Ενεργειακό κόστος: Νέα πίεση από το ρεύμα και τα καύσιμα – Τα μέτρα που εξετάζονται
Νέα πίεση στο ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων προκαλεί η άνοδος των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων, με την κυβέρνηση να εξετάζει πρόσθετες παρεμβάσεις ενόψει του χειμώνα. Στο επίκεντρο βρίσκονται το πετρέλαιο θέρμανσης, οι επιδοτήσεις στη βενζίνη και το diesel κίνησης, ενώ η πορεία της χονδρεμπορικής τιμής του ρεύματος δημιουργεί πρόσθετες ανησυχίες για τους επόμενους μήνες.
Η εικόνα στην αγορά ηλεκτρισμού έχει επιδεινωθεί σημαντικά. Η χονδρεμπορική τιμή παρουσιάζει μεγάλη ετήσια αύξηση, ενώ οι αναλυτές της Montel εκτιμούν ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη μπορεί να αυξηθούν έως και 66% σε ετήσια βάση κατά το τέταρτο τρίμηνο. Βασικοί παράγοντες είναι η μεταβλητότητα των τιμών του φυσικού αερίου και η μειωμένη υδροηλεκτρική παραγωγή λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας.
Η πίεση εντείνεται τις βραδινές ώρες, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών περιορίζεται και αυξάνεται η ανάγκη για θερμικές μονάδες, κυρίως φυσικού αερίου, ώστε να καλυφθεί η ζήτηση. Έτσι, η εξέλιξη της τιμής του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και τη διαμόρφωση της χονδρεμπορικής τιμής.
Για τους καταναλωτές, η επόμενη κρίσιμη ένδειξη θα είναι τα τιμολόγια Οκτωβρίου. Τον Σεπτέμβριο, η μέση τιμή της πράσινης κιλοβατώρας ξεπέρασε τα 20 λεπτά, καταγράφοντας αύξηση σε σχέση με τον Αύγουστο. Εφόσον οι υψηλές χονδρεμπορικές τιμές διατηρηθούν, η πίεση στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να παραμείνει.
Στο επίκεντρο το πετρέλαιο θέρμανσης
Με την έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, δηλαδή χαμηλότερα από την περυσινή τιμή κλεισίματος.
Για την επίτευξη του στόχου βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις με τα δύο διυλιστήρια της χώρας. Η συμμετοχή τους μέσω εκπτώσεων θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό το ύψος της κρατικής ενίσχυσης που θα απαιτηθεί.
Παράλληλα, έχει προαναγγελθεί αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για όλους τους δικαιούχους, ενώ τα εισοδηματικά κριτήρια αναμένεται να παραμείνουν αμετάβλητα. Τα ακριβή ποσά της νέας περιόδου δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ανοιχτή η παράταση των επιδοτήσεων στα καύσιμα
Υπό συζήτηση βρίσκεται και η παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων στα καύσιμα κίνησης. Τα μέτρα προβλέπουν επιδότηση 5 λεπτών ανά λίτρο στη βενζίνη και 10 λεπτών ανά λίτρο στο diesel κίνησης, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Η ανάγκη για παράταση συνδέεται με το ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο των τιμών. Με βάση τα τελευταία στοιχεία που περιλαμβάνονται στην κυβερνητική ενημέρωση, η μέση τιμή του diesel κίνησης έχει φτάσει τα 2,217 ευρώ το λίτρο, ενώ η μέση τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται στα 2,195 ευρώ το λίτρο, με την αμόλυβδη να ξεπερνά τα 2,20 ευρώ σε 18 νομούς.
Η άνοδος των καυσίμων έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς αυξάνει το κόστος μεταφορών και logistics και μπορεί να μεταφερθεί στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Η βιομηχανία αντιμέτωπη με υψηλότερο κόστος
Ιδιαίτερα έντονη είναι η πίεση για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει ότι περίπου 700 επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας λόγω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους σε σχέση με αντίστοιχες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Το ζήτημα αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο νέων παρεμβάσεων των εκπροσώπων της βιομηχανίας προς την κυβέρνηση, καθώς η διατήρηση υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων αυξάνει το κόστος παραγωγής και περιορίζει τα περιθώρια των επιχειρήσεων.
Διεθνής συντονισμός για τις τιμές πετρελαίου
Στο διεθνές επίπεδο, η γαλλική προεδρία του G7 έχει προτείνει πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η σύγκληση ειδικής συνόδου του G7 με αντικείμενο την ενεργειακή αγορά, καθώς και η συντονισμένη αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου από τις χώρες του G7 και τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας.
Παράλληλα, η γαλλική πλευρά έχει θέσει ζήτημα διεθνούς συντονισμού για την αύξηση της προσφοράς και της παραγωγικής ικανότητας, με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων.
Η επόμενη κρίσιμη περίοδος
Η εξέλιξη του ενεργειακού κόστους τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί από την πορεία των διεθνών τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου, τη διαθεσιμότητα υδροηλεκτρικής παραγωγής και τις συνθήκες στις ευρωπαϊκές αγορές.
Για την Ελλάδα, το επόμενο διάστημα θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι υψηλές χονδρεμπορικές τιμές του ρεύματος θα περάσουν στα τιμολόγια των καταναλωτών και από το επίπεδο στο οποίο θα ξεκινήσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης. Εφόσον οι πιέσεις διατηρηθούν, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με την ανάγκη να επεκτείνει ή να προσαρμόσει τα μέτρα στήριξης τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις.
