Δυναμική τιμολόγηση: έως 300.000 έξυπνοι μετρητές εκτός προδιαγραφών

Σημαντικά εμπόδια στην εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης ηλεκτρικής ενέργειας αναδεικνύει η κατάσταση ενός μεγάλου αριθμού ήδη εγκατεστημένων «έξυπνων» μετρητών. Περίπου 300.000 ψηφιακά ρολόγια, που τοποθετήθηκαν κυρίως πριν από το 2019, δεν είναι σε θέση να παρέχουν δεδομένα κατανάλωσης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, μια βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία των νέων τιμολογίων.

Το ζήτημα φέρνει τον ΔΕΔΔΗΕ αντιμέτωπο με μια επερχόμενη ρυθμιστική πίεση. Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) αναμένεται να ζητήσει από τον Διαχειριστή σαφές σχέδιο είτε για την αναβάθμιση είτε για την αντικατάσταση των προβληματικών συσκευών, ώστε να διασφαλιστεί αξιόπιστη τηλεμέτρηση.

Μετρητές χωρίς real-time δεδομένα

Η δυναμική τιμολόγηση, ειδικά για μικρούς καταναλωτές, προϋποθέτει πιστοποιημένα δεδομένα κατανάλωσης ανά 15 λεπτά, διαθέσιμα με ελάχιστη χρονική υστέρηση. Ωστόσο, περίπου 300.000 μετρητές δεν μπορούν να υποστηρίξουν αυτή τη λειτουργία, καθώς δεν διαθέτουν τυποποιημένη θύρα Η1 ή παλμούς εξόδου. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να «επικοινωνήσουν» αποτελεσματικά ούτε με τα κεντρικά συστήματα του ΔΕΔΔΗΕ ούτε με εφαρμογές διαχείρισης ενέργειας των ίδιων των χρηστών.

Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει δηλώσει ότι το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί με τρεις εναλλακτικές: αναβάθμιση λογισμικού (firmware), προσθήκη εξοπλισμού ή πλήρη αντικατάσταση των μετρητών. Το ποια λύση θα εφαρμοστεί κατά περίπτωση, και με ποιο κόστος, παραμένει ασαφές.

Πέρα από τους μετρητές που δεν υποστηρίζουν real-time δεδομένα, οι προμηθευτές ενέργειας επισημαίνουν ότι έως και 250.000 ακόμη συσκευές δεν πληρούν συνολικά τις τεχνικές προδιαγραφές για τη δυναμική τιμολόγηση και θα χρειαστούν αναβάθμιση ή αντικατάσταση.

Παράλληλα, ένα ευρύτερο πρόβλημα αφορά τη γενική λειτουργικότητα του συστήματος τηλεμέτρησης. Περίπου 900.000 έξυπνοι μετρητές, δηλαδή η πλειονότητα όσων έχουν εγκατασταθεί, δεν παρέχουν βασικές υπηρεσίες όπως πιστοποίηση μετρήσεων, διόρθωση εκτιμήσεων κατανάλωσης, διαβίβαση δεδομένων σε τρίτους ή αποτελεσματικό εντοπισμό ρευματοκλοπών. Χωρίς την πλήρη ένταξή τους στο Κεντρικό Σύστημα Τηλεμέτρησης, τα οφέλη των νέων τιμολογίων παραμένουν περιορισμένα.

Αμφιβολίες από τους προμηθευτές

Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) εκφράζει ανοιχτά αμφιβολίες για το κατά πόσο ο ΔΕΔΔΗΕ είναι έτοιμος να υποστηρίξει την παροχή αξιόπιστων 15λεπτων δεδομένων, ενόψει της έναρξης της δυναμικής τιμολόγησης, η οποία σύμφωνα με τον Σύνδεσμο τοποθετείται χρονικά από τον Φεβρουάριο.

Οι προμηθευτές ζητούν σαφείς απαντήσεις για τις τεχνικές προδιαγραφές των μετρητών, το χρονοδιάγραμμα των παρεμβάσεων και κυρίως για το ποιοι καταναλωτές θα μπορούν στην πράξη να συμμετάσχουν στα νέα τιμολόγια από την πρώτη φάση εφαρμογής.

Ερωτήματα για το κόστος αναβάθμισης

Κεντρικό σημείο τριβής παραμένει το κόστος. Οι προμηθευτές τονίζουν ότι η επιβάρυνση δεν θα πρέπει να μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές. Ζητούν το κόστος αναβάθμισης ή αντικατάστασης να καλυφθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ μέσω της Ρυθμιζόμενης Περιουσιακής του Βάσης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο να χρεωθούν οι χρήστες για την εγκατάσταση πρόσθετου εξοπλισμού σε μετρητές που κατά τα άλλα θεωρούνται «συμβατοί». Ο ΕΣΠΕΝ ζητά το θέμα να ρυθμιστεί ρητά στα κανονιστικά κείμενα, ώστε να μην υπάρξουν αιφνιδιασμοί.

Κίνδυνος άνισης πρόσβασης

Χωρίς αξιόπιστη τηλεμέτρηση, η δυναμική τιμολόγηση κινδυνεύει να λειτουργήσει επιλεκτικά, ευνοώντας όσους διαθέτουν πλήρως λειτουργικούς μετρητές και αφήνοντας εκτός ένα μεγάλο μέρος μικρών καταναλωτών. Σε μια περίοδο που η πολιτεία προβάλλει τα δυναμικά τιμολόγια ως εργαλείο εξοικονόμησης και ενεργειακής μετάβασης, το τεχνικό υπόβαθρο αποδεικνύεται καθοριστικό.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί να καλύψει το χαμένο έδαφος έγκαιρα ή αν η δυναμική τιμολόγηση θα ξεκινήσει με δομικούς περιορισμούς που θα υπονομεύσουν την αποτελεσματικότητά της από την πρώτη κιόλας μέρα.