Home Θεσμικοί φορείς Ομιλία Μανιάτη στο Ελληνοαμερικανικό
Ομιλία Μανιάτη στο Ελληνοαμερικανικό

Ομιλία Μανιάτη στο Ελληνοαμερικανικό

0
0

Ομιλία Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, στο 24o Συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου, με θέμα «Η ώρα της Ελληνικής Οικονομίας» (03.12.2013 – Athenaum Intercontinental).


maniatis speaking«Ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση να είμαι σήμερα μαζί σας.


Θεωρώ πως είναι μια καλή ευκαιρία η πρωτοβουλία του Ελληνο-Αμερικανικού Επιμελητηρίου περί ανταλλαγής απόψεων στα βασικά ζητήματα που απασχολούν τον τόπο, να φέρνει στο ίδιο πάνελ ανθρώπους της πολιτείας, της κοινωνίας και της οικονομίας. Και είμαι βέβαιος πως, όπως τις προηγούμενες χρονιές, έτσι και φέτος στο τέλος της ημέρας το αποτέλεσμα θα είναι εξαιρετικά θετικό.


Θα μου επιτρέψετε να κάνω ορισμένες εισαγωγικές παρατηρήσεις. Για την ακρίβεια, θα επιδιώξω να βάλω το γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο οφείλει η Ευρώπη και η χώρα μας να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις που έχει μπροστά της.


Ξεκινώ λοιπόν, υπενθυμίζοντας σε όλους μας ότι ο κόσμος συνεχίζει να βιώνει μια διπλή κρίση. Πρώτα η παγκόσμια οικονομική κρίση, που ως κύμα μεταφέρεται από τη μια ήπειρο σε άλλη, ή από μια περιοχή σε άλλη, και δεύτερον, η παγκόσμια κρίση της κλιματικής αλλαγής, η παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση.


Το περιβάλλον λοιπόν και η κλιματική αλλαγή, μαζί με την οικονομική κρίση, συνιστούν τα δύο μεγάλα στοιχήματα της ανθρωπότητας για το σήμερα και το αύριο.
Μέσα σε αυτή την κρίση είναι απολύτως βέβαιο ότι πρέπει να βρούμε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Πολύ περισσότερο στην Ελλάδα, μια χώρα που βιώνει ως πειραματόζωο, με οδυνηρές συνέπειες και μεγάλες θυσίες του ελληνικού λαού τι σημαίνει κρίση των παγκόσμιων αγορών. Κατά συνέπεια τίθεται το μεγάλο θέμα, ποιο μπορεί να είναι το νέο παραγωγικό μοντέλο μιας χώρας που θέλει να υπερβεί τους δημοσιονομικούς περιορισμούς και να κοιτάξει αισιόδοξα το μέλλον, παράγοντας νέο πλούτο και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας.


Το μεγάλο στοίχημα που συνδέει τις δύο κρίσεις, την οικονομική και την περιβαλλοντική – και προσθέτω και μια τρίτη, πολλές φορές εξίσου σημαντική, την επισιτιστική και ανθρωπιστική κρίση σε πάρα πολλές περιοχές του κόσμου – είναι το μεγάλο στοίχημα της ενεργειακής δημοκρατίας και της μείωσης της ενεργειακής φτώχιας. Κι εδώ υπάρχει ένα σύνολο προτάσεων που έχουν κατατεθεί από μεγάλους διανοητές και οικονομολόγους μεταξύ των οποίων και ο Τζέρεμι Ρίφκιν. Πολλές φορές αναρωτιέται κανείς ποιες είναι άραγε οι ειλικρινείς προσπάθειες μιας γενιάς όπως είναι η σημερινή, να καλύψει το χάσμα των γενεών, κυρίως έναντι των επερχομένων.


Είχα την χαρά πριν λίγες εβδομάδες να συμμετάσχω στη μεγάλη συνάντηση που έγινε στο Παρίσι, όπου παρουσιάστηκαν οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Ενέργειας. Και θεωρώ και πολιτικό και ανθρώπινο χρέος μου, σε ένα υψηλού επιπέδου ακροατήριο, να καταθέσω αυτό που συνιστά το πλαίσιο μέσα στο οποίο οφείλει να λειτουργήσει η Ε.Ε. και ασφαλώς και η Ελλάδα. Θα σας αναφέρω μόνο μερικά από τα ζητήματα τα οποία συνιστούν καθοριστικούς παράγοντες λήψης αποφάσεων.


