Νέο πλαίσιο κατά των ρευματοκλοπών: εντατικοποίηση ελέγχων, ψηφιακή τεκμηρίωση και αυστηροποίηση περιορισμών
Ο ΔΕΔΔΗΕ προωθεί εκτεταμένη αναθεώρηση του πλαισίου αντιμετώπισης της ρευματοκλοπής, με στόχο τον περιορισμό των μη τεχνικών απωλειών και τη μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης που επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές. Το σχέδιο βασίζεται σε τρεις άξονες: υποχρεωτικούς εργαστηριακούς ελέγχους, πλήρη ψηφιακή τεκμηρίωση των ευρημάτων και αυστηρότερους περιορισμούς πρόσβασης στο δίκτυο σε περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών από ρευματοκλοπή.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό κόστος των ρευματοκλοπών υπερβαίνει τα 450 εκατ. ευρώ ετησίως. Το ποσό αυτό μεταφράζεται σε μέση επιβάρυνση περίπου 60 ευρώ τον χρόνο για κάθε νοικοκυριό ή επιχείρηση που εξοφλεί κανονικά τους λογαριασμούς του. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να περιορίσει αυτές τις απώλειες μέσω αυστηρότερων και τεχνολογικά ενισχυμένων διαδικασιών ελέγχου.
Υποχρεωτικοί εργαστηριακοί έλεγχοι και διεύρυνση αυτοψιών
Κεντρική αλλαγή αποτελεί η ρητή θεσμοθέτηση υποχρεωτικών εργαστηριακών ελέγχων σε αποξηλωμένους συμβατικούς μετρητές, ιδίως κατά τη διαδικασία αντικατάστασής τους από ευφυείς (smart) μετρητές. Ο εργαστηριακός έλεγχος εντάσσεται ως βασικό στάδιο τεκμηρίωσης της παράβασης και λειτουργεί συμπληρωματικά προς την επιτόπια αυτοψία.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα διενέργειας επιτόπιων ελέγχων από συμβεβλημένους αναδόχους. Οι αυτοψίες μπορούν να πραγματοποιούνται ακόμη και χωρίς την παρουσία του χρήστη της παροχής, σε περίπτωση απουσίας ή μη εντοπισμού του. Η πρόβλεψη αυτή στοχεύει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων και στη διαχείριση αυξημένου αριθμού ύποπτων περιστατικών.
Ψηφιακή τεκμηρίωση με μεταδεδομένα και πλατφόρμα φύλαξης
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ψηφιακή τεκμηρίωση. Τα ευρήματα φωτογραφίζονται και το υλικό συνοδεύεται από μεταδεδομένα, όπως γεωγραφική θέση, ημερομηνία και ώρα λήψης. Το αποδεικτικό υλικό αποθηκεύεται σε ψηφιακή πλατφόρμα του Διαχειριστή έως την τελεσιδικία της υπόθεσης.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα πρόσβασης του χρήστη στο σχετικό αποδεικτικό υλικό για λόγους διαφάνειας. Η ενίσχυση της τεκμηρίωσης αποσκοπεί στη μείωση αμφισβητήσεων και στη διασφάλιση ότι η διοικητική διαδικασία βασίζεται σε πλήρη και επαληθεύσιμα στοιχεία.
Περιορισμοί πρόσβασης στο δίκτυο και διαδοχή χρηστών
Το νέο πλαίσιο ενισχύει τα μέτρα σε περιπτώσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών από ρευματοκλοπή. Ο ΔΕΔΔΗΕ δύναται να επιβάλει περιορισμούς έως την πλήρη εξόφληση της οφειλής, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας περιορισμού πρόσβασης σε νέα παροχή.
Επιπλέον, ενισχύεται η δυνατότητα επιβολής περιορισμών στη διαδοχή χρηστών στην ίδια παροχή. Ο νέος χρήστης μπορεί να κληθεί να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση ότι δεν συνδέεται με τον προηγούμενο οφειλέτη. Στόχος είναι η αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών αλλαγής στοιχείων με σκοπό την αποφυγή καταβολής οφειλών.
Η ληξιπρόθεσμη οφειλή από ρευματοκλοπή συνδέεται με το ΑΦΜ του πελάτη, ενισχύοντας τη δυνατότητα παρακολούθησης της οφειλής ανεξαρτήτως παροχής.
Οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις
Η ρευματοκλοπή συνιστά ποινικό αδίκημα και ενεργοποιεί την προβλεπόμενη ποινική διαδικασία. Σε διοικητικό και οικονομικό επίπεδο, ο παραβάτης υποχρεούται να καταβάλει την αξία της μη καταγραφείσας ενέργειας με βάση τη Διοικητικά Οριζόμενη Τιμή (ΔΟΤ), με προσαύξηση που ανέρχεται έως 100% για οικιακούς και μη οικιακούς καταναλωτές και 50% για δικαιούχους Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ).
Πέραν της αξίας ενέργειας, επιβάλλεται διαχειριστικό κόστος που αφορά τον εντοπισμό της παράβασης, τους εργαστηριακούς ελέγχους και την αντικατάσταση του μετρητή. Το διαχειριστικό κόστος μπορεί να φθάνει έως 662,21 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) για παροχές Μέσης Τάσης με αντικατάσταση μετρητή.
Σε περίπτωση μη εξόφλησης της οφειλής εντός προθεσμίας, προβλέπεται διακοπή ηλεκτροδότησης χωρίς περαιτέρω ειδοποίηση και επανασύνδεση μόνο μετά την πλήρη εξόφληση.
Διαχείριση όγκου υποθέσεων και μέτρα περιορισμού σφαλμάτων
Η αύξηση των ελέγχων έχει οδηγήσει σε σημαντικό αριθμό ύποπτων περιστατικών, καθώς καταγράφεται η αναστολή αποστολής βεβαιώσεων για μικρές οικιακές παροχές και η επανεξέταση περίπου 15.000 υποθέσεων του 2025. Παράλληλα, εφαρμόζεται αναστολή διακοπής ηλεκτροδότησης λόγω οφειλής από ρευματοκλοπή για συγκεκριμένες κατηγορίες χαμηλών οικιακών παροχών.
Οι ρυθμίσεις αυτές αποσκοπούν στον περιορισμό ενδεχόμενων σφαλμάτων και στη διασφάλιση ορθής εφαρμογής του πλαισίου, ιδίως σε ευαίσθητες κατηγορίες καταναλωτών.
Ο ρόλος των ευφυών μετρητών
Οι ευφυείς μετρητές αποτελούν βασικό στοιχείο του σχεδιασμού. Η αντικατάσταση των συμβατικών μετρητών επιτρέπει ακριβέστερη παρακολούθηση των ροών ενέργειας και ενισχύει τον εντοπισμό μη τεχνικών απωλειών. Επιπλέον, η διαδικασία αντικατάστασης συνδέεται με τη διενέργεια υποχρεωτικών εργαστηριακών ελέγχων στους αποξηλωμένους μετρητές, εντάσσοντας την τεχνική διασταύρωση ως σταθερό στάδιο της διαδικασίας.
Συνολικά, το νέο πλαίσιο συνδυάζει τεχνολογικά εργαλεία, αυστηρότερη τεκμηρίωση και ενισχυμένες διοικητικές κυρώσεις, με στόχο τη μείωση απωλειών που επιβαρύνουν τη συνολική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τη δικαιότερη κατανομή του κόστους μεταξύ των καταναλωτών.
