκες. Έτσι σε επίπεδο Περιφέρειας:
– Καταγράφονται και αξιολογούνται οι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και διάρθρωση του χώρου
– Αποτιμώνται οι χωρικές επιπτώσεις των δημόσιων πολιτικών και προγραμμάτων.
– Προσδιορίζονται με προοπτική δεκαπέντε ετών, οι στρατηγικές επιλογές για την ολοκληρωμένη και αειφόρο ανάπτυξη του χώρου, με παράλληλη πρόβλεψη για χωροθέτηση επενδύσεων.


Το άλλο ζήτημα είναι η αναθεώρηση του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και η στρατηγική μελέτη των περιβαλλοντικών του επιπτώσεων. Σήμερα το κράτος φτιάχνει ένα σταθερό, λογικό πλαίσιο, ώστε να έχει συνέχεια η προώθηση του τουριστικού προϊόντος και βεβαίως να ενθαρρύνονται τα επιχειρηματικά σχέδια. Έτσι:
– επιχειρούμε να διευρύνουμε το χώρο για να υπάρξει μεγαλύτερο φάσμα προορισμών
– περιορίζουμε τη διάσπαρτη δόμηση τουριστικών
– εγκαταστάσεων. Με την θεσμοθέτηση ζωνών και οργανωμένων υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων.
– προωθούμε τη δημιουργία ενιαίων δικτύων φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος
– Και κάτι ακόμη. Πολύ σημαντικό.
– Στοχεύουμε στην τουριστική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου
Με το αναθεωρημένο πλαίσιο επιχειρούμε να υπογραμμιστούν οι δυνατότητες όλων των περιοχών της Ελλάδας.


Κυρίες και κύριοι,


Το τονίζω ξανά… Όλη η ουσία βρίσκεται στην οργάνωση της ιδέας των βιώσιμων πόλεων. Και η αλήθεια είναι ότι η μεταμόρφωση μιας πόλης σε επενδυτικό προορισμό,- που συνεπάγεται και μια εύρυθμη και ζωντανή αγορά ακινήτων-, γίνεται μέσα από την αύξηση των αξιών που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ευημερία της. Τη στήριξη των παραγωγικών της δυνάμεων, με προτεραιότητα στις υποδομές που σχετίζονται με την εξωστρέφεια. Την ταύτισή της με σαφή πλεονεκτήματα και σε αυτά πρωτεύοντα είναι η ασφάλεια, η νομιμότητα και ο πολιτισμένος και λειτουργικός δημόσιος χώρος. Την ανάδειξη του πολιτισμού της, που στην Ελλάδα είναι δεμένος με το Περιβάλλον, γιατί είναι γέννημα της φυσικής ομορφιάς που μας περιβάλλει.


Αυτές είναι οι αξίες, που χαρακτηρίζουν κάθε «ανοιχτή πόλη». Κάθε πόλη που πρώτα από όλα έχει ένα σχέδιο για τον εαυτό της. Και μεταδίδει σε κάθε πολίτη της την αυτοπεποίθηση να σκεφτεί πρωτότυπα και να δράσει δημιουργικά και καινοτόμα. Για να διαμορφωθεί ένα τέτοιο κλίμα προόδου, – σε επίπεδο Χωροταξίας πάντα- πέρα από το γενικό πλαίσιο,είναι εξαιρετικά κρίσιμο το ποιο θα είναι το πρότυπο χωρικής οργάνωσης του αναπτυξιακού σχεδίου κάθε πόλης. Αυτή τη στιγμή έχει επανεκκινήσει η διαδικασία για το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Θεσσαλονίκης. Και θεωρώ πολύ σημαντικό, ειδικά μέσα στις σημερινές συνθήκες, ότι στο σχέδιο Νόμου για την Πολεοδομική Μεταρρύθμιση εντάσσονται όλες οι προβλέψεις που πρέπει ώστε αυτό που θα γίνει τελικά για την πόλη να μην έχει τα εμπόδια της αλληλεπικάλυψης αρμοδιοτήτων μεταξύ του Ρυθμιστικού σχεδίου και του Περιφερειακού σχεδιασμού. Για να αρχίζει να δημιουργείται μια ορθολογική βάση. Και να ξεκινήσουμε από κάπου τη στρατηγική ανάπτυξη του πολεοδομικού ιστού της Θεσσαλονίκης. Αυτή την αρχή υπηρετεί η ανάπλαση και αναβάθμιση του θαλάσσιου μετώπου της Παλιάς Παραλίας και του Περιαστικού Δάσους του Σέιχ Σου. Με τη διενέργεια από το ΥΠΕΚΑ των δύο αρχιτεκτονικών διαγωνισμών για τις μελέτες, ώστε να προκύψει η καλύτερη πρόταση από αισθητική, περιβαλλοντική, οικονομική, λειτουργική και χωροταξική πλευρά. Παράλληλα για την χρηματοδότηση των έργων κάνουμε τις κινήσεις που πρέπει, για να εξασφαλιστεί την επόμενη προγραμματική περίοδο. Στο μεταξύ στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο, για τη Θεσσαλονίκη έχουν ενταχθεί στο ΕΠΠΕΡΑΑ, το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του ΥΠΕΚΑ, έργα με συνολικό προϋπολογισμό 200 εκατομμύρια ευρώ, ενώ συνολικά για τη στη Βόρεια Ελλάδα προωθούνται μέσω αυτού, σημαντικές επενδύσεις με προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 777 εκατ.


Κυρίες και κύριοι,

Όλα αυτά θα έπρεπε να έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα είχαμε αποφύγει την κρίση ή ότι θα είχαμε αποφύγει τις «φούσκες» ή ότι δεν θα είχαμε τις τεράστιες κοινωνικές συνέπειες που έφερε η ύφεση. Ούτε ότι δεν ήμασταν υποχρεωμένοι από την πραγματικότητα να αλλάξουμε τον εαυτό μας, να μεταρρυθμίσουμε το κράτος και το παραγωγικό μας μοντέλο. Πιστεύω ότι στον έναν ή τον άλλο βαθμό θα είχαμε αυτή την ανάγκη. Όπως συμβαίνει παντού στον κόσμο, στον δυτικό κόσμο τουλάχιστον, που επιμένει σε ένα επίπεδο ζωής και στην προάσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων.


Το μεγάλο μας θέμα δεν είναι ότι έχουμε προβλήματα. Το μεγάλο μας θέμα είναι ότι δεν είχαμε μηχανισμούς παραγωγής λύσεων. Αυτή είναι η τεράστια, δομική αλλαγή που γίνεται τώρα. Αυτό είναι που τώρα με μεγάλες θυσίες των πολιτών και με μεγάλη επιμονή και δουλειά των πραγματικά προοδευτικών δυνάμεων της χώρας προσπαθούμε να κάνουμε. Να αποκτήσουμε επιτέλους μηχανισμούς παραγωγής λύσεων. Ώστε να συντονίζονται κάθε φορά οι δυνάμεις που διαθέτουμε για να πάνε ένα βήμα παρακάτω τη στρατηγική που μπορεί να υπερασπιστεί την ανάπτυξη, το περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή. Και τα καταφέρνουμε. Απρόβλεπτα από πολλούς. Ότι γίνει τώρα μπορεί να γίνει σε μια σωστή βάση. Και ίσως το γεγονός ότι δεν έχουμε αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματά μας, ενώ οι περισσότερες χώρες έχουν σχεδόν εξαντλήσει τα περιθώρια τους, να αποβεί και μια σημαντική ευκαιρία. Αρκεί να είμαστε όλοι συγκεντρωμένοι στο στόχο.


Θα ήθελα να σας συγχαρώ για την πρωτοβουλία αυτής της ημερίδας. Η γνώση της αγοράς των ακινήτων και το αυτονόητο ενδιαφέρον για την πόλη με την οποία είναι συνδεδεμένη η ζωή όλων μας, είναι εγγύηση για μια θετική και ουσιαστική συμβολή στην προσπάθεια για να δείξει το βέλος την άνοδο.
Σας ευχαριστώ