Κάθετος Διάδρομος: Σήμερα η δημοπρασία που κρίνει την πορεία του έργου

Σήμερα διεξάγεται η δημοπρασία των προϊόντων χωρητικότητας του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, ενός έργου που συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία και στοχεύει στη μεταφορά φυσικού αερίου μη ρωσικής προέλευσης προς την Ανατολική Ευρώπη. Το αποτέλεσμα της διαδικασίας θεωρείται κρίσιμο, καθώς θα δείξει αν η συγκεκριμένη διαδρομή μπορεί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά και να καλύψει πραγματικές ανάγκες της αγοράς.

Η σημερινή δημοπρασία αφορά τρία προϊόντα μεταφοράς, τα Route 1, Route 2 και Route 3, τα οποία καλύπτουν διαφορετικές πηγές τροφοδοσίας αλλά εντάσσονται σε μία ενιαία διαδρομή από τον Νότο προς τον Βορρά. Οι δημοπρασίες πραγματοποιούνται μέσω κοινής πλατφόρμας, επιτρέποντας στους προμηθευτές να δεσμεύσουν χωρητικότητα σε όλα τα εμπλεκόμενα δίκτυα με μία διαδικασία .

Άξονας Ρεβυθούσας – Route 1

Ο πρώτος άξονας στηρίζεται στις εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα. Μέσω αυτής της πύλης εισόδου, φορτία LNG διοχετεύονται στο εθνικό σύστημα και από εκεί προς τα βόρεια σύνορα. Το Route 1 αποτελεί τη βάση του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς αξιοποιεί υφιστάμενες υποδομές και καθιερωμένες ροές, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους συμμετέχοντες της αγοράς.

Άξονας Αλεξανδρούπολης – Route 2

Ο δεύτερος άξονας ξεκινά από το FSRU της Αλεξανδρούπολης και εστιάζει κυρίως στη μεταφορά αμερικανικού LNG. Το Route 2 ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως σημείου εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου και έχει ισχυρή γεωπολιτική διάσταση, καθώς υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο της προσπάθειας μείωσης της εξάρτησης της περιοχής από τη Ρωσία.

Άξονας TAP – Route 3

Ο τρίτος άξονας βασίζεται στο αζέρικο αέριο που φτάνει στην Ελλάδα μέσω του Trans Adriatic Pipeline. Από το σημείο εισόδου στην Κομοτηνή, το αέριο διοχετεύεται στον αγωγό IGB και εντάσσεται στον Κάθετο Διάδρομο. Το Route 3 προσθέτει μια εναλλακτική πηγή εφοδιασμού, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση και μειώνοντας τον κίνδυνο μονομερούς εξάρτησης.

Πίεση από τον ανταγωνισμό

Για να ενισχυθεί το ενδιαφέρον στη σημερινή δημοπρασία, οι διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς προσφέρουν εκπτώσεις στα τέλη χρήσης που κυμαίνονται από 25% έως 50%, ανάλογα με τη χώρα και το τμήμα του δικτύου. Η πολιτική αυτή αποσκοπεί στο να καταστήσει τη διαδρομή μέσω Ελλάδας πιο ελκυστική απέναντι σε ανταγωνιστικές οδούς μεταφοράς LNG μέσω Πολωνίας, Λιθουανίας και Κροατίας, οι οποίες διαθέτουν ήδη ανεπτυγμένες υποδομές και χαμηλότερη ρυθμιστική πολυπλοκότητα.

Η σημερινή διαδικασία λειτουργεί ως ουσιαστική δοκιμή για τον Κάθετο Διάδρομο. Ισχυρή συμμετοχή θα επιβεβαιώσει ότι η αγορά αναγνωρίζει τη χρησιμότητα και την εμπορική βιωσιμότητα του έργου. Περιορισμένο ενδιαφέρον, αντίθετα, θα αναδείξει τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν σε επίπεδο κόστους και συντονισμού. Σε κάθε περίπτωση, η δημοπρασία αποτελεί ένα ακόμη βήμα στη στρατηγική προσπάθεια της Ελλάδας να εδραιωθεί ως βασικός κόμβος φυσικού αερίου και να συμβάλει στην πλήρη αντικατάσταση του ρωσικού αερίου στην περιοχή με ορίζοντα το 2027.