Ρεύμα: Γιατί οι καταναλωτές στρέφονται στα κίτρινα τιμολόγια

Αλλαγή ισορροπιών καταγράφεται στην αγορά λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς τα κυμαινόμενα κίτρινα τιμολόγια κερδίζουν συνεχώς έδαφος έναντι των σταθερών μπλε προγραμμάτων, τα οποία μέχρι πριν από λίγους μήνες αποτελούσαν την πρώτη επιλογή για χιλιάδες νοικοκυριά.

Η μεταστροφή αυτή δεν οφείλεται σε αλλαγή των προτιμήσεων των καταναλωτών απέναντι στη σταθερή τιμή, αλλά στη σημαντική αύξηση του κόστους των νέων σταθερών συμβολαίων. Η διεθνής αβεβαιότητα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών στις αγορές ενέργειας έχουν οδηγήσει τους προμηθευτές σε αναπροσαρμογή της εμπορικής τους πολιτικής, περιορίζοντας τα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά μπλε προϊόντα που κυριάρχησαν το προηγούμενο διάστημα.

Τα μπλε τιμολόγια δεν είναι πλέον τόσο φθηνά

Μέχρι την έναρξη της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, στην αγορά υπήρχαν σταθερά τιμολόγια με χρέωση που ξεκινούσε ακόμη και από 9 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Σήμερα, το φθηνότερο μπλε τιμολόγιο για το σύνολο της κατανάλωσης διαμορφώνεται στα 11,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ οι ελάχιστες προσφορές στα 9,9 λεπτά αφορούν μόνο τις πρώτες 100 κιλοβατώρες κατανάλωσης.

Παράλληλα, ο αριθμός των διαθέσιμων σταθερών προϊόντων έχει μειωθεί αισθητά, από περισσότερα από 30 σε λίγο πάνω από 20, καθώς αρκετοί πάροχοι απέσυραν τα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά προγράμματα που διέθεταν τα προηγούμενα χρόνια.

Η αλλαγή αυτή αντανακλά την προσπάθεια των εταιρειών να περιορίσουν τον κίνδυνο από τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά και να αποφύγουν την πώληση προϊόντων κάτω του κόστους.

Γιατί οι καταναλωτές στρέφονται στα κίτρινα

Η αύξηση των τιμών στα νέα μπλε συμβόλαια οδηγεί ολοένα και περισσότερους καταναλωτές στα κυμαινόμενα κίτρινα τιμολόγια.

Τα προϊόντα αυτά δίνουν τη δυνατότητα αξιοποίησης πιθανών αποκλιμακώσεων στη χονδρεμπορική αγορά, χωρίς τη μακροχρόνια δέσμευση ενός σταθερού συμβολαίου.

Η μετακίνηση αυτή δείχνει ότι πλέον οι καταναλωτές σταθμίζουν διαφορετικά τη σχέση μεταξύ κόστους και ασφάλειας. Ενώ μέχρι πρόσφατα προτεραιότητα αποτελούσε η προστασία από τις διακυμάνσεις της αγοράς, σήμερα το υψηλότερο κόστος των σταθερών προγραμμάτων οδηγεί πολλούς στην επιλογή κυμαινόμενων προϊόντων.

Οι αυξήσεις αυτές αφορούν κυρίως όσους επιλέγουν τώρα νέο πρόγραμμα ή ανανεώνουν το συμβόλαιό τους. Οι καταναλωτές που έχουν ήδη ενεργό μπλε τιμολόγιο εξακολουθούν να διατηρούν την τιμή που έχουν συμφωνήσει μέχρι τη λήξη της σύμβασής τους.

Ex-ante και ex-post: Οι δύο κατηγορίες των κίτρινων τιμολογίων

Τα κίτρινα τιμολόγια χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα ex-ante και τα ex-post.

Στα ex-ante προϊόντα, η τιμή της κιλοβατώρας ανακοινώνεται πριν ή κατά την έναρξη του μήνα κατανάλωσης. Έτσι, ο καταναλωτής γνωρίζει εκ των προτέρων τη χρέωση που θα πληρώσει, περιορίζοντας την αβεβαιότητα και διευκολύνοντας τον προγραμματισμό των δαπανών του.

Αντίθετα, στα ex-post τιμολόγια η τελική τιμή διαμορφώνεται μετά το τέλος του μήνα, με βάση τις πραγματικές συνθήκες της αγοράς. Η επιλογή αυτή μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες χρεώσεις όταν οι τιμές χονδρικής υποχωρούν, συνοδεύεται όμως από μεγαλύτερο βαθμό αβεβαιότητας.