Πρώτον, δυστυχώς οι εκπομπές των ρύπων του θερμοκηπίου συνεχίζουν να αυξάνονται. Με αυτόν τον ρυθμό, δυστυχώς αντί για 2 βαθμούς Κελσίου σε βάθος πολλών ετών ώστε να αποφύγουμε την τεράστια οικολογική καταστροφή, φαίνεται πως πηγαίνουμε σε πάνω από 3 βαθμούς. Περισσότερους από όσους απαιτεί η αειφορία και η βιωσιμότητα του πλανήτη. Και αυτό σημαίνει ότι οι παγκόσμιες οικονομίες πρέπει να λάβουν μέτρα.


Δεύτερη παρατήρηση. Συνεχίζουμε να έχουμε 1,5 δις συνανθρώπους μας που δεν έχουν ηλεκτρικό ρεύμα και περίπου 2,5 δις συνανθρώπους μας που δεν έχουν καθαρό νερό και συνθήκες υγιεινής, για να μαγειρέψουν φαγητό.


Τρίτον, οι τελευταίες εξελίξεις, ιδιαίτερα τα τελευταία 7-8 χρόνια, έχουν φέρει τεράστιες μεταβολές στις γεωπολιτικές ισορροπίες με βασικό κριτήριο την ενέργεια. Χώρες που μέχρι πρόσφατα ήταν χώρες εισαγωγής, έχουν μετασχηματιστεί σε χώρες αυτάρκειας και πρόκειται να γίνουν χώρες εξαγωγής και αντίστοιχα χώρες κυρίως παραγωγής, άρα εξαγωγικές, έχουν αρχίσει να γίνονται πια χώρες μεγάλης κατανάλωσης. Στην πρώτη κατηγορία, των χωρών που είναι πια αυτάρκεις βάζουμε πλέον από φέτος και τις Η.Π.Α, οι οποίες μετά τις εξελίξεις της τελευταίας δεκαετίας στο σχιστολιθικό αέριο και στο σχιστολιθικό πετρέλαιο αρχίζουν από την επόμενη χρονιά να σχεδιάζουν εξαγωγές.


Προσθέτουμε εδώ την δυνατότητα των αμερικανικών επιχειρήσεων να έχουν πάνω από το 25% φθηνότερο ενεργειακό κόστος σε σχέση με το κόστος των βιομηχανιών της Ευρώπης. Αντίστοιχα, οι χώρες του Κόλπου από χώρες κυρίως παραγωγής έχουν αρχίσει πια και μετασχηματίζονται σε χώρες και καταναλώτριες. Οι χώρες του Κόλπου πια καταναλώνουν ποσότητες υδρογονανθράκων που είναι σχεδόν ίσες με την κατανάλωση υδρογονανθράκων από την Ε.Ε.


Τέταρτη παρατήρηση. Συνεχίζουμε να έχουμε για πολλά χρόνια – και φαίνεται ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε – υψηλές τιμές πετρελαίου παρά τις εξελίξεις στα σχιστολιθικά και παρά τις πρόσφατες εξελίξεις στην Βραζιλία, η οποία πια έχει γίνει η έκτη πετρελαιοπαραγωγός χώρα του κόσμου με τις απίστευτες ανακαλύψεις που έχει κάνει στα πολύ βαθιά νερά ανοικτά των ακτών της. Οι διεθνείς οικονομικοί εκτιμητές λοιπόν λένε ότι η ανθρωπότητα θα συνεχίζει για πολλά ακόμη χρόνια να έχει πετρέλαιο σε υψηλές τιμές.


Πέμπτη παρατήρηση. Εμφανίζεται τεράστια γεωγραφική ανισορροπία στις τιμές του φυσικού αερίου. Και αυτό δεν σχετίζεται μόνο με την ύπαρξη ή ανυπαρξία αγωγών μεταφοράς ή μονάδων παραγωγής LNG. Σχετίζεται και με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και συνεχίζει να λειτουργεί η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.


