ΔΕΗ: Επενδύσεις 3,7 δισ. ευρώ στη Δυτική Μακεδονία
Επενδύσεις ύψους 3,7 δισ. ευρώ σχεδιάζει και υλοποιεί η ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, με το πρόγραμμα να βρίσκεται στον πυρήνα της μετάβασης της περιοχής στη μετά λιγνίτη εποχή.
Το σχέδιο περιλαμβάνει ανάπτυξη φωτοβολταϊκών, μεγάλα έργα αποθήκευσης, μονάδα φυσικού αερίου, πράσινο υδρογόνο, υποδομές για την τηλεθέρμανση και έργα για την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος.
Παράλληλα, στη Δυτική Μακεδονία σχεδιάζεται ένα Mega Data Center στην Κοζάνη, το οποίο προσθέτει στο επενδυτικό σχέδιο μια νέα διάσταση, συνδέοντας την ενεργειακή μετάβαση με υποδομές για την τεχνητή νοημοσύνη και τις υπηρεσίες cloud.
Συνολικά, το πρόγραμμα της ΔΕΗ αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου επενδύσεων ύψους 5,4 δισ. ευρώ, στο οποίο συμμετέχουν ευρωπαϊκοί και εθνικοί πόροι της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Φωτοβολταϊκά 3.130 MW
Τα φωτοβολταϊκά αποτελούν τον βασικό πυλώνα του ενεργειακού σκέλους του προγράμματος.
Η ΔΕΗ κατευθύνει περίπου 2 δισ. ευρώ στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών στη Δυτική Μακεδονία. Τα έργα που διαθέτει ή κατασκευάζει ήδη στην περιοχή έχουν συνολική ισχύ 2.130 MW, ενώ σχεδιάζεται η προσθήκη ακόμη 1.000 MW.
Συνολικά, ο σχεδιασμός προβλέπει περίπου 3.130 MW φωτοβολταϊκής ισχύος στην περιοχή.
Η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί τον βασικό άξονα της μετάβασης από τη λιγνιτική παραγωγή, αλλά δημιουργεί παράλληλα μεγαλύτερη ανάγκη για αποθήκευση. Για τον λόγο αυτό, σημαντικό μέρος των επενδύσεων κατευθύνεται σε μπαταρίες και αντλησιοταμίευση.
1 δισ. ευρώ για αποθήκευση
Η αποθήκευση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα τμήματα του επενδυτικού προγράμματος.
Για έργα αντλησιοταμίευσης προβλέπονται επενδύσεις 980 εκατ. ευρώ και συνολική ισχύς 660 MW. Τα έργα αναμένεται να δημιουργήσουν περίπου 200 μόνιμες θέσεις εργασίας.
Παράλληλα, η ΔΕΗ προχωρά σε επενδύσεις 160 εκατ. ευρώ για συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες συνολικής ισχύος 400 MW. Από αυτή την ισχύ, 150 MW βρίσκονται υπό υλοποίηση και άλλα 250 MW υπό σχεδιασμό.
Η ανάπτυξη των δύο τεχνολογιών συνδέεται άμεσα με την αύξηση της παραγωγής από ΑΠΕ. Οι μπαταρίες και η αντλησιοταμίευση μπορούν να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια και να την αποδίδουν στο σύστημα όταν υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη.
Η Πτολεμαΐδα 5 περνά στο φυσικό αέριο
Το σχέδιο της ΔΕΗ περιλαμβάνει και τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 από λιγνιτική μονάδα σε μονάδα φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου.
Η νέα μονάδα θα έχει ισχύ 440 MW και η επένδυση για τη μετατροπή της ανέρχεται σε 440 εκατ. ευρώ. Η λειτουργία της αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 120 μόνιμες θέσεις εργασίας.
Η επιλογή του φυσικού αερίου εντάσσεται στον σχεδιασμό για ευέλικτη παραγωγή, η οποία θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις ΑΠΕ όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και άλλες ανανεώσιμες πηγές δεν επαρκεί.
Έτσι, το ενεργειακό μοντέλο που διαμορφώνεται στην περιοχή δεν βασίζεται σε μία μόνο τεχνολογία, αλλά σε συνδυασμό ΑΠΕ, αποθήκευσης και ευέλικτης θερμικής παραγωγής.
Νέα μονάδα για την τηλεθέρμανση
Ξεχωριστό σκέλος του προγράμματος αποτελεί η τηλεθέρμανση.
Στην Καρδιά κατασκευάζεται μονάδα Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης, ισχύος 76 MW, με επένδυση περίπου 80 εκατ. ευρώ.
Η μονάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο και θα παράγει περίπου 339.200 MWh θερμικής ενέργειας ετησίως. Η παραγωγή αυτή προορίζεται να καλύψει τις υφιστάμενες ανάγκες και τις μελλοντικές επεκτάσεις του δικτύου τηλεθέρμανσης.
Η επένδυση έχει ως στόχο και τη μείωση του κόστους παραγωγής θερμικής ενέργειας, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των δημοτικών επιχειρήσεων τηλεθέρμανσης. Η λειτουργία της μονάδας αναμένεται να δημιουργήσει 70 μόνιμες θέσεις εργασίας.
Πράσινο υδρογόνο με τη Motor Oil
Στο επενδυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνεται και η ανάπτυξη μονάδας παραγωγής πράσινου υδρογόνου ισχύος 50 MW.
