Αποθήκευση ενέργειας: Καταλυτικός παράγοντας για χαμηλότερο κόστος ρεύματος και σταθερό σύστημα

Η αποθήκευση ενέργειας αναδεικνύεται ταχύτατα σε έναν από τους πιο καθοριστικούς παράγοντες για τη λειτουργία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού. Παρότι η διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, η απουσία επαρκών συστημάτων αποθήκευσης περιορίζει την αξιοποίησή τους και διατηρεί τις τιμές του ρεύματος σε υψηλά επίπεδα.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στοχεύουν στην άρση κρίσιμων εμποδίων και στην επιτάχυνση της ενεργοποίησης των έργων αποθήκευσης, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για τη σταθεροποίηση του ηλεκτρικού συστήματος και τη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές.

Γιατί η έλλειψη μπαταριών κρατά ψηλά το κόστος του ρεύματος

Η απουσία συστημάτων αποθήκευσης αποτελεί βασική αιτία του λεγόμενου «παράδοξου των τιμών»: ενώ η παραγωγή από ΑΠΕ αυξάνεται, το οικονομικό όφελος δεν περνά στον τελικό καταναλωτή.

Ο κύριος λόγος είναι οι περικοπές πράσινης ενέργειας. Όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά ξεπερνά τη ζήτηση, και δεν υπάρχει δυνατότητα αποθήκευσης, η ενέργεια αυτή απορρίπτεται. Για το 2025, οι περικοπές αναμένεται να ξεπεράσουν τις 1.850 GWh, δηλαδή περίπου το 7-8% της συνολικής παραγωγής, επίπεδο σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με το 2024.

Τις ώρες αιχμής, κυρίως μεταξύ 7 και 9 το βράδυ, η απουσία αποθηκευμένης ενέργειας οδηγεί αναγκαστικά σε αυξημένη χρήση μονάδων φυσικού αερίου. Το αποτέλεσμα είναι η εκτόξευση του κόστους, καθώς το αέριο συχνά καλύπτει πάνω από το 50% της ζήτησης στις συγκεκριμένες ώρες. Έτσι, παρά τη μεγάλη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ημερήσιο ισοζύγιο, οι τιμές χονδρικής παραμένουν υψηλές και μεταφέρονται στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Νέες προθεσμίες και αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο

Αναγνωρίζοντας τις καθυστερήσεις που έχουν προκύψει, το ΥΠΕΝ προχώρησε σε στοχευμένες παρεμβάσεις. Με πρόσφατη τροπολογία, παρατάθηκε έως τις 30 Ιουνίου 2026 η προθεσμία ενεργοποίησης των έργων που εντάσσονται στον τρίτο διαγωνισμό αποθήκευσης.

Παράλληλα, για τα έργα των δύο πρώτων διαγωνισμών, καταργείται το πρόστιμο ύψους 20% επί των εγγυητικών επιστολών, υπό την προϋπόθεση ότι οι μονάδες θα τεθούν σε λειτουργία έως την ίδια ημερομηνία. Η ρύθμιση αυτή αίρει ένα σημαντικό χρηματοοικονομικό βάρος για τους επενδυτές, οι οποίοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με καθυστερήσεις που δεν οφείλονταν σε δικές τους υπαιτιότητες.

Δοκιμαστική λειτουργία και ρυθμιστικές εκκρεμότητες

Από τον Μάρτιο αναμένεται να ξεκινήσει το καθεστώς δοκιμαστικής λειτουργίας για τις πρώτες μονάδες αποθήκευσης. Πρόκειται για το απαραίτητο ενδιάμεσο στάδιο πριν από την έκδοση άδειας λειτουργίας και τη συμμετοχή των μπαταριών στην αγορά εξισορρόπησης.

Ωστόσο, η πλήρης ένταξη των έργων συνεχίζει να προσκρούει σε θεσμικές εκκρεμότητες. Το σημαντικότερο εμπόδιο αφορά το υφιστάμενο πλαίσιο των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ), το οποίο δεν επιτρέπει ακόμη την εγγραφή σταθμών αποθήκευσης. Παράλληλα, εκκρεμεί η έκδοση του κανονισμού της αγοράς εξισορρόπησης από τη ΡΑΑΕΥ, καθώς και κρίσιμες τεχνικές αποφάσεις από τον ΑΔΜΗΕ. Χωρίς αυτές, οι μπαταρίες δεν μπορούν να λειτουργήσουν εμπορικά, ακόμη και αν είναι κατασκευαστικά έτοιμες.

Οι εταιρείες που πρωταγωνιστούν στην αποθήκευση ενέργειας

Παρά τις δυσκολίες, η ελληνική αγορά αποθήκευσης εισέρχεται σε φάση ταχείας ανάπτυξης, με μεγάλους ενεργειακούς ομίλους να δρομολογούν τις πρώτες μονάδες μεγάλης κλίμακας.

Η Metlen αναμένεται να θέσει σε λειτουργία έργο περίπου 50 MW στον Πολύγυρο Χαλκιδικής, ενώ προχωρά και σε αυτόνομη μονάδα 330 MW στη Θεσσαλία σε συνεργασία με τον Όμιλο Καράτζη.
Η ΔΕΗ έχει θέσει στόχο τα 1,44 GW αποθήκευσης έως το 2028 και εντός του έτους ξεκινά τρεις μονάδες συνολικής ισχύος 150 MW σε Κοζάνη και Αμύνταιο.
Η Helleniq Energy υλοποιεί σύστημα 100 MW στο διυλιστήριο Θεσσαλονίκης και επιπλέον έργο 50 MW στη Φλώρινα.
Η MORE, θυγατρική της Motor Oil, έχει ολοκληρώσει τρία έργα συνολικής ισχύος 72 MW σε Φωκίδα, Φλώρινα και Βοιωτία.
Η Principia διαθέτει έτοιμο το έργο «Θεμέλιο» 49 MW στον Πολύγυρο, ενώ η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή αναπτύσσει έργα αποθήκευσης σε Αρκαδία και Φωκίδα.
Στην αγορά δραστηριοποιούνται επίσης η ΗΡΩΝ, με μονάδα 12 MW στη Βοιωτία, και ο Όμιλος Aktor, μέσω της νέας θυγατρικής AKTOR BESS.

Η αποθήκευση ως προϋπόθεση

Η ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού. Χωρίς μπαταρίες, οι περικοπές ΑΠΕ θα αυξάνονται, το φυσικό αέριο θα παραμένει αναγκαίο στις ώρες αιχμής και οι τιμές θα συνεχίσουν να πιέζουν τους καταναλωτές.

Οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως η ταχύτητα εφαρμογής τους θα κρίνει αν η Ελλάδα θα καταφέρει να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό των ΑΠΕ και να περάσει σε ένα πιο σταθερό και οικονομικά αποδοτικό ενεργειακό μοντέλο.