AMK 1 δισ. ευρώ για τον ΑΔΜΗΕ: τα σενάρια, οι επενδυτές και οι γεωπολιτικές παράμετροι
Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου (ΑΜΚ) ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ για τον ΑΔΜΗΕ, με στόχο τη χρηματοδότηση κρίσιμων έργων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο προετοιμάζει η ελληνική κυβέρνηση. Η ΑΜΚ θεωρείται βασικό εργαλείο για να μπορέσει ο Διαχειριστής να υλοποιήσει επενδυτικό πρόγραμμα σχεδόν 8 δισ. ευρώ έως το 2034, σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών για διεθνείς διασυνδέσεις και ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
Οι δύο εναλλακτικές της Κυβέρνησης
Δύο βασικά σενάρια για την ΑΜΚ εξετάζει το κυβερνητικό επιτελείο. Το πρώτο είναι η κάλυψη της ΑΜΚ από τους υφιστάμενους μετόχους, δηλαδή το Ελληνικό Δημόσιο και την State Grid, η οποία κατέχει σήμερα το 24% του ΑΔΜΗΕ. Σε αυτή την περίπτωση, το Δημόσιο θα διατηρήσει το 51%.
Στο δεύτερο σενάριο προβλέπεται είσοδος νέου στρατηγικού επενδυτή, με επικρατέστερο σενάριο τη συμμετοχή αμερικανικών κεφαλαίων, όπως η BlackRock. Σε αυτό το μοντέλο, το ποσοστό του Δημοσίου θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 34%, διατηρώντας όμως την καταστατική μειοψηφία.
Η δεύτερη επιλογή θεωρείται πιο συμβατή με την ανάγκη άμεσης άντλησης κεφαλαίων χωρίς επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Γεωπολιτικές ισορροπίες και επιλογή επενδυτών
Ο ΑΔΜΗΕ αποτελεί κρίσιμο κρίκο στη στρατηγική ανάδειξης της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο. Για τον λόγο αυτό, η επιλογή επενδυτή δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και γεωπολιτική.
Η κυβέρνηση επιδιώκει την είσοδο αμερικανικού επενδυτή ώστε να υπάρξει ισορροπία με την υφιστάμενη κινεζική συμμετοχή. Το σχήμα αυτό παραπέμπει στο λεγόμενο «μοντέλο του Παναμά», όπου συνυπάρχουν διαφορετικά διεθνή συμφέροντα σε υποδομές στρατηγικής σημασίας, χωρίς να ανατρέπονται υφιστάμενες συμφωνίες. Παράλληλα, ξεκαθαρίζεται ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα η περαιτέρω αύξηση της κινεζικής παρουσίας στον Διαχειριστή.
Η κρισιμότητα της ΑΜΚ για τις διασυνδέσεις
Η κεφαλαιακή ενίσχυση θεωρείται απαραίτητη για να ξεκινήσουν ή να επιταχυνθούν έργα συνολικού προϋπολογισμού 3,7 δισ. ευρώ που απαιτούν άμεση χρηματοδότηση. Αυτά είναι οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων, οι διασυνδέσεις των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου και το δεύτερο υποβρύχιο καλώδιο διασύνδεσης Ελλάδας – Ιταλίας.
Χωρίς ίδια κεφάλαια μέσω ΑΜΚ, ο ΑΔΜΗΕ δεν μπορεί να εξασφαλίσει επιπλέον τραπεζικό δανεισμό, καθώς έχει ήδη περιορισμένα περιθώρια μετά και την πρόσφατη χρηματοδότηση από εγχώριες τράπεζες.
Ο ρόλος του Δημοσίου με ποσοστό 34%
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ακόμη και με μείωση στο 34%, το Δημόσιο διατηρεί τον έλεγχο της στρατηγικής κατεύθυνσης μέσω της καταστατικής μειοψηφίας. Το μοντέλο αυτό ακολουθεί τη λογική που εφαρμόστηκε στη ΔΕΗ, με στόχο την άντληση κεφαλαίων από την αγορά, την επιτάχυνση επενδύσεων και την αποφυγή άμεσης δημοσιονομικής επιβάρυνσης.
Πολιτικές αντιδράσεις και διλήμματα
Η προοπτική μείωσης της κρατικής συμμετοχής προκαλεί αντιδράσεις, τόσο εντός της κυβέρνησης όσο και από την αντιπολίτευση. Το βασικό επιχείρημα των επικριτών είναι ότι σε περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας, το κράτος θα πρέπει να διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο των κρίσιμων δικτύων. Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση αντιπαραθέτει την ανάγκη άμεσης χρηματοδότησης έργων ενεργειακής ασφάλειας που δεν μπορούν να καθυστερήσουν.
Διασυνδέσεις με διεθνές πλαίσιο
Το αυξημένο ενδιαφέρον χωρών όπως το Ισραήλ για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο ενισχύει τη στρατηγική σημασία του ΑΔΜΗΕ και καθιστά την ΑΜΚ ελκυστική για μεγάλα διεθνή κεφάλαια. Οι διασυνδέσεις με Κύπρο, Ισραήλ και Αίγυπτο προσδίδουν στον Διαχειριστή ρόλο-κλειδί στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια.
Η τελική κυβερνητική απόφαση αναμένεται να ληφθεί το επόμενο διάστημα, με βασικό κριτήριο την εξασφάλιση κεφαλαίων χωρίς καθυστερήσεις, ώστε το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ να προχωρήσει εντός χρονοδιαγράμματος.
