GSI: Αύριο Τετάρτη ο απόπλους του γαλλικού ερευνητικού πλοίου για τις έρευνες βυθού
Την επανεκκίνηση των υποθαλάσσιων ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σηματοδοτεί ο προγραμματισμένος -σύμφωνα με πληροφορίες- για αύριο, Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, απόπλους του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» από το λιμάνι του Ηρακλείου. Το σκάφος, το οποίο έχει ναυλώσει η Nexans, αναμένεται να συνεχίσει τις γεωλογικές έρευνες και τις βυθομετρήσεις που είναι απαραίτητες για τον σχεδιασμό της πόντισης του καλωδίου του Great Sea Interconnector (GSI).
Οι εργασίες θα καλύψουν τη θαλάσσια διαδρομή από τα νοτιοανατολικά της Καρπάθου έως τα όρια των 12 ναυτικών μιλίων της Κύπρου και εκτιμάται ότι θα διαρκέσουν περίπου τέσσερις μήνες. Στόχος είναι να ολοκληρωθεί το υπόλοιπο πρόγραμμα των ερευνών, ώστε να συγκεντρωθούν τα αναγκαία γεωλογικά δεδομένα για την επιλογή της ασφαλέστερης και τεχνικά καταλληλότερης διαδρομής του υποθαλάσσιου καλωδίου.
Μέχρι τη διακοπή των εργασιών το καλοκαίρι του 2024, στην περιοχή νοτίως της Κάσου, είχε ολοκληρωθεί περίπου το 60% του προγράμματος θαλάσσιων ερευνών. Η ολοκλήρωση του εναπομείναντος τμήματος αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την οριστικοποίηση του τεχνικού σχεδιασμού και τον προγραμματισμό της πόντισης από τη Nexans.
Η ευρωπαϊκή διάσταση του GSI
Η επανεκκίνηση των ερευνών πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον αυξημένης διπλωματικής ευαισθησίας, καθώς η θαλάσσια περιοχή έχει βρεθεί στο επίκεντρο αντιδράσεων από την Τουρκία. Η γαλλική πλευρά έχει αποστείλει ρηματική διακοίνωση προς την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο και την Τουρκία, ενημερώνοντας για τη διεξαγωγή των ερευνών.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι η αδειοδότηση των εργασιών αποτελεί αρμοδιότητα των αρχών της Ελλάδας και της Κύπρου. Παράλληλα, έχει επισημάνει ότι η ενημέρωση τρίτων χωρών για λόγους που αφορούν τη ναυσιπλοΐα δεν συνιστά αναγνώριση δικαιοδοσίας ή αποδοχή των θέσεών τους για τις θαλάσσιες ζώνες.
Το ζήτημα τέθηκε και από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος, κατά την παρέμβασή του στο συνέδριο Greece Talks, υπογράμμισε ότι ο GSI δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνοκυπριακή υπόθεση, αλλά ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος, στο οποίο συμμετέχουν ενεργά γαλλικές εταιρείες. Ο πρωθυπουργός εξέφρασε παράλληλα την εκτίμηση ότι η αποστολή του γαλλικού πλοίου θα ολοκληρωθεί ομαλά.
Η γαλλική συμμετοχή και οι χρηματοδοτικές παράμετροι
Η γαλλική παρουσία στον GSI έχει ενισχυθεί τόσο στο κατασκευαστικό όσο και στο επενδυτικό σκέλος. Η Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου, ενώ η γαλλική Meridiam απέκτησε το 66% του φορέα υλοποίησης του έργου, στον οποίο προηγουμένως συμμετείχε αποκλειστικά ο ΑΔΜΗΕ.
Η συμμετοχή της Meridiam διευρύνει την επενδυτική βάση της διασύνδεσης, χωρίς ωστόσο να εξαλείφει τους κινδύνους που συνδέονται με πιθανές καθυστερήσεις και γεωπολιτικές εντάσεις. Η ολοκλήρωση των ερευνών αποτελεί κρίσιμο βήμα και για τον επιχειρησιακό προγραμματισμό της Nexans, καθώς η πόντιση ενός καλωδίου τέτοιας κλίμακας απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και μακροχρόνιο προγραμματισμό.
Το έργο έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 680 εκατ. ευρώ, ενώ έχει υποβληθεί και αίτημα χρηματοδότησης προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Ως Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, ο GSI εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την ενίσχυση της ηλεκτρικής διασυνδεσιμότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Η τετράμηνη ερευνητική φάση αποτελεί, συνεπώς, ένα ουσιαστικό βήμα για την πρόοδο της διασύνδεσης. Η ολοκλήρωσή της θα επιτρέψει την οριστικοποίηση των τεχνικών παραμέτρων και θα διαμορφώσει τις προϋποθέσεις για τον προγραμματισμό της επόμενης κατασκευαστικής φάσης.