Και ερχόμαστε τώρα στις προτεραιότητες της Ε.Ε., προτεραιότητες οι οποίες θα υπηρετηθούν και από την επερχόμενη Ελληνική Προεδρία το πρώτο εξάμηνο του 2014.
Πρώτη προτεραιότητα της Ε.Ε., η μάχη των μαχών που θα γίνει για το περίφημο «Πλαίσιο Ενέργεια – Κλιματική Αλλαγή 2030». Η Ευρώπη από σήμερα συζητά και σχεδιάζει το πώς ενόψει του ενδιαμέσου πια σταθμού που είναι το 2020, θα οδεύσει προς το 2030. Η μέχρι τώρα εικόνα που έχει η Ελληνική Προεδρία από τις πολλαπλές συναντήσεις που έχουν υπάρξει, με κοινοβούλια κρατών-μελών, με μεγάλους καταναλωτές, συνδέσμους βιομηχανιών από μεγάλες χώρες, με Μη Κυβερνητικών Οργανώσεις, Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, είναι ότι το πρώτο εξάμηνο του 2014, όπου πρόκειται και το Συμβούλιο Κορυφής να τοποθετηθεί επί του μελλοντικού ενεργειακού μείγματος της Ευρώπης, θα είναι εξάμηνο πολλαπλών συγκρούσεων, συζητήσεων. Κι ελπίζουμε να είναι και ένα εξάμηνο στο οποίο θα καταλήξει η Ευρωπαϊκή Ένωση στο μελλοντικό της ενεργειακό μείγμα.


Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης πολιτικής πρέπει να αντιμετωπιστεί ένα μείζον θέμα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Αυτό σχετίζεται με το ενεργειακό κόστος των ενεργοβόρων βιομηχανιών και ουσιαστικά με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ή συνολικότερα της ευρωπαϊκής επενδυτικής κοινότητας. Τελικά σχετίζεται με το κατά πόσον η Ευρώπη λαμβάνει πρόνοια, ώστε να κρατήσει τις υφιστάμενες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία της και, ει δυνατόν, να τις αυξήσει. Και η απάντηση δεν είναι καθόλου εύκολη για την Ε.Ε.. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, η χημική βιομηχανία της Ευρώπης έχει 25% πιο αυξημένο ενεργειακό κόστος σε σχέση με την αντίστοιχη χημική βιομηχανία των Ηνωμένων Πολιτειών.


Δεύτερη μεγάλη πρόκληση στο πλαίσιο της επερχόμενης Ελληνικής Προεδρίας, το πώς θα καταφέρουν τα κράτη-μέλη να παρέχουν φθηνό ηλεκτρικό ρεύμα στα ευάλωτα, ασθενή, χαμηλού εισοδήματος, νοικοκυριά. Και εδώ οφείλω να πω – και θα επανέλθω αργότερα στο συγκεκριμένο – ότι η Ελλάδα έχει μια πρωτοπορία στο συγκεκριμένο θέμα.


Τρίτο θέμα που θα μας απασχολήσει το επόμενο εξάμηνο είναι η εξοικονόμηση ενέργειας, το αποπαίδι των ενεργειακών πολιτικών της προηγούμενης δεκαετίας, επειδή ποτέ δεν είχε ένα ισχυρό λόμπυ να την στηρίξει. Γιατί η εξοικονόμηση ενέργειας συνιστά την πλουσιότερη ενεργειακή πηγή της Ευρώπης. Πολύ περισσότερο στις χώρες του νότου, με κορυφαία την Ελλάδα, που είναι η πιο σπάταλη ενεργειακά στα κτίρια, και όχι μόνο, χώρα. Αλλά δυστυχώς, αποφάσισαν κάποτε όταν έκαναν το περίφημο 20-20-20, το 20% στην εξοικονόμηση ενέργειας να είναι προαιρετικό, να μην είναι υποχρεωτικό. Η Ελληνική Προεδρία θα παλέψει να βρει συμμαχίες ώστε το 20% στην εξοικονόμηση ενέργειας με ιδιαίτερη έμφαση στην εξοικονόμηση στα κτίρια να γίνει υποχρεωτικός στόχος για τα κράτη-μέλη. Γιατί αυτό σημαίνει δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, σημαίνει προοπτικές και μέλλον στον χειμαζόμενο τομέα της οικοδομής σε όλο τον ευρωπαϊκό νότο και ασφαλώς και στην Ελλάδα.


Σημαίνει στην πραγματικότητα χρήση και αξιοποίηση των γηγενών ορυκτών πρώτων υλών και των προϊόντων που παράγουν οι ευρωπαϊκές και ελληνικές βιομηχανίες, προκειμένου να υπάρξει αναβάθμιση και ενεργειακή θωράκιση των κτιρίων.


Και τέλος στις προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας συμπεριλαμβάνεται το μεγάλο ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, όπου εδώ επιτρέψτε μου να τονίσω και να υπενθυμίσω ότι η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: διαφοροποίηση πηγών τροφοδοσίας, διαφοροποίηση διόδων τροφοδοσίας και τέλος, τιμές τέτοιες που να είναι ανεκτές από τον μεγάλο καταναλωτή αλλά και από το φτωχό νοικοκυριό.


