ΕΥΔΑΠ: Επενδύσεις 2,5 δισ. ευρώ για ανθεκτικές υποδομές, βιώσιμη τιμολόγηση και ασφάλεια

Με ένα δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ, η ΕΥΔΑΠ περνά σε φάση εκτεταμένου μετασχηματισμού των υποδομών της, επιχειρώντας να απαντήσει ταυτόχρονα στη λειψυδρία, την κλιματική κρίση και την ανάγκη οικονομικής βιωσιμότητας. Το σχέδιο παρουσιάστηκε στο πλαίσιο επίσημης ενημέρωσης προς τα μέσα, από τον διευθύνοντα σύμβουλο Χάρη Σαχίνη (στην κύρια φωτογραφία του άρθρου) και τον πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου Γιώργο Στεργίου, και αποτυπώνει μια στρατηγική μακράς πνοής για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων της Αττικής.

Στρατηγική υποδομών: από τη συντήρηση στη θωράκιση

Κεντρικός άξονας του επενδυτικού πλάνου είναι η αναβάθμιση των κρίσιμων υδροδοτικών υποδομών. Το Εξωτερικό Υδροδοτικό Σύστημα, μήκους περίπου 495 χιλιομέτρων, ενισχύεται με έργα συντήρησης και αποκατάστασης συνολικού προϋπολογισμού άνω των 500 εκατ. ευρώ, με στόχο τη μείωση διαρροών και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης μεταφοράς νερού από τους βασικούς ταμιευτήρες.

Παράλληλα, στο αστικό δίκτυο προβλέπεται η αντικατάσταση περίπου 570 χιλιομέτρων αγωγών την επόμενη τετραετία, με προτεραιότητα σε περιοχές όπου καταγράφονται συχνές θραύσεις. Ο στόχος είναι η μείωση των φυσικών διαρροών από το 15% στο 11% σε βάθος δεκαετίας, σε ένα από τα μεγαλύτερα και παλαιότερα δίκτυα ύδρευσης στην Ευρώπη.

Σημαντικό ρόλο στον εκσυγχρονισμό παίζει και η ψηφιακή μετάβαση, με την εγκατάσταση 1,8 εκατ. έξυπνων οικιακών μετρητών έως το 2027. Οι μετρητές αυτοί αναμένεται να βελτιώσουν την ακρίβεια της μέτρησης, να περιορίσουν τις εμπορικές απώλειες και να δώσουν στους καταναλωτές καλύτερη εικόνα της κατανάλωσής τους.

Νέες πηγές και εναλλακτικές λύσεις για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας

Η παρατεταμένη ξηρασία, η οποία οδήγησε την Αττική σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τον Νοέμβριο του 2025, ανέδειξε τα όρια του υφιστάμενου μοντέλου τροφοδοσίας. Η ΕΥΔΑΠ απαντά με ένα μίγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει γεωτρήσεις, ενίσχυση ταμιευτήρων και εκτεταμένα έργα επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων λυμάτων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα σχέδια έκτακτης ανάγκης, με το λεγόμενο Plan B να προβλέπει την ανάπτυξη μονάδων αφαλάτωσης σε επιλεγμένες περιοχές, ως εφεδρική λύση για περιόδους έντονης πίεσης στο σύστημα. Συνολικά, στόχος είναι η προσθήκη έως και 150 εκατ. κυβικών μέτρων νερού στο υδατικό ισοζύγιο, ώστε να καλυφθεί σημαντικό μέρος του ελλείμματος των τελευταίων ετών.

Τιμολογιακή πολιτική με αύξηση των παγίων

Στο οικονομικό σκέλος, η ΕΥΔΑΠ προχωρά στην πρώτη ουσιαστική αναθεώρηση τιμολογίων μετά από 17 χρόνια, στο πλαίσιο του νέου ρυθμιστικού πλαισίου που τέθηκε σε ισχύ το 2024. Η εισήγηση προς τη ΡΑΑΕΥ προβλέπει τη διατήρηση αμετάβλητων των χρεώσεων κατανάλωσης για τη μεγάλη πλειονότητα των νοικοκυριών και την αναπροσαρμογή κυρίως των παγίων τελών.

Συγκεκριμένα, προτείνεται αύξηση του παγίου ύδρευσης κατά 1 ευρώ τον μήνα και η εισαγωγή παγίου αποχέτευσης επίσης 1 ευρώ τον μήνα, ενώ για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες προβλέπεται μηδενισμός των παγίων. Για μη οικιακούς πελάτες και δήμους, οι αναπροσαρμογές ευθυγραμμίζονται με τον σωρευτικό πληθωρισμό από το 2008, με στόχο την ενθάρρυνση ορθολογικότερης χρήσης του νερού.

Τα πρόσθετα έσοδα έχουν αυστηρά ανταποδοτικό χαρακτήρα και κατευθύνονται αποκλειστικά στη χρηματοδότηση του επενδυτικού προγράμματος, υπό την εποπτεία της ΡΑΑΕΥ, η οποία εγκρίνει το επιτρεπόμενο έσοδο και ελέγχει τη διαφάνεια των δαπανών.

Ασφάλεια και ανθεκτικότητα των δικτύων

Παρότι δεν βρίσκεται πάντα στο προσκήνιο, η ασφάλεια των υποδομών αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του συνολικού σχεδιασμού. Η παλαιότητα τμημάτων του δικτύου, οι κίνδυνοι ρύπανσης και οι αυξανόμενες κυβερνοαπειλές στα ψηφιακά συστήματα ελέγχου καθιστούν αναγκαία μια πολυεπίπεδη προσέγγιση.

Η ΕΥΔΑΠ επενδύει σε αναβαθμισμένα συστήματα SCADA, σε τεχνολογίες παρακολούθησης και σε εφεδρικά σενάρια τροφοδοσίας για ευαίσθητες περιοχές, ενώ συνεργάζεται θεσμικά με την ΕΥΠ στο πλαίσιο του εθνικού σχεδιασμού για την προστασία κρίσιμων υποδομών. Στόχος δεν είναι μόνο η επάρκεια νερού, αλλά η ασφαλής και αδιάλειπτη παροχή σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων φυσικών και τεχνολογικών κινδύνων.

Ένα μοντέλο για τις επόμενες δεκαετίες

Συνολικά, το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ συνιστά μια μακροπρόθεσμη μετάβαση σε ένα πιο ανθεκτικό, ψηφιακό και οικονομικά βιώσιμο μοντέλο ύδρευσης και αποχέτευσης. Σε μια περίοδο όπου το νερό αναδεικνύεται σε κρίσιμο στρατηγικό πόρο, η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί όχι μόνο από την υλοποίηση των έργων, αλλά και από τη συνέπεια εφαρμογής τους στον χρόνο.