Ρεύμα: Νέο πλαίσιο για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές
Νέους περιορισμούς για τους καταναλωτές που αφήνουν επανειλημμένα ανεξόφλητες οφειλές και μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο προβλέπει το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η βασική αλλαγή είναι η δημιουργία συστήματος επισήμανσης ληξιπρόθεσμων οφειλών μέσω του ΔΕΔΔΗΕ. Εάν ένας καταναλωτής επισημανθεί ως μη συνεπής από τρεις διαφορετικούς προμηθευτές, θα περιορίζεται η δυνατότητά του να αλλάξει πάροχο έως ότου εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές του.
Το πλαίσιο έχει αναδρομική ισχύ από το 2024 και έχει ως στόχο να περιορίσει το φαινόμενο του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», αλλά και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές που επιβαρύνουν συνολικά την αγορά.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Ο μηχανισμός βασίζεται στην επισήμανση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, γνωστή ως debt flagging.
Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούν να καταχωρίζουν στο σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ σχετική επισήμανση για καταναλωτές με ανεξόφλητες οφειλές.
Εάν ο ίδιος καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις επισημάνσεις από διαφορετικούς προμηθευτές, ενεργοποιείται ο περιορισμός στην αλλαγή παρόχου.
Για να μπορέσει στη συνέχεια να μετακινηθεί σε άλλη εταιρεία, θα πρέπει να έχει τακτοποιήσει τις παλαιές οφειλές του, είτε με εξόφληση είτε μέσω διακανονισμού.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να αντιμετωπιστεί μια πρακτική που έχει δημιουργήσει σημαντικές επισφάλειες στην αγορά: η διαδοχική αλλαγή προμηθευτών χωρίς εξόφληση των προηγούμενων λογαριασμών.
Αναδρομική ισχύς από το 2024
Σημαντικό στοιχείο του νέου πλαισίου είναι η αναδρομικότητα.
Οι σχετικές επισημάνσεις και η προσμέτρηση των οφειλών θα έχουν ισχύ από το 2024. Επομένως, ο μηχανισμός δεν θα αφορά μόνο νέες περιπτώσεις, αλλά και παλαιότερες οφειλές που έχουν δημιουργηθεί από εκείνη τη χρονιά.
Δεν έχουν προσδιοριστεί στο συγκεκριμένο πλαίσιο πρόσθετα τεχνικά κριτήρια, όπως ελάχιστο ποσό οφειλής ή συγκεκριμένος αριθμός ημερών καθυστέρησης για τον χαρακτηρισμό μιας οφειλής ως ληξιπρόθεσμης.
Περίπου 3 δισ. ευρώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές
Το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται στο ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο τέλος του 2025 ανέρχονταν σε περίπου 3 δισ. ευρώ, δημιουργώντας σημαντικές επισφάλειες για την αγορά.
Η αντιμετώπιση των στρατηγικών κακοπληρωτών αποτελεί επομένως όχι μόνο ζήτημα μεταξύ προμηθευτών και πελατών, αλλά και ζήτημα συνολικής λειτουργίας της αγοράς.
Όσο παραμένουν ανεξόφλητες οφειλές, μέρος του κόστους των επισφαλειών μπορεί να μεταφέρεται στην ευρύτερη αγορά και, τελικά, να επιβαρύνει και τους συνεπείς καταναλωτές.
Δεν προβλέπεται διακοπή ρεύματος από τον προηγούμενο πάροχο
Ένα από τα σημεία στα οποία υπήρξε διαφορετική προσέγγιση μεταξύ της αγοράς και του τελικού πλαισίου αφορά τη διακοπή της ηλεκτροδότησης.
Οι προμηθευτές είχαν ζητήσει να μπορούν να ζητούν διακοπή της ηλεκτροδότησης πρώην πελατών τους που άφηναν ανεξόφλητες οφειλές.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έκανε δεκτή την πρόταση.
Επομένως, ο νέος μηχανισμός δεν προβλέπει διακοπή της ηλεκτροδότησης από τον προηγούμενο προμηθευτή λόγω παλαιού χρέους. Η βασική συνέπεια για τον καταναλωτή που συγκεντρώνει τρεις επισημάνσεις είναι ο περιορισμός της δυνατότητας αλλαγής προμηθευτή.
