Home Νέα Ομιλία Μανιάτη στο Συνέδριο Περιβάλλον-Δ.Συμβάσεις

Ομιλία Μανιάτη στο Συνέδριο Περιβάλλον-Δ.Συμβάσεις

0
0

Ομιλία Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, στο συνέδριο “Περιβάλλον – Δημόσιες Συμβάσεις, Νεότερες εξελίξεις-Προβληματισμοί” που έλαβε χώρα στο Ναύπλιο στις 10 Οκτωβρίου.


maniatis symbaseisΚυρίες και κύριοι,
Πρώτα απ’ όλα επιτρέψτε μου να σας καλωσορίσω στον τόπο που γεννήθηκα και μεγάλωσα. Έναν τόπο που συνηθίζω να αποκαλώ το μεγαλύτερο πολιτιστικό, το μεγαλύτερο αρχαιολογικό πάρκο του κόσμου. Σε μία ακτίνα 10-20 χιλιομέτρων από το σημείο που βρισκόμαστε σήμερα, είναι η πιο όμορφη πόλη της Ελλάδας και η πρώτη πρωτεύουσα της πατρίδας μας, το Ναύπλιο. Η αρχαιότερη συνεχώς κατοικούμενη ευρωπαϊκή πόλη το Άργος, ο τόπος της Λέρνης, όπου ο μυθικός Ηρακλής σκότωσε τη Λερναία Ύδρα, οι Μυκήνες, τα Κυκλώπεια Τείχη της Τίρυνθας, το περίφημο Θέατρο της Επιδαύρου, το Σπήλαιο του Φράχθι και αν συνεχίσουμε με τέτοια τοπόσημα, «ων ουκ έστιν τέλος και αριθμός», θα διαπιστώσετε ότι δεν είμαι υπερβολικός, όταν χαρακτηρίζω την Αργολίδα, όπως προανέφερα.


Επιτρέψτε μου, επίσης, με την ιδιότητα του Υπουργού ΠΕΚΑ, να πω πως θεωρώ ότι αναμένουμε πολλά από τη δική σας συνάντηση. Στα ζητήματα των δημοσίων συμβάσεων και ταυτόχρονα στα ζητήματα της εφαρμογής, της ερμηνείας, της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, όλοι μας δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση. Και βεβαίως, θα ήταν άκομψο, άτοπο και λίγο αφελές, ένας άνθρωπος που προέρχεται από το χώρο των μηχανικών να επιδιώξει σ’ έναν χαιρετισμό να μιλήσει σε ένα υψηλότατου επιπέδου νομικό και δικαστικό ακροατήριο με όρους Νομικής. Θα σας πω, λοιπόν, αυτά που θεωρώ ότι μπορεί να είναι χρήσιμα για τον προβληματισμό σας. Θα σας καταθέσω ορισμένες σκέψεις για το πώς εμείς στο ΥΠΕΚΑ αντιλαμβανόμαστε αυτό που λέμε πολιτική βούληση του νομοθέτη, περίπου τι έχουμε στο μυαλό μας όταν νομοθετούμε και στη συνέχεια εσείς έρχεστε να εφαρμόσετε ή να ερμηνεύσετε στη νομοθεσία.


Θα ξεκινήσω λέγοντας πως έχει μεγάλη σημασία να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι τώρα, σε μια χώρα που όλα δείχνουν πως ξεπερνά την κρίση, έχουμε βαθιά ανάγκη να προσδιορίσουμε το νέο αναπτυξιακό μας μοντέλο. Ένα μοντέλο που δεν θα χρειάζεται πια δανεικά. Ένα μοντέλο που θα στηρίζεται στα προφανή και τα αυτονόητα, δηλαδή στο φυσικό περιβάλλον του τόπου και στα μυαλά των ανθρώπων που ζουν σ’ αυτό τον τόπο. Μια τέτοιου είδους ανάπτυξη δεν μπορεί παρά να είναι, Βιώσιμη, Αειφορική. Δεν μπορεί παρά να είναι Έξυπνη, να χρησιμοποιεί όλη την επιστήμη, την τεχνογνωσία και την εμπειρία της ανθρώπινης διανόησης. Δεν μπορεί παρά να είναι Κυκλική, να χρησιμοποιεί, να ανακυκλώνει και να επαναχρησιμοποιεί τις πρώτες ύλες που έχει ανάγκη η οικονομία. Δεν μπορεί παρά να είναι μια οικονομία και ένα μοντέλο Χωρίς Αποκλεισμούς, κοινωνικούς αποκλεισμούς και χωρικούς αποκλεισμούς. Και δεν μπορεί παρά να είναι μια ανάπτυξη που δημιουργεί θέσεις εργασίας. Ανάπτυξη που δεν δημιουργεί θέσεις εργασίας μας είναι παντελώς αδιάφορη. Και αυτό πάντα είναι χρήσιμο να το έχουμε στο μυαλό μας, όσοι παίρνουν αποφάσεις, είτε στη Νομοθετική, είτε στην Εκτελεστική, είτε στη Δικαστική Εξουσία.


Όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά τα αρνητικά που επέφερε στη κοινωνία μας, στη πατρίδα μας, στην εθνική οικονομία, στον καθένα από εμάς η πρωτόγνωρη, άδικη πολλές φορές, απάνθρωπη κρίση, που βιώνει η Ελλάδα τα τελευταία πέντε χρόνια. Μέσα σε αυτά τα αρνητικά όμως, και ειδικά για το θέμα για το οποίο βρεθήκαμε σήμερα εδώ, θεωρώ πως στο ζήτημα της εφαρμογής της νομοθεσίας περί των δημοσίων συμβάσεων και περί την περιβαλλοντική αδειοδότηση είναι χρήσιμο να δούμε τα θετικά που έχουν προκύψει. Και έχω καταγράψει αν μου επιτρέπετε τρία στοιχεία που τα θεωρώ ότι είναι σημαντικά.


Το πρώτο στοιχείο είναι ότι μετά από μια έντονη, σκληρή περίοδο αμφισβήτησης όλων προς όλους, της κοινωνίας προς το πολιτικό σύστημα, της Διοίκησης προς τη Δικαιοσύνη, της Δικαιοσύνης προς τη Διοίκηση, φτάσαμε σε μια πρώτη εύλογη προσέγγιση. Συναποφασίσαμε ότι θέλουμε πολύ μεγαλύτερη διαφάνεια και έλεγχο της εξουσίας από όλους. Και για το λόγο αυτό, για παράδειγμα, δημιουργήσαμε νέα θεσμικά όργανα όπως είναι η Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, δώσαμε μεγαλύτερη εξουσία σε άλλα όργανα που ήδη υφίστανται και χρησιμοποιήσαμε στο μέγιστο δυνατό βαθμό τη νέα τεχνολογία. Τώρα πια, κανείς που ασκεί εξουσία είτε σε πολιτικό, είτε σε επίπεδο Αυτοδιοίκησης, είτε σε επίπεδο διοικητικής ιεραρχίας δεν είναι ανέλεγκτος. Όλα αναρτώνται, διατίθενται στο Διαδίκτυο και έχει μεγάλη σημασία πως πια, όλοι λογοδοτούν στον πολίτη. Κατά συνέπεια κερδίσαμε το πρώτο, που είναι η Διαφάνεια και ο έλεγχος της εξουσίας.


Κερδίσαμε ένα δεύτερο και απ ό,τι είδα από τις εισηγήσεις θα συζητηθεί στη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου. Απλοποίηση διαδικασιών και ομογενοποίηση προδιαγραφών. Θυμάμαι όταν πρωτοανέλαβα τα καθήκοντα του Υπουργού ΠΕΚΑ, την αγωνία των υπηρεσιών του Υπουργείου να υπογράψω τις περίφημες ΠΠΔ, τις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις, που είναι Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις που κατά εφαρμογή της νομοθεσίας προσδιορίζουν με ποιον τρόπο θα δεσμεύεται, θα αυτοδεσμεύεται ο επενδύων, προκειμένου να υλοποιήσει συγκεκριμένες περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Και τα καταφέραμε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Και αντί να έχουμε μια πολυπλόκαμη και πολύπλοκη νομοθετική διαδικασία, έχουμε απλά συστήματα Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων. Και ταυτόχρονα, προχωρήσαμε και σε κάτι άλλο. Ομογενοποιήσαμε και τις προδιαγραφές των περιβαλλοντικών μελετών. Και αυτό θεωρώ πως συνιστά ένα σημαντικό βήμα να γίνει πιο εύκολη η ζωή του πολίτη, η ζωή του υποβάλλοντος την αίτηση και πιο εύκολος ο έλεγχος της αδειοδτούσας αρχής.


