Φωτοβολταϊκά μπαλκονιού με μπαταρία: Πώς αλλάζει το οικονομικό όφελος

Σε φάση διαμόρφωσης βρίσκεται το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού, καθώς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει τις τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους για τη μαζική τους είσοδο στα νοικοκυριά.

Στις συζητήσεις έχει τεθεί η εισήγηση του συλλόγου ΕΠΑΦΗ, ο οποίος προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης των μικρών οικιακών συστημάτων, με βασικό άξονα τη συνδυασμένη χρήση φωτοβολταϊκού και μπαταρίας αποθήκευσης.

Η βασική θέση του συλλόγου είναι ότι τα απλά συστήματα των 800W, χωρίς αποθήκευση, δεν αξιοποιούν αποτελεσματικά την παραγόμενη ενέργεια και ταυτόχρονα επιβαρύνουν το δίκτυο κατά τις ώρες υψηλής ηλιακής παραγωγής, όταν η ζήτηση είναι χαμηλή και η προσφορά ενέργειας αυξημένη.

Αντίθετα, η προσθήκη μπαταρίας 2 kWh αλλάζει πλήρως τη λειτουργική και οικονομική συμπεριφορά του συστήματος. Η ενέργεια δεν καταναλώνεται άμεσα, αλλά αποθηκεύεται και μεταφέρεται χρονικά στις ώρες αιχμής, όταν η αξία της είναι υψηλότερη.

Οικονομικά οφέλη και σύγκριση σεναρίων 20ετίας

Σε οικονομικό επίπεδο, τα στοιχεία που παρατίθενται δείχνουν ότι ένα απλό φωτοβολταϊκό μπαλκονιού αποδίδει περιορισμένα οφέλη, με ετήσια εξοικονόμηση που ξεκινά από περίπου 20 ευρώ σε δυναμικό τιμολόγιο και φτάνει έως 64 ευρώ σε συμβατικό. Σε ορίζοντα 20ετίας, η καθαρή απόδοση κυμαίνεται από οριακή ζημία έως περίπου 836 ευρώ.

Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όταν ενσωματώνεται μπαταρία. Με σύστημα 2 kWh και δυναμικό τιμολόγιο, το συνολικό όφελος μπορεί να φτάσει περίπου τα 3.910 ευρώ, ενώ η απόσβεση μειώνεται στα 4,6 έτη. Ακόμη και σε συμβατικό τιμολόγιο, το αντίστοιχο όφελος ανεβαίνει στα 1.830 ευρώ σε βάθος 20ετίας.

Παραδοχές: ΦΒ 800W με ετήσια παραγωγή ~1.200 kWh στην Ελλάδα. Κατανάλωση άδειου σπιτιού 150-200W (ψυγείο 40-80W, καταψύκτης 30-50W, router/modem 15-25W, αναμονή συσκευών και φορτιστές 20-40W, κυκλοφορητής θέρμανσης χειμώνα 30-80W). Συμβατικό τιμολόγιο 0,16 €/kWh, σταθερή τιμή / δυναμικό τιμολόγιο ~0,05 €/kWh μεσημέρι, ~0,26 €/kWh βράδυ (στοιχεία προημερήσιας ΑΔΜΗΕ και πρόγραμμα myHome Dynamic ΔΕΗ, Μάιος 2026). Το δυναμικό τιμολόγιο απαιτεί υποχρεωτικά ηλεκτρονικό/έξυπνο μετρητή, γι’ αυτό τα δύο σχετικά σενάρια προϋποθέτουν αντικατάσταση του υφιστάμενου μετρητή. Νέες ώρες αιχμής ΡΑΑΕΥ 2026: 17:00-22:00 χειμώνα. Στα σενάρια με μπαταρία αφαιρείται κόστος αντικατάστασης στα 10-12 έτη (~400€). Όλες οι τιμές υπολογισμένες με ΦΠΑ 0% (Οδηγία ΕΕ 2022/542). (πηγή: ΕΠΑΦΗ)

Ο ρόλος της μπαταρίας στην ενεργειακή απόδοση

Η ΕΠΑΦΗ αποδίδει αυτή τη διαφορά στην ικανότητα της μπαταρίας να μετατρέπει την παραγωγή από άμεση ιδιοκατανάλωση σε διαχειρίσιμη ενέργεια στον χρόνο, αξιοποιώντας τις διαφοροποιήσεις στις τιμές του ρεύματος μεταξύ μεσημεριανών και βραδινών ωρών.

Πέρα από την οικονομική διάσταση, ο σύλλογος εστιάζει και στη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος. Όπως επισημαίνει, τα απλά φωτοβολταϊκά μπαλκονιού μειώνουν τη ζήτηση ακριβώς την ώρα που το δίκτυο εμφανίζει πλεόνασμα παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Η προσθήκη αποθήκευσης μετατρέπει αυτή την περίσσεια σε διαθέσιμη ενέργεια για τις ώρες αιχμής, συμβάλλοντας στην εξισορρόπηση του συστήματος.

Με βάση αυτή τη λογική, η πρόταση προς το ΥΠΕΝ δεν περιορίζεται στην τεχνική πλευρά της εγκατάστασης, αλλά επεκτείνεται και στο ρυθμιστικό πλαίσιο. Ο σύλλογος εισηγείται μηδενικό ΦΠΑ για τα ολοκληρωμένα συστήματα φωτοβολταϊκού και μπαταρίας, καθώς και την υιοθέτηση ενός απλού ψηφιακού μηχανισμού δήλωσης μέσω πλατφόρμας, ώστε οι εγκαταστάσεις να καταγράφονται άμεσα και με διαφάνεια.

Παράλληλα, προτείνεται η θεσμοθέτηση πρόσβασης των συστημάτων σε δυναμικά τιμολόγια, καθώς και η υποχρεωτική αντικατάσταση των παλαιών μετρητών με έξυπνους μετρητές μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ώστε να υποστηριχθεί η λειτουργία των νέων μοντέλων κατανάλωσης και αποθήκευσης.

Grid-charging και συμμετοχή των νοικοκυριών στο σύστημα

Στο ίδιο πλαίσιο τίθεται και η συζήτηση για το λεγόμενο grid-charging, δηλαδή τη δυνατότητα οι οικιακές μπαταρίες να φορτίζουν απευθείας από το δίκτυο σε περιόδους χαμηλού κόστους ενέργειας. Σύμφωνα με την προσέγγιση που προτείνεται, η δυνατότητα αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη συμμετοχή των πολιτών στην εξισορρόπηση του συστήματος, αξιοποιώντας τις περιόδους υπερπαραγωγής.

Τέλος, η πρόταση συνοδεύεται από την ανάγκη δημιουργίας μητρώου εγκατεστημένων συστημάτων, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα της διείσδυσης των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού στο δίκτυο και να διευκολύνεται ο σχεδιασμός των υποδομών από τους αρμόδιους διαχειριστές.

Το νέο πλαίσιο που εξετάζεται, όπως διαμορφώνεται από τις σχετικές εισηγήσεις, μετατοπίζει τη συζήτηση από την απλή αυτοπαραγωγή προς ένα πιο σύνθετο μοντέλο συμμετοχής των νοικοκυριών στο ενεργειακό σύστημα, όπου η αποθήκευση ενέργειας παίζει καθοριστικό ρόλο τόσο στην οικονομία του χρήστη όσο και στη λειτουργία του δικτύου.