Κομισιόν: Στοχευμένα μέτρα-«ασπίδα» για τη νέα ενεργειακή κρίση
Έμφαση σε αποθέματα, βιομηχανία και ευάλωτα νοικοκυριά – Προσωρινές παρεμβάσεις για συγκράτηση τιμών και διασφάλιση εφοδιασμού
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει σήμερα δέσμη άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής πίεσης που προκαλούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με βασικό κίνδυνο τις διαταραχές στις διεθνείς ροές πετρελαίου και LNG. Οι ανακοινώσεις από την Πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στοχεύουν στην ανάσχεση της ανόδου των τιμών και στην αποτροπή ελλείψεων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού είναι η στροφή σε στοχευμένες και προσωρινές παρεμβάσεις, με αποφυγή οριζόντιων επιδοτήσεων που επιβαρύνουν τα δημόσια οικονομικά. Στο πλαίσιο αυτό προωθείται νέο προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, το οποίο θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να στηρίξουν άμεσα ενεργοβόρες βιομηχανίες, μεταφορές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ευάλωτα νοικοκυριά, με σαφή χρονικό ορίζοντα και συγκεκριμένα κριτήρια επιλεξιμότητας.
Στα άμεσα μέτρα περιλαμβάνονται μειώσεις φόρων στην ενέργεια και περιορισμός των τελών δικτύου, με στόχο τη συγκράτηση του τελικού κόστους για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Παράλληλα, προωθείται η ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά μέσω της απλοποίησης διαδικασιών, όπως η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή ενέργειας εντός 24 ωρών. Εξετάζονται επίσης παρεμβάσεις στο κόστος μεταφορών, ιδίως για ευάλωτες ομάδες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση της προσφοράς και στον συντονισμό των αποθεμάτων. Η Κομισιόν επιδιώκει κοινή στρατηγική για την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου, ώστε να αποφευχθεί εσωτερικός ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών-μελών. Παράλληλα, παραμένει στο τραπέζι η δυνατότητα απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, εφόσον οι συνθήκες στην αγορά επιδεινωθούν.
Στον τομέα των μεταφορών, εξετάζονται μηχανισμοί διασφάλισης επάρκειας καυσίμων, με έμφαση στα αεροπορικά καύσιμα, ενώ ενδέχεται να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ κρατών-μελών για την αντιμετώπιση πιθανών ελλείψεων. Η προστασία της ευρωπαϊκής συνδεσιμότητας αποτελεί βασική προτεραιότητα, ιδιαίτερα για χώρες με αυξημένη εξάρτηση από τις μεταφορές.
Για τη βιομηχανία, οι παρεμβάσεις εστιάζουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους, αλλά και στη σύνδεση των ενισχύσεων με επενδύσεις σε ενεργειακή αποδοτικότητα και απανθρακοποίηση. Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις στην αγορά CO₂ για τη σταθεροποίηση των τιμών και την ενίσχυση της προβλεψιμότητας.
Στο σκέλος της ζήτησης, επανέρχονται στο προσκήνιο μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η προώθηση της τηλεργασίας και ο περιορισμός της κατανάλωσης σε δημόσια κτίρια, χωρίς όμως να αποτελούν σε αυτή τη φάση κεντρικό άξονα των ανακοινώσεων.
Σε εθνικό επίπεδο, η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να κινηθεί συμπληρωματικά, με στοχευμένες παρεμβάσεις εντός των δημοσιονομικών ορίων. Μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή υπό εξέταση περιλαμβάνονται η επιδότηση πετρελαίου κίνησης, η στήριξη του αγροτικού τομέα μέσω επιδότησης λιπασμάτων και η πιθανή ενεργοποίηση νέου κύκλου επιδοτήσεων καυσίμων.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική επιδιώκει να ισορροπήσει μεταξύ άμεσης παρέμβασης και δημοσιονομικής πειθαρχίας, με τελικό στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μείωση της εξάρτησης από ασταθείς εξωτερικούς προμηθευτές.
