LNG: Η λύση για την απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο
Της Μαργαρίτας Ασημακοπούλου
Τελευταία ακούμε όλο και πιο συχνά για το LNG, το υγροποιημένο δηλαδή φυσικό αέριο. Ύστερα από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τα περιορισμένα αποθέματα του φυσικού αερίου, η παγκόσμια αγορά ενέργειας στρέφεται σε εναλλακτικές πηγές για τη μείωση της εξάρτησής της από την Ρωσία. Το LNG, λοιπόν, θεωρείται για πολλούς ως η πλέον συμφέρουσα λύση για να επιτευχθεί αυτή η απεξάρτηση. Στη χώρα μας, συναντάμε ήδη την εναλλακτική αυτή μορφή τροφοδοσίας, μέσω του πλωτού τερματικού σταθμού LNG στην Αλεξανδρούπολη, ενώ ήδη σχεδιάζεται να κατασκευαστεί και δεύτερος σταθμός στην περιοχή.
Ολόκληρη η Ευρώπη επενδύει ολοένα και πιο έντονα στο υγροποιημένο φυσικό αέριο για τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία. Το κύριο πλεονέκτημα του LNG είναι ότι μπορεί να μεταφερθεί με πλοία από το ένα σημείο του κόσμου στο άλλο.
Για την υγροποίησή του, το φυσικό αέριο, ψύχεται μετά την εξόρυξή του μέσω ενός κύκλου ψύξης που του δίνει υγρή μορφή σε θερμοκρασία -162°C.
Σε αυτήν την μορφή καταλαμβάνει πολύ λιγότερο χώρο (600 φορές λιγότερο σε σχέση με την αέρια κατάσταση) και, κατά συνέπεια, μπορεί να αποθηκευτεί σε υγραεριοφόρα πλοία κι έτσι να μεταφερθεί όταν υπάρχει ανάγκη.
Με την άφιξή του μετατρέπεται και πάλι σε αέριο για να διοχετευθεί στο δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου ή μπορεί να μεταφερθεί με βυτιοφόρο στις βιομηχανικές μονάδες.
Για τον λόγο αυτόν, το LNG επιτρέπει μεγάλη ευελιξία μεταφοράς και τροφοδοσίας από οποιαδήποτε παραγωγό χώρα, σε αντίθεση με το φυσικό αέριο, που η μεταφορά του προϋποθέτει τεράστιες σταθερές υποδομές, αφού γίνεται μέσω αγωγών.
Όσον αφορά τις πηγές του, αυτές είναι διαφοροποιημένες. Οι τρεις μεγάλοι εξαγωγείς είναι η Αυστραλία, το Κατάρ και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Συνολικά, εξάγουν LNG περίπου είκοσι χώρες πολύ διαφορετικού προφίλ, από την Παπούα-Νέα Γουινέα και το Τρινιντάντ μέχρι την Ρωσία.
Η παγκόσμια ζήτηση του εμπορίου του υγροποιημένου φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 6% την χρονιά που μας πέρασε, λόγω της αύξησης της ζήτησης στην Κίνα και την Νότια Κορέα, σύμφωνα με την έκθεση Shell LNG Outlook. Η ζήτηση αυτή αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται σημαντικά.
Ο εκπρόσωπος της διεθνούς Ένωσης Εισαγωγέων LNG, Βενσάν Ντεμουρί, ανέφερε: «Το LNG αποτελεί πολύ σημαντικό μοχλό ευελιξίας, αλλά δυστυχώς, βραχυπρόθεσμα, δεν μπορούμε να του ζητήσουμε να κάνει θαύματα».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε θεωρητικά να αυξήσει τις εισαγωγές LNG βραχυπρόθεσμα κατά 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ωστόσο υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα: όλοι οι εισαγωγείς στον κόσμο μάχονται για τα ίδια φορτία, με το δεδομένο της περιορισμένης παγκόσμιας παραγωγής και τον κίνδυνο της συνεχούς αύξησης των τιμών.
Μερικές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Πολωνία ή η Λιθουανία έχουν ήδη κατασκευάσει τερματικούς σταθμούς LNG για να μειώσουν στην έκθεσή τους στην Ρωσία. Άλλες, όμως, όπως η Γερμανία, δεν διαθέτουν ακόμη κανέναν, κάτι που επιδιώκει να επανορθώσει το Βερολίνο.
Η κατασκευή ενός τερματικού σταθμού, όμως, χρειάζεται χρόνο- τουλάχιστον 2 με 3 χρόνια. Για τον λόγο αυτόν, υπάρχει μια άλλη εναλλακτική λύση και αυτή είναι η προσφυγή σε πλωτούς τερματικούς σταθμούς (FSRU), που μπορούν να τεθούν σε λειτουργία γρήγορα. Βέβαια, και αυτοί χρειάζονται χρόνο, τουλάχιστον ένα διάστημα μεταξύ 12 έως 18 μηνών, σύμφωνα με τον Βενσάν Ντεμουρί.
Εκτός από τους τερματικούς σταθμούς, πρόβλημα επίσης αποτελεί η μεταφορά μέσω δικτύου αγωγών εντός της ευρωπαϊκής ηπείρου, λόγω έλλειψης συνδέσεων σε ορισμένες περιοχές. Επί παραδείγματι, η Ισπανία διαθέτει πολλούς τερματικούς σταθμούς LNG, αλλά οι δυνατότητες κυκλοφορίας του πέραν των Πυρηναίων προς την υπόλοιπη Ευρώπη είναι περιορισμένες.
Ο τομέας του LNG, όμως, έχει σοβαρές κλιματικές επιπτώσεις, καθώς είναι πολύ ενεργοβόρο, αφού με το άνοιγμά του σε παγκόσμιες αγορές, ωθεί σε μια συνεχή αύξηση της παραγωγής. Επιπλέον, η αλυσίδα αξίας τού δημιουργεί διαρροές μεθανίου, αρκετά επιβαρυντικού για το κλίμα. Ωστόσο, όλα δείχνουν πως το LNG θα είναι το κύριο καύσιμο, για αυτό και η αγορά κινείται γρήγορα προς την αντικατάσταση του ρωσικού αερίου.