Χθες βράδυ, στην Βουλή των Ελλήνων είχαμε μια σημαντική εθνική στιγμή. Κυρώσαμε τη σύμβαση για τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου TAP. Είναι ο πρώτος διεθνής αγωγός που θα διασχίσει όλο το βόρειο τμήμα της Ελλάδας και θα μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κασπία και το Αζερμπαϊτζάν προς Ιταλία και από εκεί στην υπόλοιπη Ευρώπη. Θα κάνω μόνο ένα σύντομο σχόλιο για τον TAP. Δεν ήταν καθόλου προφανές ότι θα κερδίζαμε τον συγκεκριμένο αγώνα. Δεν ήταν καθόλου προφανές ότι θα κερδίζαμε τη μάχη. Απέναντι στο Νότιο Διάδρομο, που η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία προσπαθούσε να επιλεγεί η όδευση των δικών μας χωρών, είχαμε μεγαθήρια. Και πολύ ισχυρά λόμπυ. Με σοβαρότητα, υπευθυνότητα, τεκμηρίωση και με ενότητα όλων των δυνάμεων της πατρίδας, με χαρακτηριστικότερη την πρόσφατη επίσκεψη του ίδιου του Έλληνα Πρωθυπουργού του κ. Σαμαρά λίγο πριν την λήψη της απόφασης στο Αζερμπαϊτζάν, καταφέραμε έναντι του Nabucco, του αρχικού μεγαλεπίβολου αλλά κενού περιεχομένου σχεδίου, έναντι επίσης του μικρού Nabucco που κάποια στιγμή κατατέθηκε ως εναλλακτική λύση, καταφέραμε να επιλεγεί η όδευση του TAP. Και δεν χρειάζεται να επαναλάβω σε σας ποια θα είναι τα πολύ σημαντικά αποτελέσματα.


Θέλω όμως να κρατήσουμε κάτι στο μυαλό μας. Ότι αυτό συνιστά ένα ουσιαστικό αλλά και ένα συμβολικό μήνυμα εκτός Ελλάδος, ότι αυτή η χώρα που περνά την δημοσιονομική κρίση, ταυτόχρονα έχει ένα σπουδαίο γεωοικονομικό ρόλο στη νοτιοανατολική Ευρώπη και στην ανατολική Μεσόγειο. Και απαιτούμε από τους συνομιλητές μας να αντιμετωπίζουν την Ελλάδα όχι μόνο ως μια υπό κρίση οικονομία, αλλά και ταυτόχρονα ως τον θεματοφύλακα της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.


Τίθεται πάντα το ερώτημα: ο σχεδιασμός που υπάρχει είναι άραγε ρεαλιστικός; Είμαι μακροχρόνιος, στρατηγικός ενεργειακός σχεδιασμός όπως απαιτούν οι ανάγκες ενός σχεδιασμού της ενέργειας που πάντα οι επενδύσεις βλέπουν σε βάθος τεσσαρακονταετίας ή πεντηκονταετίας; Θα απαντήσω με πολύ συγκεκριμένους τίτλους μόνο. Πρώτον, για πρώτη φορά ναι, έχουμε επιχειρησιακό σχέδιο για τον εντοπισμό, την αποκάλυψη, την αξιοποίηση και την χρήση των ενεργειακών κοιτασμάτων των Υδρογονανθράκων της χώρας με διαφανείς, αποτελεσματικές και ταχείες διαδικασίες.


Δεύτερον, ναι έχουμε το πιο φιλόδοξο υλοποιούμενο – όχι υπό σχεδιασμό, αλλά υλοποιούμενο – πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια. 1.000.000.000 ευρώ επενδύεται τώρα στον τομέα της οικοδομής, αναλογικά το υψηλότερο κονδύλι σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για ζητήματα εξοικονόμησης ενέργειας. 12.000 νέες θέσεις εργασίας, τουλάχιστον 70.000 είναι τα ωφελούμενα νοικοκυριά, πολλαπλές οι έμμεσες θετικές παρενέργειες στην εθνική οικονομία.


Τρίτον είμαστε η πρώτη χώρα που αποφάσισε με κριτήρια εισοδήματος να στηρίξει τις ευπαθείς οικογένειες. Σήμερα στην Ελλάδα 470.000 νοικοκυριά, με άλλα λόγια 1.500.000 – 2.000.000 Ελλήνων δηλαδή το 15% – 20% του πληθυσμού της χώρας, έχει ηλεκτρικό ρεύμα με εισοδηματικά κριτήρια. Τα φτωχότερα νοικοκυριά πληρώνουν έως και 40% φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα. Το παράδειγμα αυτό, τις διαδικασίες επιλογών, μας ζητούν να το παρουσιάσουμε σε κεντρικό επίπεδο για να εφαρμοστεί και από άλλες χώρες.