Το έργο αναπτύσσεται από τη ΔΕΗ και τη Motor Oil μέσω της Hellenic Hydrogen και έχει προϋπολογισμό 65 εκατ. ευρώ.
Το πράσινο υδρογόνο προσθέτει μία ακόμη τεχνολογία στο ενεργειακό μείγμα της περιοχής και εντάσσεται στον σχεδιασμό για νέες δραστηριότητες μετά την απολιγνιτοποίηση.
Υποδομές για την ευστάθεια του δικτύου
Το επενδυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει και έργα που δεν αφορούν άμεσα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά την ομαλή λειτουργία του συστήματος.
Μεταξύ αυτών είναι η εγκατάσταση σύγχρονων πυκνωτών, με επένδυση 30 εκατ. ευρώ και ισχύ 600 MWs. Το έργο έχει ως στόχο την ενίσχυση της σταθερότητας του ηλεκτρικού συστήματος και αναμένεται να δημιουργήσει 30 μόνιμες θέσεις εργασίας.
Οι υποδομές αυτές αποκτούν μεγαλύτερη σημασία όσο αυξάνεται η συμμετοχή των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα.
Mega Data Center στην Κοζάνη
Πέρα από τις ενεργειακές επενδύσεις, η ΔΕΗ σχεδιάζει στην Κοζάνη μία μεγάλης κλίμακας υποδομή δεδομένων.
Το Mega Data Center προβλέπεται να κατασκευαστεί στον χώρο του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, σε έκταση 50.000 τ.μ. Η αρχική ισχύς του θα είναι 300 MW, με δυνατότητα επέκτασης έως το 1 GW.
Η υποδομή προορίζεται για την κάλυψη αναγκών μεγάλων τεχνολογικών ομίλων, με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και υπηρεσίες cloud.
Η έναρξη της κατασκευής προγραμματίζεται για το 2026. Το μερίδιο των επενδυτικών δαπανών που αντιστοιχεί στη ΔΕΗ ανέρχεται σε 1,2 δισ. ευρώ, ενώ η ολοκλήρωση του έργου εκτιμάται ότι μπορεί να γίνει μέσα σε δύο χρόνια από την οριστικοποίηση της συμφωνίας με τον στρατηγικό συνεργάτη.
Το Data Center εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει περίπου 7.500 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και 1.500 μόνιμες θέσεις κατά τη λειτουργία του.
Περισσότερες από 1.800 θέσεις στην κατασκευή
Το βασικό επενδυτικό πρόγραμμα των 3,7 δισ. ευρώ αναμένεται να δημιουργήσει περισσότερες από 1.800 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και περίπου 700 μόνιμες θέσεις κατά τη λειτουργία.
Οι 700 μόνιμες θέσεις κατανέμονται ως εξής:
- 280 σε φωτοβολταϊκά και μπαταρίες
- 200 στην αντλησιοταμίευση
- 120 στη μονάδα φυσικού αερίου
- 70 στη μονάδα τηλεθέρμανσης
- 30 στους σύγχρονους πυκνωτές
Εφόσον προχωρήσει και το Mega Data Center, προστίθενται οι 1.500 μόνιμες θέσεις της τεχνολογικής υποδομής.
Τα 3,7 δισ. ευρώ εντάσσονται σε πρόγραμμα 5,4 δισ. ευρώ
Το πρόγραμμα της ΔΕΗ δεν αποτελεί το σύνολο των επενδύσεων που σχεδιάζονται για τη Δυτική Μακεδονία.
Τα 3,7 δισ. ευρώ της ΔΕΗ εντάσσονται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό πλαίσιο ύψους 5,4 δισ. ευρώ, το οποίο συνδυάζει ιδιωτικά κεφάλαια με ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.
Ήδη έχουν δεσμευθεί περίπου 1,38 δισ. ευρώ, ενώ το Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2026-2030 διαθέτει προϋπολογισμό 245,4 εκατ. ευρώ.
Ο στόχος είναι να δημιουργηθούν νέες παραγωγικές δραστηριότητες στην περιοχή και να περιοριστεί η εξάρτηση της τοπικής οικονομίας από τη λιγνιτική δραστηριότητα.
Η Δυτική Μακεδονία μετά τον λιγνίτη
Το επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ δείχνει ότι η μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση των λιγνιτικών μονάδων από φωτοβολταϊκά.
Το νέο μοντέλο συνδυάζει φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλησιοταμίευση, φυσικό αέριο, πράσινο υδρογόνο και υποδομές για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος. Παράλληλα, η τηλεθέρμανση αποκτά νέα υποδομή, ενώ το Mega Data Center προσθέτει μία νέα δραστηριότητα υψηλής τεχνολογίας.
Η ΔΕΗ έχει θέσει ως στόχο να διπλασιάσει την εγκατεστημένη ισχύ του Ομίλου στα 24,3 GW έως το 2030, με σημαντική αύξηση των ΑΠΕ και της αποθήκευσης.
Για τη Δυτική Μακεδονία, το ζητούμενο είναι η δημιουργία ενός νέου παραγωγικού μοντέλου. Οι επενδύσεις των 3,7 δισ. ευρώ της ΔΕΗ, σε συνδυασμό με το ευρύτερο πρόγραμμα των 5,4 δισ. ευρώ, μεταφέρουν το βάρος από τη λιγνιτική παραγωγή σε ένα μείγμα ενεργειακών, βιομηχανικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων.
