Οι προσδοκίες της Ελλάδας από την ενεργειακή Task Force
H ενοποίηση της αγοράς ηλεκτρισμού και η αντιμετώπιση των υψηλών και ασταθών τιμών που πλήττουν ιδιαίτερα τη Νοτιοανατολική Ευρώπη αποτελούν τις κύριες προσδοκίες της Ελλάδας από τη νέα Task Force της ΕΕ για την ενέργεια.
Η Ελλάδα προσδοκά πρωτοβουλίες που θα καταστήσουν πραγματικά ενιαία την αγορά ηλεκτρισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και που θα άρουν την κατάσταση των «πολλαπλών ταχυτήτων» όσον αφορά τις τιμές ρεύματος. Η χώρα μας και οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αντιμετωπίζουν σταθερά υψηλές τιμές και ακραίες ενδοημερήσιες διακυμάνσεις. Είναι ορατός ο κίνδυνος επανάληψης της περιφερειακής κρίσης τιμών του περασμένου καλοκαιριού. Η Ελλάδα δίνει προτεραιότητα στην άμεση έναρξη εργασιών της Task Force για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου.
Η Ομάδα αναμένεται να αναλάβει συντονιστικό ρόλο μεταξύ των κρατών-μελών για την ταχεία λήψη πολιτικών αποφάσεων, ώστε να αντιμετωπίζονται άμεσα τυχόν αστοχίες και «αρρυθμίες» στον ενεργειακό σχεδιασμό και να περιορίζονται οι πιθανότητες εκδήλωσης νέων «επεισοδίων» υψηλών τιμών. Μία από τις βασικές αποστολές της Task Force είναι η βελτίωση της χρήσης των υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών και η επιτάχυνση των νέων διασυνδέσεων και των σχετικών επενδύσεων στην ΕΕ, με προτεραιότητα σε περιοχές με μεγάλες αποκλίσεις τιμών, κάτι που αφορά άμεσα τη βαλκανική γειτονιά της Ελλάδας.
Στο «μικροσκόπιο» της Task Force αναμένεται να τεθεί το μοντέλο που καθορίζει τις ροές ηλεκτρισμού στον «άξονα» Αυστρίας-Ουγγαρίας-Ρουμανίας-Βουλγαρίας-Ελλάδας, λόγω σημαντικών διαφορών τιμών και μη πλήρους αξιοποίησης της δυναμικότητας των διασυνδέσεων, που προκαλούν υψηλές τιμές σε Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι η διαφορά στις τιμές ενέργειας μεταξύ Βόρειας και ΝΑ Ευρώπης «πρέπει να αλλάξει», καθώς μεγεθύνει τις ανισότητες και επιβαρύνει τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την ανταγωνιστικότητα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκφράσει την υποστήριξή της σε ελληνικά ενεργειακά έργα και πολιτικές σε διάφορα επίπεδα, πέραν της ενεργοποίησης της Task Force. συμπεριλαμβανομένης της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector). Στο κείμενο συμπερασμάτων, έγινε ρητή αναφορά στην ανάγκη προστασίας της κατασκευής Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος της ΕΕ (PCI), καθώς και γενικότερα έργων ενεργειακών υποδομών, όπως τα υποθαλάσσια καλώδια, από εμπόδια που ενδέχεται να θέσουν τρίτες χώρες. Αυτή η διατύπωση παραπέμπει άμεσα στον Great Sea Interconnector.
Επιπλέον, τονίστηκε το κυριαρχικό δικαίωμα των κρατών-μελών της ΕΕ να ερευνούν και να εκμεταλλεύονται τους φυσικούς τους πόρους, σύμφωνα με το Ενωσιακό και Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για δραστηριότητες σε θάλασσες και ωκεανούς, όπως αυτές που σχετίζονται με υποθαλάσσια καλώδια και αγωγούς.
Οι «27» έστειλαν, επίσης, σήμα για την αναγκαιότητα στήριξης των μονάδων φυσικού αερίου. Παρόλο που προβλέπεται μείωση των ωρών λειτουργίας τους λόγω της ταχείας διείσδυσης των ΑΠΕ στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, η σημασία τους για την εξισορρόπηση των ενεργειακών συστημάτων αυξάνεται, λόγω της στοχαστικής φύσης της πράσινης ενέργειας.
Η Task Force για τις τιμές ρεύματος
Η Task Force, στην υλοποίηση της οποίας κομβικό ρόλο διαδραμάτισε ο Έλληνας Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, αποτελεί έκφραση στήριξης. Μέσω αυτής της ομάδας, η Ελλάδα προσδοκά την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας αγοράς ηλεκτρισμού στην ΕΕ και την άρση των «πολλαπλών ταχυτήτων» στις τιμές ρεύματος, αντιμετωπίζοντας τις υψηλές τιμές και τις ακραίες ενδοημερήσιες διακυμάνσεις που παρατηρούνται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η Task Force αναμένεται να συμβάλει στην παράδοση ενός ασφαλούς, καθαρού και με προσιτές τιμές ενεργειακού συστήματος, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την ενεργειακή ανισότητα μεταξύ Βόρειας και ΝΑ Ευρώπης.