Η επιλογή αυτή επιχειρεί να συνδυάσει την αντιμετώπιση των συστηματικών οφειλετών με τη διατήρηση του δικαιώματος επιλογής προμηθευτή.
Πότε ξεκινά η εφαρμογή
Η σχετική Υπουργική Απόφαση υπεγράφη στις 20 Αυγούστου 2026 από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο.
Η εφαρμογή του νέου μηχανισμού συνδέεται πλέον με τη δημοσίευση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Η απόφαση αφορά τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας και εκδόθηκε κατόπιν της σύμφωνης γνώμης της ΡΑΑΕΥ και της προηγηθείσας δημόσιας διαβούλευσης.
Ο ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ
Ο ΔΕΔΔΗΕ αναλαμβάνει τη λειτουργία του συστήματος στο οποίο θα καταχωρίζονται οι επισημάνσεις των προμηθευτών.
Οι ίδιοι οι προμηθευτές θα εισάγουν τις σχετικές πληροφορίες για τους καταναλωτές που παρουσιάζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Το νέο σύστημα αποτελεί αποτέλεσμα συνεργασίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τη ΡΑΑΕΥ, τον ΔΕΔΔΗΕ και τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ΡΑΑΕΥ συμμετείχε στη διαμόρφωση του πλαισίου και παρείχε τη σύμφωνη γνώμη της για την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας.
Τα οφέλη για τους συνεπείς καταναλωτές
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που εξοφλούν κανονικά τους λογαριασμούς τους, ο βασικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η μείωση των επιβαρύνσεων που συνδέονται με τις επισφάλειες της αγοράς.
Ο περιορισμός των συστηματικών μετακινήσεων καταναλωτών με ανεξόφλητα χρέη μπορεί να μειώσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και τις απώλειες των προμηθευτών.
Σε αυτή την περίπτωση, περιορίζεται και το κόστος που συνδέεται με τις επισφάλειες και το οποίο μπορεί να επηρεάζει συνολικά την αγορά.
Παράλληλα, οι συνεπείς καταναλωτές δεν αντιμετωπίζουν περιορισμό στο δικαίωμά τους να επιλέγουν και να αλλάζουν προμηθευτή.
Τι σημαίνει στην πράξη για έναν οφειλέτη
Ο μηχανισμός δημιουργεί πλέον μια σαφή διαδικασία για τους καταναλωτές που έχουν ανεξόφλητες οφειλές σε περισσότερους προμηθευτές.
Η διαδικασία μπορεί να συνοψιστεί σε τέσσερα στάδια:
- Ο προμηθευτής καταχωρίζει επισήμανση για ληξιπρόθεσμη οφειλή στο σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ.
- Η επισήμανση προσμετράται στο ιστορικό του καταναλωτή.
- Με τρεις επισημάνσεις από διαφορετικούς προμηθευτές ενεργοποιείται ο περιορισμός αλλαγής παρόχου.
- Η δυνατότητα νέας αλλαγής αποκαθίσταται μετά την εξόφληση ή τον διακανονισμό των παλαιών οφειλών.
Το πλαίσιο αφορά επομένως κυρίως τους καταναλωτές που παρουσιάζουν επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά μη εξόφλησης και όχι μια μεμονωμένη καθυστέρηση πληρωμής.
Το επόμενο βήμα για την αγορά
Η εφαρμογή του συστήματος debt flagging αποτελεί σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Το βασικό ζητούμενο είναι να περιοριστεί η δυνατότητα συστηματικής μετακίνησης από πάροχο σε πάροχο χωρίς προηγούμενη τακτοποίηση των χρεών, χωρίς παράλληλα να περιοριστεί γενικά ο ανταγωνισμός και η δυνατότητα επιλογής προμηθευτή.
Με δεδομένο ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ανέρχονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ, η αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού θα κριθεί από την εφαρμογή του στην πράξη και από την ικανότητά του να περιορίσει τις νέες επισφάλειες, ενώ παράλληλα θα διατηρεί τις απαραίτητες εγγυήσεις για τους καταναλωτές.
