Γιατί το 2026 θεωρείται έτος καμπής για την ελληνική αγορά ενέργειας
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον ελληνικό ενεργειακό κλάδο. Έργα και πολιτικές που σχεδιάστηκαν την προηγούμενη δεκαετία περνούν σε φάση πλήρους εφαρμογής, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στη δομή της αγοράς. Η χρονιά συνδέεται με την ολοκλήρωση της απολιγνιτοποίησης, την είσοδο της αποθήκευσης ενέργειας σε βιομηχανική κλίμακα, κρίσιμες ηλεκτρικές διασυνδέσεις και αποφάσεις για υδρογονάνθρακες και υποδομές φυσικού αερίου.
Οριστικό τέλος του λιγνίτη
Το 2026 κλείνει ένας κύκλος που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΔΕΗ, οι τελευταίες λιγνιτικές μονάδες στον Άγιο Δημήτριο και η Πτολεμαΐδα 5 παύουν τη λειτουργία τους. Η Πτολεμαΐδα 5 προβλέπεται να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή αφαιρεί από το σύστημα την ακριβότερη και πιο ρυπογόνα μορφή ηλεκτροπαραγωγής και αλλάζει οριστικά το ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Μπαταρίες: είσοδος της αποθήκευσης στο σύστημα
Για πρώτη φορά εντάσσονται στο ηλεκτρικό σύστημα μπαταρίες μεγάλης κλίμακας, πέρα από τα υδροηλεκτρικά. Έργα συνολικής ισχύος περίπου 1 GW αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία, επιτρέποντας την αποθήκευση ενέργειας από ΑΠΕ που σήμερα απορρίπτεται λόγω χαμηλής ζήτησης. Με τον τρόπο αυτό μειώνεται η ανάγκη ενεργοποίησης θερμικών μονάδων τις ώρες αιχμής και περιορίζεται το κόστος χονδρικής.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις με άμεσο οικονομικό αποτέλεσμα
Το 2026 είναι το πρώτο έτος πλήρους λειτουργίας της μεγάλης διασύνδεσης Ηράκλειο–Αττική. Η διασύνδεση της Κρήτη με το ηπειρωτικό σύστημα ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και μειώνει τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας κατά 400 έως 600 εκατ. ευρώ ετησίως.
Παράλληλα, ωριμάζει ο διαγωνισμός για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 1,35 δισ. ευρώ, ενώ εντός του έτους αναμένεται επενδυτική απόφαση για τη διεθνή διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου, με στόχο τη μεταφορά πράσινης ενέργειας σταθερής ροής και χαμηλού κόστους.
Νέα δεδομένα στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
Η χρονιά σηματοδοτεί ένταση του ανταγωνισμού στη λιανική. Εισάγονται δυναμικά τιμολόγια για καταναλωτές με «έξυπνους» μετρητές, που συνδέουν την τιμή ρεύματος με τις συνθήκες της αγοράς σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, εμφανίζονται ισχυρότερα επιχειρηματικά σχήματα, όπως ο όμιλος AKTOR, με παρουσία τόσο στην εμπορία ενέργειας όσο και στις ΑΠΕ και στο LNG.
Υδρογονάνθρακες και φυσικό αέριο
Το 2026 θεωρείται κρίσιμο για την upstream δραστηριότητα. Στο Ιόνιο, στο «Block 2», η κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – HelleniQ Upstream αναμένεται να λάβει απόφαση για ερευνητική γεώτρηση κόστους 50–100 εκατ. δολαρίων. Παράλληλα, νότια της Κρήτης συνεχίζεται η αξιολόγηση σεισμικών δεδομένων για περιοχές με εκτιμώμενα δυνητικά αποθέματα έως 200 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, υπό την προϋπόθεση επιβεβαίωσης μέσω γεωτρήσεων.
Στον τομέα των υποδομών, προχωρά η ωρίμανση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου, που στοχεύει στη μεταφορά LNG από τις ελληνικές υποδομές προς τα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη, έως και την Ουκρανία.
Βιομηχανία και περιβάλλον
Κρίσιμη θεωρείται και η κυβερνητική παρέμβαση για τη στήριξη της ενεργοβόρου βιομηχανίας, με μηχανισμό μακροχρόνιας σταθεροποίησης του ενεργειακού κόστους, κατά το ιταλικό μοντέλο. Παράλληλα, εντός του 2026 αναμένεται η επενδυτική απόφαση για την υπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. Το έργο CCS μπορεί να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους έως 4 δισ. ευρώ για τη συλλογή και μεταφορά CO₂ από βιομηχανικές μονάδες.
Συνολικά, το 2026 είναι έτος σύγκλισης πολλών εξελίξεων. Απολιγνιτοποίηση, αποθήκευση, διασυνδέσεις, νέα εμπορικά μοντέλα και κρίσιμες αποφάσεις για φυσικό αέριο και CO₂ διαμορφώνουν ένα διαφορετικό ενεργειακό τοπίο. Το αποτέλεσμα θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης και τη ρυθμιστική σταθερότητα, αλλά η κατεύθυνση της αγοράς μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένη.