Και τέλος, η κρίση μας έφερε και κάτι πάρα πολύ χρήσιμο. Αλλάξαμε φιλοσοφία στον τρόπο με τον οποίο ελέγχουμε περιβαλλοντικά τις δράσεις σ’ αυτή τη χώρα. Τι κάναμε μέχρι το 2012-2013; Υπήρχε μια απίστευτη γραφειοκρατία, μεγάλος αριθμός μελετών, πολλές σφραγίδες και εκ των υστέρων μηδενικός έλεγχος, όταν ξεκινούσε να υλοποιείται μία επένδυση. Πολλά εκ των προτέρων ζητούμενα, ελάχιστα εκ των υστέρων ελεγχόμενα. Τη φιλοσοφία αυτή πια την αλλάξαμε. Πήγαμε ακριβώς στο αντίθετο. Ζητούμε πολύ λιγότερα, για να αδειοδοτηθεί μια λειτουργία, για να αδειοδοτηθεί ένα δημόσιο έργο, για να υπάρξει μια δημόσια σύμβαση και είμαστε εξαιρετικά πιο αυστηροί και ως προς τις ποινές και προς τα όργανα που επιβάλλουν τις ποινές, όταν βλέπουμε ότι οι περιβαλλοντικές αυτοδεσμεύσεις που έχουν τεθεί, με την υπογραφή του αιτούντος δεν εφαρμόζονται στην πράξη.


Αυτό έχει συνεισφέρει σε μείωση αυτής της γραφειοκρατίας. Για να σας δώσω έναν αριθμό, είχαμε περίπου 22.500 περιβαλλοντικούς φακέλους μέχρι το 2009-2010, ενώ σήμερα αντί για 22.500 περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, έχουμε μόλις 2.500. Αυτό σημαίνει εξοικονόμηση στη Δημόσια Διοίκηση και στον ιδιωτικό τομέα πάνω από 85 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Και αυτό είναι όφελος όλων μας. Είναι όφελος όλης της ελληνικής κοινωνίας.


Σήμερα το πρωί, στο Μουσείο της Ακρόπολης, υπήρχε μια πολύ ωραία εκδήλωση με την παρουσία του εξοχότατου Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, του κ. Παπούλια, που είχε ως αντικείμενο τη βιοποικιλότητα, τα φυσικά τοπία και τα πολιτιστικά τοπία, και πως αυτά τα δύο μαζί, με συνέργειες, μπορούν να αποτελέσουν μια νέα προοπτική ανάπτυξης του τόπου. Είχα, λοιπόν, την ευκαιρία να τονίσω, και μπαίνω στον πειρασμό να το επαναλάβω κι εδώ, μερικά ζητήματα που σχετίζονται με το φυσικό περιβάλλον, και τα οποία φέρνουν μια νέα προσέγγιση. Ξέρετε, εύκολα κανείς λέει ότι θέλει να προστατέψει το περιβάλλον. Δύσκολα όμως μπορεί να απαντήσει σε διάφορους οικονομολογούντες, οι οποίοι θεωρούν ότι δεν είναι τόσο ποσοτικοποιήσιμη η χρησιμότητα και η χρηστικότητα του περιβάλλοντος.
Ακούστε σας παρακαλώ 2-3 αριθμούς. Σε επίπεδο ΕΕ έχουμε 27.000 προστατευόμενες περιοχές “NATURA 2.000” ή άλλες. Αυτές οι περιοχές συνεισφέρουν επτά εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ και κάθε χρόνο συνεισφέρουν στις οικονομίες των κρατών – μελών πάνω από 65 εκατομμύρια έσοδα. Μην αναρωτηθείτε ποια είναι τα αντίστοιχα μεγέθη στη χώρα μας. Είναι απολύτως απογοητευτικά. Έχει όμως σημασία να δούμε, προχωρούμε σε αυτή την κατεύθυνση; Σας απαντώ, λοιπόν, ευθέως και πολύ σύντομα. Θα είναι ένα νέο αντικείμενο νομικών και δικαστικών ερμηνειών.