Στήριξη της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Πριν περίπου τρεις εβδομάδες περάσαμε από τη Βουλή συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση, έτσι ώστε με την διαδικασία της διακοψιμότητας ουσιαστικά να μπορούμε να έχουμε ισορροπία στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας και όλες τις πιθανές θετικές παρενέργειες.


Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Είμαστε η πρώτη χώρα που στα φωτοβολταϊκά ήδη σήμερα έχει υπερκαλύψει τον στόχο του 2020.
Και τέλος, να σημειώσω ότι ήταν εξαιρετικά σημαντικό που κατά τη διάρκεια των τελευταίων συναντήσεων καταφέραμε και εντάξαμε 12 έργα πολύ σημαντικά και σπουδαία, που ενδιαφέρουν την χώρα, στα Προγράμματα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, μεταξύ των οποίων τον αγωγό μεταφοράς φυσικού αερίου από τα Ισραηλινοκυπριακά κοιτάσματα μέσω Κρήτης και ηπειρωτικής Ελλάδας προς την Ευρώπη, το ηλεκτρικό καλώδιο που συνδέει το Ισραήλ, την Κύπρο, την Κρήτη με την Αττική, την υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου στην Καβάλα, τον αγωγό που συνδέει Ελλάδα-Βουλγαρία τον ιντερκονέκτορα IGB και ου το κάθε εξής.


Κλείνω με μια φράση. Βρισκόμαστε σε μια συγκυρία όπου η ελληνική κοινωνία, ο Έλληνας πολίτης, οι μέτοχοι του οικονομικού γίγνεσθαι, το πολιτικό προσωπικό της χώρας, οι ξένοι εταίροι, όλοι αναρωτιούνται κατά πόσο οι θυσίες στις οποίες έχει υποβληθεί ο ελληνικός λαός, έχουν δημιουργήσει την απαραίτητη βάση για το μεγάλο άλμα. Την μεγάλη έξοδο από την κρίση. Στον τομέα της ενέργειας, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι έχουμε δημιουργήσει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε το 2014 να είναι ένα έτος πλήρους ανόδου. Πλήρους μετεξέλιξης της χώρας μας σε έναν βασικό πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και τροφοδοσίας της Ευρώπης και σε έναν πυλώνα δημιουργίας συνθηκών γεωπολιτικής και γεωοικονομικής αναβάθμισης του τόπου μας.


Προσθέτω μόνο τούτο: η Ρεβυθούσα, ένας σταθμός που λειτουργεί από το 2000, με τον σχεδιασμό που έχει αρχίσει πια να υλοποιείται, σε συνδυασμό με αντίστροφες ροές και διασυνδέσεις με τους βορειότερους, ανατολικούς, Βαλκάνιους γείτονές μας, μπορεί να αποτελέσει μια νέα πύλη εισόδου φυσικού αερίου για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της νοτιοανατολικής Ευρώπης.


Όταν λοιπόν υπάρχει ένας σχεδιασμός που μεταφέρει αέριο από την ανατολική Μεσόγειο μέσω Ελλάδας προς την Ιταλία, όταν ήδη υλοποιείται ο αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου από Αζερμπαϊτζάν Κασπία μέσω βόρειας Ελλάδας προς Ιταλία, όταν όλα δείχνουν ότι δημιουργείται μια νέα πύλη τροφοδοσίας των βορειότερων γειτόνων από τις Ελληνικές πύλες (Ρεβυθούσα, υπόγεια αποθήκη στον Πρίνο, πλωτές μονάδες LNG που σχεδιάζονται στον χώρο της βόρειας Ελλάδας) και στη συνέχεια υπάρχει το πολιτικό μομέντουμ και η αντίστοιχη πρόθεση της Ε.Ε. για τη στήριξη των συγκεκριμένων πρωτοβουλιών, τότε αυτή η χώρα δικαιούται να ισχυρίζεται ότι έχει μπροστά της μια θετική προοπτική στον τομέα των ενεργειακών αγαθών.


Είμαι απολύτως βέβαιος ότι οι επόμενοι μήνες θα μας δώσουν την ευκαιρία αυτό το οποίο συνιστά σήμερα μια προοπτική να γίνει και πραγματικότητα.


Ευχαριστώ πολύ.»