Metlen: Στρατηγική επένδυση για την ευρωπαϊκή αυτονομία στο γάλλιο
Στρατηγική συμφωνία χρηματοδότησης ύψους 90 εκατομμυρίων ευρώ επετεύχθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της Metlen Energy & Metals για την παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών, και ειδικότερα γαλλίου, στην Ελλάδα. Η επένδυση στοχεύει στον εκσυγχρονισμό της εξόρυξης βωξίτη και στη δημιουργία της πρώτης μονάδας παραγωγής γαλλίου στην Ευρώπη, ενός μετάλλου απαραίτητου για την υψηλή τεχνολογία και την πράσινη μετάβαση.
Το έργο ενισχύει την ευρωπαϊκή αυτονομία, καθώς επιχειρεί να μειώσει την εξάρτηση από εισαγωγές από την Κίνα, η οποία ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς. Με στόχο την παραγωγή 50 τόνων γαλλίου ετησίως έως το 2028, η Metlen αναδεικνύεται σε καίριο συντελεστή που προσελκύει ακόμη και το ενδιαφέρον των ΗΠΑ. Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που συνδυάζει τη βιομηχανική καινοτομία με την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η στοχευόμενη παραγωγή των 50 τόνων γαλλίου ετησίως εκτιμάται ότι μπορεί να καλύψει το σύνολο της ευρωπαϊκής ζήτησης. Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού για την ευρωπαϊκή βιομηχανία ημιαγωγών και μικροτσίπ, για την παραγωγή προηγμένων φωτοβολταϊκών και ενεργειακά αποδοτικών συστημάτων φωτισμού, καθώς και για εφαρμογές ηλεκτροκίνησης και έξυπνων ενεργειακών δικτύων.
Η συμφωνία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ κινείται προς την τεχνολογική της αυτονομία και η διαθεσιμότητα κρίσιμων πρώτων υλών εντός των ευρωπαϊκών συνόρων παύει να αποτελεί δευτερεύον ζήτημα.
Η σύνδεση με τον βωξίτη και το πλεονέκτημα της καθετοποίησης
Το γάλλιο δεν εξορύσσεται αυτόνομα. Προκύπτει ως παραπροϊόν κατά την επεξεργασία του βωξίτη για την παραγωγή αλουμίνας. Σε αυτή τη βάση στηρίζεται και το επενδυτικό σχέδιο της Metlen, αξιοποιώντας το γεγονός ότι η εταιρεία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός βωξίτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αλυσίδα είναι πλήρως καθετοποιημένη, από τα μεταλλεία βωξίτη στην περιοχή Παρνασσού–Γκιώνας έως το βιομηχανικό συγκρότημα του Αλουμίνιον της Ελλάδος, όπου παράγεται η αλουμίνα και θα ανακτάται το γάλλιο. Το επενδυτικό πλάνο της Metlen περιλαμβάνει τόσο τον εκσυγχρονισμό της εξόρυξης όσο και την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας αλουμίνας, ώστε να διασφαλιστεί η απαιτούμενη ποσότητα πρώτης ύλης.
Η καθετοποίηση μειώνει την έκθεση σε εξωτερικούς κινδύνους και επιτρέπει τον έλεγχο κόστους και ποιότητας, στοιχεία κρίσιμα για ένα μέταλλο υψηλής τεχνολογικής αξίας.
Χρηματοδότηση και ευρωπαϊκή στρατηγική
Η χρηματοδότηση των 90 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων εντάσσεται στο πλαίσιο του REPowerEU και αποτελεί την πρώτη στήριξη της ΕΤΕπ σε έργο παραγωγής γαλλίου στην Ευρώπη. Παράλληλα, το έργο έχει χαρακτηριστεί στρατηγικό στο πλαίσιο του Critical Raw Materials Act, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία του για την ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική.
Πέρα από το χρηματοδοτικό σκέλος, η θεσμική αυτή στήριξη λειτουργεί ως σαφές μήνυμα προς την αγορά ότι οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούν πλέον κεντρικό άξονα της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Το χρονοδιάγραμμα
Η παραγωγή γαλλίου βρίσκεται ήδη σε πιλοτικό στάδιο. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η μονάδα αναμένεται να τεθεί σε κανονική λειτουργία το 2027 και να φτάσει σε πλήρη δυναμικότητα το 2028. Η χρηματοδότηση της ΕΤΕπ επιταχύνει την υλοποίηση ενός έργου υψηλής τεχνολογικής πολυπλοκότητας, περιορίζοντας τους κινδύνους καθυστερήσεων.
Γάλλιο, ένα σπάνιο μέταλλο με μεγάλη σημασία
Το γάλλιο βρίσκεται στον πυρήνα τεχνολογιών που καθορίζουν την ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση, καθώς χρησιμοποιείται σε ημιαγωγούς, φωτοβολταϊκά υψηλής απόδοσης, LED φωτισμό, τηλεπικοινωνιακά συστήματα και σύγχρονες εφαρμογές στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Σήμερα, η Ευρώπη εξαρτάται σχεδόν πλήρως από εισαγωγές γαλλίου, με την Κίνα να ελέγχει περίπου το 95% της παγκόσμιας παραγωγής. Οι περιορισμοί εξαγωγών που έχουν ήδη επιβληθεί αναδεικνύουν το πρόβλημα όχι ως θεωρητικό, αλλά ως άμεσο βιομηχανικό ρίσκο. Σε αυτό το περιβάλλον, η απόφαση της Metlen Energy & Metals να επενδύσει στην εγχώρια παραγωγή γαλλίου αποκτά σαφή στρατηγικό χαρακτήρα.
