Στενά του Ορμούζ: Η επαναλειτουργία φέρνει πλεόνασμα πετρελαίου και νέες πιέσεις στην αγορά
Η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ σηματοδοτεί το τέλος μιας περιόδου έντονης αβεβαιότητας για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ωστόσο, η επιστροφή των θαλάσσιων ροών δεν συνεπάγεται απαραίτητα υψηλότερες τιμές. Αντίθετα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της JP Morgan, η αγορά εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου το βασικό ζήτημα δεν είναι πλέον η έλλειψη προσφοράς αλλά η υπερπροσφορά.
Η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας επιτρέπει την επιστροφή στην αγορά περίπου 60 εκατ. βαρελιών αργού που παρέμεναν εγκλωβισμένα κατά τη διάρκεια της κρίσης. Το πρόβλημα είναι ότι το πετρέλαιο αυτό επιστρέφει σε ένα σύστημα που στο μεταξύ έχει ήδη προσαρμοστεί να λειτουργεί χωρίς αυτές τις ποσότητες.
Η αγορά περνά από τον φόβο της έλλειψης στον φόβο της υπερπροσφοράς
Κατά τη διάρκεια της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, οι αγορές προεξοφλούσαν κινδύνους για τον εφοδιασμό, οδηγώντας τις τιμές του πετρελαίου σε ανοδική πορεία. Με την εξομάλυνση της κατάστασης, όμως, η εικόνα αντιστρέφεται.
Η JP Morgan εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος των καθυστερημένων φορτίων θα διοχετευθεί στην αγορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, την ώρα που η διεθνής ζήτηση παραμένει συγκρατημένη. Παράλληλα, η αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (EIA) προβλέπει ότι το παγκόσμιο πλεόνασμα θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμη και τα 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στο 2026.
Η εικόνα αυτή ενισχύεται και από την πολιτική του ΟΠΕΚ+, ο οποίος συνεχίζει να αυξάνει σταδιακά την παραγωγή του, προσθέτοντας νέες ποσότητες σε μια ήδη επαρκώς τροφοδοτούμενη αγορά.
Η Κίνα γίνεται ο καθοριστικός παράγοντας
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό αφορά πλέον την Κίνα, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, η κινεζική αγορά περιόρισε σημαντικά τις εισαγωγές της, απορροφώντας ουσιαστικά σχεδόν το ένα τρίτο της συνολικής παγκόσμιας προσαρμογής. Η επιλογή αυτή επέτρεψε σε άλλες οικονομίες να συνεχίσουν να προμηθεύονται αργό χωρίς ακόμη μεγαλύτερες αναταράξεις στις τιμές.
Σήμερα, όμως, τα φορτία που επιστρέφουν μέσω των Στενών του Ορμούζ δεν βρίσκουν άμεσα αγοραστές. Η χαμηλή κινεζική ζήτηση δημιουργεί ένα προσωρινό κενό στην αγορά, εντείνοντας τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Παρόλα αυτά, οι αναλυτές της JP Morgan εκτιμούν ότι η εικόνα αυτή δεν θα είναι μόνιμη. Η επανεκκίνηση πετροχημικών μονάδων, η σταδιακή ανάκαμψη της βιομηχανικής παραγωγής και η αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των κινεζικών εισαγωγών από τα τέλη του 2026 και κυρίως μέσα στο 2027.
Πότε αναμένεται να ισορροπήσει η αγορά
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της επενδυτικής τράπεζας, η ουσιαστική απορρόφηση του πλεονάσματος δεν αναμένεται πριν από τις αρχές του 2027.
Μέχρι τότε, αρκετοί αγοραστές αναμένεται να διατηρήσουν στάση αναμονής, προσδοκώντας ακόμη χαμηλότερες τιμές πριν προχωρήσουν στην αναπλήρωση των αποθεμάτων τους.
Την ίδια περίοδο εκτιμάται ότι και η Κίνα θα επανεκκινήσει το πρόγραμμα ενίσχυσης των στρατηγικών της αποθεμάτων, αυξάνοντας σταδιακά την εισαγωγική της δραστηριότητα και απορροφώντας μέρος της υπερπροσφοράς.
Τι σημαίνει για τις τιμές των καυσίμων
Για τους καταναλωτές, το περιβάλλον αυξημένης προσφοράς δημιουργεί προϋποθέσεις για χαμηλότερες διεθνείς τιμές πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, για σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων.
Ωστόσο, η μεταφορά της μείωσης στις αντλίες δεν είναι αυτόματη. Η φορολογία, τα περιθώρια διύλισης, οι εμπορικές συμβάσεις και οι διακυμάνσεις στις ισοτιμίες εξακολουθούν να επηρεάζουν σημαντικά τη λιανική τιμή.
Για την ελληνική αγορά, πάντως, η ύπαρξη ενός διεθνούς πλεονάσματος λειτουργεί ως ένας σημαντικός παράγοντας σταθεροποίησης, περιορίζοντας τον κίνδυνο απότομων ανατιμήσεων σε περίπτωση νέας γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή.
Οι κίνδυνοι δεν έχουν εκλείψει
Παρά τη βελτίωση της κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ, η αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις.
Η πιθανότητα νέων γεωπολιτικών αναταράξεων παραμένει υπαρκτή, ενώ η αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική πορεία της κινεζικής ζήτησης δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο η παγκόσμια κατανάλωση θα επιστρέψει στα επίπεδα που αναμένονταν πριν από την κρίση.
Εάν η μειωμένη εξάρτηση της Κίνας από το πετρέλαιο αποδειχθεί διαρθρωτική και όχι προσωρινή, τότε η αγορά ενδέχεται να εισέλθει σε μια νέα περίοδο χαμηλότερων τιμών και αυξημένης μεταβλητότητας, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο για τους παραγωγούς όσο και για τις ενεργειακές επενδύσεις διεθνώς.
