Τα νέα τέσσερα μέτρα Σκυλακάκη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους

Της Μαργαρίτας Ασημακοπούλου

Με τέσσερις καίριες παρεμβάσεις σκοπεύει να αντιμετωπίσει το αυξημένο ενεργειακό κόστος, ο ο υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θοδωρής Σκυλακάκης.

Στα μέτρα που ανακοίνωσε σήμερα, τόνισε ότι οι παρεμβάσεις του θα «κινηθούν» γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες. Ειδικότερα, οι τέσσερις αυτοί «κόφτες» θα αφορούν στα τιμολόγια, τη θέρμανση με ρεύμα, τους κακοπληρωτές και σε όσους κλέβουν ρεύμα. Στόχος είναι η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης για τους πιο αδύναμους ενόψει του χειμώνα που έρχεται και μπροστά στην απειλή από έναν εκτροχιασμό στο Μεσανατολικό.

Κοινό τιμολόγιο 

Από τα μέτρα αυτά, θα λέγαμε ότι ξεχωρίζει το κοινό τιμολόγιο για όλους τους παρόχους, το οποίο θα διαφοροποιείται μόνο ως προς το περιθώριο κέρδους και θεωρείται από την κυβέρνηση, ίσως ένα από τα πιο αποτελεσματικά «όπλα» κατά της ακρίβειας. Το κύριο πλεονέκτημα  είναι ότι οι καταναλωτές θα μπορούν να συγκρίνουν εύκολα ποιος είναι ο φθηνότερος, πατώντας πάνω στο λινκ που θα αναγράφεται στο τιμολόγιο και το οποίο θα παραπέμπει στο συγκριτικό πίνακα που θα αναρτά κάθε μήνα η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.

Το κοινό τιμολόγιο για όλους τους προμηθευτές, θα ισχύσει από 1/ 1/ 2024 και εκτιμάται ότι θα μεταβούν σε αυτό και τα 5,7 εκατομμύρια των καταναλωτών. Πρόκειται για την κεντρική στρατηγική της κυβέρνησης, για το οποίο ο υπουργός είναι κατηγορηματικός και δεν φαίνεται να κάνει πίσω παρά τις αντιδράσεις των προμηθευτών που μιλούν για ευθεία παρέμβαση στην αγορά.

Στις αντιρρήσεις των παρόχων ότι η κυβέρνηση παρεμβαίνει ευθέως στη λειτουργία του ανταγωνισμού με μια κίνηση εκτός του ευρωπαϊκού πλαισίου, το υπουργείο απαντά ότι όποιος θέλει να διαφοροποιηθεί από τους υπόλοιπους δεν έχει παρά να ρίξει τα περιθώρια κέρδους του, τα οποία και θα αποτελούν μέρος της τελικής τιμής, και να ζήσει με μικρότερα margins.

Την κίνηση Σκυλακάκη καθιστά αναγκαία το οριστικό τέλος από 1ης Ιανουαρίου 2024 των οριζόντιων επιδοτήσεων και ο φόβος ανατιμητικών κινδύνων από την επαναφορά της ρήτρας αναπροσαρμογής, σε συνδυασμό με την ανάφλεξη στη Μ. Ανατολή.

Ο ίδιος αναμένει ότι ακριβώς επειδή μέσω του κοινού τιμολογίου θα φαίνεται πλέον ποιος είναι ο ακριβότερος στην αγορά, οι εταιρείες θα σπεύσουν να πάρουν πελάτες από αυτό και να τους μεταφέρουν στα άλλα τους προϊόντα, ο ανταγωνισμός θα ενισχυθεί και υπάρχουν ελπίδες αν όχι να πέσουν οι τιμές, τουλάχιστον να συγκρατηθούν σε λογικά επίπεδα.

Το λίνκ που θα αναγράφουν οι λογαριασμοί σε αυτό το νέο, ενιαίο για όλους τους παρόχους, τιμολόγιο, θα παραπέμπει στο συγκριτικό πίνακα που θα αναρτά κάθε μήνα η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και θα επιτρέπει στους καταναλωτές μια εύκολη και ξεκάθαρη σύγκριση για το ποιος είναι ο φθηνότερος. Κανείς σήμερα, ούτε οι ειδικοί, δεν μπορούν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα.

Το νέο τιμολόγιο που θα ισχύσει για 12 μήνες, θα έχει προαναγγελία τιμής και ο καταναλωτής θα γνωρίζει την 1η κάθε μήνα, την τιμή που θα ισχύσει για όλο τον υπόλοιπο, με βάση τη διακύμανση στη χονδρεμπορική αγορά του ρεύματος.