Πριν λίγο καιρό, για πρώτη φορά, δημοσιεύσαμε σε ΦΕΚ την απόφαση για την εθνική στρατηγική για την προστασία της βιοποικιλότητας της χώρας με συγκεκριμένες, αρχές, κατευθύνσεις, άξονες και μέτρα και βεβαίως για μας είναι ένα ακόμη βήμα που δείχνει πως το περιβάλλον πια πρέπει σοβαρά να το αντιμετωπίσουμε ως ένα πλουτοπαραγωγικό πόρο. Δεν το έχουμε κάνει έως τώρα. Όποιος ισχυριστεί ότι γίνεται, ψεύδεται. Έχουμε βαθιά ανάγκη, αυτόν το πλούτο που μας έδωσε η φύση, να τον αξιοποιήσουμε για να μεγαλώσουμε τα έσοδα του Δημοσίου, να διαχειριστούμε ορθολογικά, αειφορικά, βιώσιμα τις επιμέρους παραμέτρους του και ταυτόχρονα να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας. Και αυτή είναι η πρόκλησης έναντι όλων μας. Της Πολιτικής Εξουσίας, της Δικαστικής εξουσίας, της Νομοθετικής, των πολιτών, όλων.


Θα κλείσω με κάτι που θεωρώ ότι είναι η μεγάλη πρόκληση όλων μας. Ο Αναπληρωτής Υπουργός ΠΕΚΑ, Νίκος Ταγαράς, που στη συνέχεια θα πάρει το λόγο, θα πει σίγουρα πολύ περισσότερα πράγματα για επιμέρους δράσεις που έχουμε αναλάβει στο Υπουργείο. Σε μορφή τίτλων να σας πω ότι έχουμε νομοθετήσει με ένα αριθμό εξαιρετικό και πολύ καλής ποιότητας νομοθετικό έργο ό,τι δεν έχει γίνει τα τελευταία 15 χρόνια. Από τα αυθαίρετα, τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς, το Κτηματολόγιο, τη χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση, το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας – Αττικής, έχουμε πάρει μέτρα για την διαχείριση του υδατικού δυναμικού της χώρας, προχωρούμε στην εκπόνηση των 12 Περιφερειακών Χωροταξικών, για να έχουμε πια για κάθε περιφέρεια της χώρας οδικό άξονα ανάπτυξης. Όλα αυτά τελικά είναι νομικά κείμενα. Όμως αυτό το οποίο έχουμε μπροστά μας ως μια μεγάλη πρόκληση είναι, πώς θα καταφέρουμε βαριές επενδύσεις, σκληρές επενδύσεις όπως είναι η εξόρυξη του ορυκτού πλούτου, να τις παντρέψουμε, να τις συνδυάσουμε με την περιβαλλοντική ευαισθησία και την οικολογική ισορροπία. Και αυτό ακριβώς είναι ένα μεγάλο στοίχημα πανευρωπαϊκού επιπέδου.


Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπάρχει η περίφημη πρωτοβουλία “Verheugen” που προσπαθεί εφαρμόζοντας όλες τις αρχές της αειφορίας να δώσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη απεξάρτηση της ΕΕ από εισαγωγές από τρίτες χώρες ορυκτών πρώτων υλών. Εδώ, σε αυτόν τον τόπο, που είναι προικισμένος με ορυκτές πρώτες ύλες, που κατατάσσουν την Ελλάδα σε μια από τις κορυφαίες σε παγκόσμιο επίπεδο χώρες με ορυκτό πλούτο, έχουμε υποχρέωση όλοι μας να βρούμε τις διαδικασίες εκείνες που και θα αξιοποιήσουν το ορυκτό πλούτο και σε καμία περίπτωση το φυσικό περιβάλλον δεν θα βιαστεί. Αυτό που δεν έχουμε δικαίωμα είναι να κάνουμε ότι δεν ξέρουμε. Ξέρουμε ότι έχουμε ορυκτό πλούτο. Ξέρουμε ότι έχουμε χρέος να το αξιοποιήσουμε και ξέρουμε ότι το περιβάλλον αποτελεί μοναδικό πλεονέκτημα αυτής της πατρίδας, αν θέλει να κοιτάξει αισιόδοξα το μέλλον.


Επειδή, λοιπόν, είμαι βέβαιος ότι όλοι μας συμμεριζόμαστε αυτές τις ανησυχίες, μπορώ να σας πω και να κλείσω με αυτό. Από τη δική μου πλευρά, από την πλευρά όλης της ηγεσίας του ΥΠΕΚΑ και των πολλών υπηρεσιακών μας στελεχών που βρίσκονται εδώ, θα περιμένουμε με πολύ αγωνία, με πραγματικό ενδιαφέρον, τα συμπεράσματά σας, γιατί θέλουμε να βαδίσουμε μαζί προς κάτι καλύτερο γι αυτόν τον τόπο.
Ευχαριστώ θερμά. Καλή δουλειά στις εργασίες σας.


tags: