Ποιες συσκευές βαραίνουν τον λογαριασμό ρεύματος το καλοκαίρι και πού μπορούν να εξοικονομήσουν τα νοικοκυριά
Κάθε καλοκαίρι ο λογαριασμός του ρεύματος ανεβαίνει, χωρίς να έχει αλλάξει κάτι ορατό στην καθημερινότητα του νοικοκυριού. Φέτος η αφετηρία είναι ακριβότερη. Σύμφωνα με ανάλυση που επεξεργάζεται στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, οι τιμές λιανικής του ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά αυξήθηκαν κατά 11,5% σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο του 2025, όταν στην Ευρωζώνη η άνοδος περιορίστηκε στο 1,6%. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο τιμών από την κορύφωση της ενεργειακής κρίσης το αντίστοιχο εξάμηνο του 2022, σε μια χρονιά όπου ο γενικός πληθωρισμός, με βάση την ΕΛΣΤΑΤ, έκλεισε τον Δεκέμβριο στο 2,6%.
Με τιμές χρέωσης που κινούνται γύρω στα 0,15 ευρώ ανά κιλοβατώρα στα συνήθη οικιακά τιμολόγια, συμπεριλαμβανομένων χρεώσεων δικτύου και φόρων, κάθε εκατοντάδα κιλοβατώρες μεταφράζεται σε περίπου 15 ευρώ στον λογαριασμό. Το ποιες συσκευές παράγουν αυτές τις κιλοβατώρες, και πότε, είναι το κλειδί για την καλοκαιρινή επιβάρυνση.
Οι μεγαλύτεροι καταναλωτές παραμένουν σταθεροί. Με βάση τις μέσες τιμές κατανάλωσης που καταγράφονται για τις οικιακές συσκευές, ένας ηλεκτρικός θερμοσίφωνας καίει 700 έως 1.000 κιλοβατώρες τον χρόνο και ένα κλιματιστικό inverter 400 έως 600 κιλοβατώρες ετησίως, υπολογίζοντας και τη χειμερινή χρήση για θέρμανση. Σε αυτό το ετήσιο νούμερο, το καλοκαίρι δεν προσθέτει το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης, αλλά το συμπυκνώνει σε λίγες εβδομάδες αιχμής, και εκεί φαίνεται η διαφορά στον μηνιαίο λογαριασμό.
Η ενεργειακή κλάση δεν είναι λεπτομέρεια, αλλά πρέπει να διαβάζεται σωστά. Στα κλιματιστικά η κλίμακα φτάνει ως το Α+++, και ένα μοντέλο αυτής της κατηγορίας μπορεί, ενδεικτικά και ανάλογα με την ισχύ του, να αποδώσει την ίδια ψύξη με αισθητά χαμηλότερη κατανάλωση σε σχέση με μια παλαιότερη μονάδα χαμηλότερης κλάσης. Το κρίσιμο μέγεθος κατά την επιλογή δεν είναι τα BTU αλλά οι κιλοβατώρες ανά έτος που αναγράφει η ενεργειακή ετικέτα.
Η ρύθμιση μετράει εξίσου με τη συσκευή. Κατασκευαστές και τεχνικοί επισημαίνουν ότι το «κατέβασμα» του θερμοστάτη στους 16 ή 18 βαθμούς δεν δροσίζει ταχύτερα τον χώρο· απλώς κρατάει τη μονάδα σε αδιάκοπη λειτουργία. Το προτεινόμενο εύρος για τους θερινούς μήνες είναι 25 με 27 βαθμοί, ενώ η παράλληλη χρήση ανεμιστήρα οροφής ενισχύει την αίσθηση δροσιάς με ελάχιστη επιπλέον κατανάλωση.
Πέρα από τον κλιματισμό, σημασία έχουν οι συσκευές που δουλεύουν όλο τον χρόνο. Το ψυγείο, η μόνη συσκευή που δεν σβήνει ποτέ, βαραίνει σε δωδεκάμηνη βάση. Εδώ η σύγκριση γίνεται με τη νέα κλίμακα A έως G, που ισχύει για ψυγεία και πλυντήρια από το 2021 και είναι αυστηρότερη από την παλιά: μια συσκευή που σήμερα φέρει χαμηλό γράμμα μπορεί να αποδίδει ουσιαστικά καλύτερα από ό,τι υποδηλώνει η πρώτη εντύπωση.
Στις υπόλοιπες λευκές συσκευές, η εξοικονόμηση κρύβεται στον τρόπο χρήσης. Τα πλυντήρια ρούχων νεότερης τεχνολογίας αξιοποιούν προγράμματα χαμηλής θερμοκρασίας που μειώνουν το κόστος ανά πλύση, ενώ τα πλυντήρια πιάτων αποδίδουν καλύτερα σε οικονομικό πρόγραμμα και με πλήρες φορτίο.
Ξεχωριστή θέση έχει το ζεστό νερό. Σύμφωνα με την έρευνα ενεργειακών συνηθειών της ΕΛΣΤΑΤ — τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, με δεδομένα έως το 2022 — η παραγωγή ζεστού νερού αντιστοιχεί σε περίπου 7,3% της οικιακής κατανάλωσης ρεύματος, ενώ η ψύξη χώρων μόλις στο 1,3% σε ετήσια βάση. Το καλοκαίρι, η μετάβαση από τον ηλεκτρικό θερμοσίφωνα σε ηλιακό θερμοσίφωνα μπορεί να περιορίσει δραστικά αυτό το σκέλος. Το κρατικό πρόγραμμα «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», διάδοχος του «Ανακυκλώνω – Αλλάζω Θερμοσίφωνα», επιδοτεί την αγορά νέου ηλιακού θερμοσίφωνα κατά 50% ή 60%, ανάλογα με εισοδηματικά κριτήρια.
Δύο πρακτικές συνήθειες συμπληρώνουν την εικόνα. Η πρώτη είναι η μετατόπιση κατανάλωσης σε ώρες χαμηλότερης χρέωσης, όπου το τιμολόγιο διαθέτει νυχτερινή ζώνη. Η δεύτερη αφορά τα φορτία αναμονής: συσκευές που μοιάζουν κλειστές εξακολουθούν να καταναλώνουν ρεύμα, και η αποσύνδεσή τους από την πρίζα προσθέτει μικρό αλλά σταθερό όφελος.
Σε μια περίοδο με αυξημένες τιμές ενέργειας, ο καλοκαιρινός λογαριασμός δεν είναι δεδομένος. Η σωστή ανάγνωση της ενεργειακής ετικέτας σε όλες τις οικιακές συσκευές, η λογική ρύθμιση του κλιματισμού και η αξιοποίηση του ήλιου για το ζεστό νερό είναι τα τρία σημεία όπου τα νοικοκυριά μπορούν να δουν χειροπιαστή διαφορά στο τέλος του μήνα.