Επίδομα θέρμανσης με ρεύμα

Εν συνεχεία, το μέτρο για το επίδομα θέρμανσης και στο ρεύμα στοχεύει στην «ανακούφιση» από την ενεργειακή φτώχεια, σε συνδυασμό με τα νέα τιμολόγια πολυτέκνων, αλλά και τα μέτρα για τη μάστιγα των κακοπληρωτών και των ρευματοκλοπών, που ανέρχονται σχεδόν στο 5% της συνολικής αγοράς ενέργειας, και που όπως ακριβώς συμβαίνει με τη φοροδιαφυγή, έτσι κι αυτή επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές, την οποία πληρώνουν μέσω των λογαριασμών τους. Η κίνηση αυτή αφορά στα 1.200.000 νοικοκυριά που θερμαίνονται με ρεύμα, και όχι με πετρέλαιο, αέριο ή πέλετ και που αδικούνται από το υφιστάμενο πλαίσιο το οποίο σήμερα τα εξαιρεί.

Το επίδομα θα δίνεται με τα ίδια γεωγραφικά κριτήρια και βαθμοημερών και με παρόμοια όρια ενίσχυσης, από 100 έως 800 ευρώ. Το σκεπτικό του υπουργείου είναι ότι ο πολίτης θα μπορεί να υποβάλει αίτημα μόνο για ένα από τα δύο επιδόματα θέρμανσης, είτε για το πετρέλαιο, είτε για το ρεύμα.

Όποιος υποβάλει αίτηση για κάποιο από τα δύο επιδόματα θα μπλοκάρεται από την υποβολή αιτήματος για το άλλο. Έτσι δεν θα υπάρχει περίπτωση να λάβει κανείς διπλή ενίσχυση. Το μέτρο θα αφορά τους λογαριασμούς που περιλαμβάνουν την κατανάλωση της χρονικής περιόδου από τον Δεκέμβριο 2023 έως τον Απρίλιο 2024. Όσο για το δικαιούχο θα πρέπει να «ανεβάσει» στην πλατφόρμα myΘέρμανση της ΑΑΔΕ, δύο λογαριασμούς που έχουν εξοφληθεί και ανέρχονται συνολικά σε τουλάχιστον διπλάσιο ποσό από το αναλογούν επίδομα.

Έτσι, για να λάβει, για παράδειγμα, επίδομα 600 ευρώ, θα πρέπει το άθροισμα των δύο λογαριασμών να ισούται με 1.200 ευρώ. Εάν το άθροισμα είναι μικρότερο, θα αναπροσαρμόζεται ανάλογα και η ενίσχυση. Την νέα επιδοματική πολιτική συμπληρώνει το νέο τιμολόγιο πολυτέκνων το οποίο θα προβλέπει μάλλον εισοδηματικά κριτήρια που εκτιμάται ότι θα καλύπτουν την πλειονότητα των δικαιούχων, αλλά όχι περιουσιακά κριτήρια ακίνητης περιουσίας, όπως αυτά που ισχύουν σήμερα στο ΚΟΤ.

Ενεργειακός τουρισμός και ρευματοκλοπές

Οι δύο τελευταίες παρεμβάσεις αφορούν στο φαινόμενο των κακοπληρωτών και των ρευματοκλοπών, τα οποία «γνωρίζουν» μεγάλη άνθιση τελευταία. Για να συγκρατηθεί ο «ενεργειακός τουρισμός», όπως αποκαλείται η τακτική των καταναλωτών να μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο, αφήνοντας φέσια στον προηγούμενο, αλλάζει ο Κώδικας Προμήθειας, ο οποίος στο όνομα μιας στρεβλής αντίληψης περί λειτουργίας του ανταγωνισμού επιτρέπει στον καταναλωτή να μετακομίζει ελεύθερα από πάροχο σε πάροχο, χωρίς να μπλοκάρεται όταν δεν έχει εξοφλήσει τον προηγούμενο.

Το γεγονός αυτό επιβάρυνε τον τελευταίο χρόνο την αγορά με 500 εκατ. ευρώ. Για την αντιμετώπιση, λοιπόν, αυτού του φαινομένου  καθιερώνεται ένα σύστημα σήμανσης οφειλετών (debt flagging) με στόχο να προστατεύει τις εταιρείες προμήθειας από το να απορροφούν στο πελατολόγιό τους οφειλέτες που επιδίδονται σε συστηματική αθέτηση υποχρεώσεων.

Σχετικά με τις ρευματοκλοπές, το κόστος από 209 εκατ. ευρώ το 2021 εκτινάχθηκε κοντά στα 800 εκατομμύρια πέρυσι και επίσης επιβαρύνει τους τελικούς καταναλωτές. Κι αυτό, καθώς ο ΔΕΔΔΗΕ προσδιορίζει τις «απώλειες δικτύου», τις μετακυλίει στους παρόχους και εκείνοι με τη σειρά τους στους πελάτες τους.

Τέλος, ο υπουργός πρόκειται να ανακοινώσει και ένα πιο αυστηρό πλαίσιο ποινών για όσους παρανομούν και παραβιάζουν τους μετρητές. Στα μέτρα που είχαν πέσει στο τραπέζι ήταν ακόμη και η αφαίρεση της άδειας λειτουργίας μιας επιχείρησης σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση του μετρητή της, όπως επίσης αφαίρεση της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος ηλεκτρολόγων που θα συλλαμβάνονται να παρέχουν υπηρεσίες ρευματοκλοπής.