Ποιοι επιλέγουν ex-ante και ποιοι ex-post

Στους οικιακούς καταναλωτές παρατηρείται σχεδόν ισορροπία μεταξύ των δύο τύπων κίτρινων τιμολογίων.

Όσοι επιθυμούν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα επιλέγουν κυρίως τα ex-ante προϊόντα, καθώς γνωρίζουν από την αρχή του μήνα την τιμή της κιλοβατώρας.

Αντίθετα, οι καταναλωτές που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν μεγαλύτερο ρίσκο, προσδοκώντας χαμηλότερες χρεώσεις σε περιόδους αποκλιμάκωσης της χονδρεμπορικής αγοράς, προτιμούν τα ex-post προϊόντα.

Στην περίπτωση των επιχειρήσεων, η εικόνα είναι διαφορετική. Οι περισσότερες στρέφονται στα ex-ante τιμολόγια, καθώς η εκ των προτέρων γνώση του ενεργειακού κόστους διευκολύνει τον προγραμματισμό των λειτουργικών τους δαπανών και περιορίζει την έκθεση στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Τα πράσινα τιμολόγια χάνουν σταδιακά μερίδιο

Παράλληλα, συνεχίζεται η σταδιακή υποχώρηση των πράσινων τιμολογίων, τα οποία αποτέλεσαν την προεπιλεγμένη επιλογή για εκατομμύρια καταναλωτές από τις αρχές του 2024.

Στο τέλος του 2024 το μερίδιό τους διαμορφωνόταν στο 72,64%, ενώ στο τέλος του 2025 είχε περιοριστεί στο 57,98%, με περίπου 840.000 μετρητές να έχουν αποχωρήσει από την κατηγορία.

Η τάση συνεχίστηκε και το 2026, καθώς τον Απρίλιο το μερίδιό τους υποχώρησε περαιτέρω στο 54,43%, αν και εξακολουθούν να αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία τιμολογίων.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αυξημένη εξοικείωση των καταναλωτών με τις διαθέσιμες επιλογές της αγοράς. Αρχικά, μεγάλο μέρος των πελατών μετακινήθηκε στα σταθερά μπλε τιμολόγια, ενώ πλέον, καθώς τα τελευταία ακριβαίνουν, ενισχύεται η στροφή προς τα κίτρινα προϊόντα.

Τα πάγια και η διάρκεια των συμβολαίων

Ένας ακόμη παράγοντας που λαμβάνουν υπόψη οι καταναλωτές είναι το πάγιο των προγραμμάτων.

Τα μπλε τιμολόγια συνοδεύονται συνήθως από υψηλότερα πάγια, τα οποία κυμαίνονται από 0 έως 15,90 ευρώ τον μήνα, με αρκετά δημοφιλή προγράμματα να κινούνται μεταξύ 9,90 και 15,90 ευρώ.

Αντίθετα, τα κίτρινα προϊόντα έχουν κατά κανόνα χαμηλότερο πάγιο, καθώς δεν παρέχουν τη διασφάλιση σταθερής τιμής για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τα περισσότερα σταθερά συμβόλαια έχουν διάρκεια 12 ή 18 μηνών, ενώ υπάρχουν και προϊόντα διάρκειας 24 μηνών.

Η διεθνής αβεβαιότητα αλλάζει τη στρατηγική των παρόχων

Η μεταβολή στην αγορά συνδέεται άμεσα με τη διεθνή ενεργειακή συγκυρία.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αυξημένη μεταβλητότητα στις αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος αντιστάθμισης κινδύνου για τους προμηθευτές.

Ως αποτέλεσμα, οι εταιρείες περιορίζουν τα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά σταθερά προϊόντα και αναπροσαρμόζουν τις τιμές τους, μεταφέροντας μέρος του αυξημένου κινδύνου στις νέες συμβάσεις.

Τι αναμένεται τους επόμενους μήνες

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η ενίσχυση των κίτρινων τιμολογίων θα συνεχιστεί όσο παραμένουν περιορισμένες οι ιδιαίτερα ανταγωνιστικές προσφορές στα μπλε προγράμματα.

Η πορεία αυτή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και στις διεθνείς τιμές φυσικού αερίου. Εάν οι συνθήκες παραμείνουν ασταθείς, τα σταθερά προϊόντα αναμένεται να διατηρήσουν υψηλότερες τιμές, ενισχύοντας περαιτέρω τη στροφή των καταναλωτών προς τα κίτρινα τιμολόγια και ιδιαίτερα προς τα προϊόντα ex-ante, τα οποία συνδυάζουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα με μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με τα κλασικά σταθερά συμβόλαια.