Home Νέα Ομιλία Καλαφάτη στο πολυσυνέδρ​ιο “Καινοτομί​α & Ανάπτυξη”
Ομιλία Καλαφάτη στο πολυσυνέδρ​ιο “Καινοτομί​α & Ανάπτυξη”

Ομιλία Καλαφάτη στο πολυσυνέδρ​ιο “Καινοτομί​α & Ανάπτυξη”

0
0

Ο Υπουργός Αναπληρωτής ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης συμμετείχε σήμερα στο 5ο πολυσυνέδριο «Καινοτομία και Ανάπτυξη» που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Ο Υπουργός Αναπληρωτής ως κεντρικός ομιλητής στην ενότητα «Εργαλείας εξωστρέφειας – πως κερδίζεται το παιχνίδι της εξωστρέφειας» τοποθετήθηκε με θέμα: «νέα πολιτική γης ως μοχλός ανάπτυξης».


KalafatisΑκολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Υπουργού Αναπληρωτή.


«Νέα πολιτική γης ως μοχλός ανάπτυξης»


Θεσσαλονίκη, 2 Νοεμβρίου 2013
Κυρίες και κύριοι,


Το πιο σημαντικό ζήτημα για την ανάταξη της οικονομία μας είναι, νομίζω, το εξής:
Να διορθώσουμε τα προβληματικά σημεία και να αλλάξουμε τις λαϊκιστικές και άτολμες νοοτροπίες που συντηρούν ένα αρνητικό κλίμα για τις επενδύσεις.
Το βασικό θέμα είναι αυτό. Και στο βαθμό που περνάει από το χέρι μας – γιατί προφανώς επηρεάζεται από τα λάθος μηνύματα, δυστυχώς και από το εσωτερικό, τα οποία λαμβάνουν οι αγορές – στο βαθμό που μας αναλογεί, πρέπει να τον αλλάξουμε αυτό τον αρνητισμό. Οριστικά. Θεωρώ λοιπόν εξαιρετικά κρίσιμο να επαναλαμβάνουμε κάποιες στοιχειώδεις αλήθειες.
Πρώτον, πρέπει να μπορούμε να παράξουμε εθνικό πλούτο για να έχουμε μέρισμανα αναδιανείμουμε μέσω των κοινωνικών δαπανών. Κανείς δεν πρόκειται να χρηματοδοτήσει την παιδεία μας, την υγεία, τις κοινωνικές δομές. Είναι απολύτως δική μας δουλειά αυτό.
Το κράτος πρέπει να έχει την οικονομική βάση να προστατεύει τα κοινωνικά αγαθά και δικαιώματα. Στην ουσία ό,τι «τρομοκρατεί» τους επενδυτές είναι χτύπημα στους πολίτες που ήδη έχουν σηκώσει μεγάλο βάρος. Για να μπορούμε να εξασφαλίζουμε κοινωνικές υπηρεσίες, ισότιμα, σε όλους τους πολίτες, όπως οφείλει μια ευρωπαϊκή δημοκρατική χώρα, πρέπει να έχουμε παραγωγική βάση. Εξαγωγική δραστηριότητα, επενδύσεις και υψηλή ανταγωνιστικότητα.
Δεύτερον, για να έχουμε αυτή την παραγωγική βάση που θα φέρει όλα τα υπόλοιπα – με πρώτο τις θέσεις εργασίας – χρειαζόμαστε όλων των μεγεθών και των κατευθύνσεων επιχειρήσεις. Και μάλιστα σε όλη την Ελλάδα. Προφανώς και χρειαζόμαστε μεγάλες επιχειρηματικές μονάδες για να μπορούμε να μιλάμε για εξαγωγική δραστηριότητα και για ανάπτυξη των συνδεδεμένων κλάδων. Προφανώς χρειαζόμαστε και τη μικρή και τη μεσαία επιχείρηση που ειδικά στη χώρα μας είναι ο πυρήνας της πραγματικής οικονομίας και η βάση για να ενεργοποιηθεί το ανθρώπινο δυναμικό.Προφανώς, όχι όμως τόσο «προφανώς» όσο πρέπει, για αυτό και θέλω να το τονίσω αυτό, χρειαζόμαστε όχι μόνο την εξειδίκευση, αλλά και τη διεύρυνση των προϊόντων και των υπηρεσιών που μπορούμε να προσφέρουμε στη διεθνή αγορά. Θα το πήγαινα ένα βήμα πιο πέρα… Να μπει η βάση για αποκέντρωση των επενδυτικών σχεδίων μεγάλης κλίμακας, αλλά και εσωτερική «μετακίνηση» των σχεδίων μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας.
Ουσιαστική, αναπτυξιακή και αειφόρος «επιστροφή στην Περιφέρεια».
Αναζωογονώντας τομείς που θα ηγηθούν στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Αναζωογονώντας περιοχές με αύξηση θέσεων εργασίας και μόνιμου πληθυσμού. Αναζωογονώντας το περιβάλλον από την αειφόρο σύνδεσή του με την καθημερινότητα των ανθρώπων.


Αυτό που λέω, …με δύο φράσεις… είναι ότι όταν μιλάμε για εθνικό αναπτυξιακό σχέδιο πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι αυτό δεν είναι προγραμμένη συνταγή, αλλά ένας αξιόπιστος χάρτης. Μια συγκροτημένη στρατηγική μεταστροφή με στόχο την ενθάρρυνση της καινοτομίας και της εξωστρέφειας. Με καλούς θεσμούς – αυτή είναι άλλωστε η ουσία των μεταρρυθμίσεων- που δεν μένουν στον προστατευτισμό της Μεταπολίτευσης, αλλά ενισχύουν τη δυναμικήτης επιχειρηματικότητας. Από τους δρόμους που θα ανοίξει αυτή η δυναμική θα προκύψει η μεγάλη εικόνα: Το νέο παραγωγικό μοντέλο της χώρας. Για αυτό και το κυβερνητικό έργο επικεντρώνει στην κάλυψη του πιο σημαντικού ελλείμματος από όλα, που είναι η αδύναμη και σε αρκετές περιπτώσεις… ανύπαρκτη… λειτουργία κεντρικών αναπτυξιακών εργαλείων και διαδικασιών.


Η μεγάλη μεταρρύθμιση στη Χωροταξία, η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον δομημένο χώρο, ανήκει στον στενό κύκλο των συστημικών αλλαγών που στρατηγικά προτάσσουμε. Ειδικά μάλιστα σε ότι αφορά τις επενδύσεις, είναι δεδομένο ότι η αειφόρος οργάνωση του εθνικού χώρου αποτελεί αυτονόητη προϋπόθεση για να ενισχύεται η δικαιοσύνη και η διαφάνεια στη χωροθέτησή τους. Πάντα στο πλαίσιο των όρων της βιώσιμης ανάπτυξης για την κοινωνική συνοχή και την προστασία του Περιβάλλοντος. Γιατί πραγματικά, η κρίση μας βρήκε με μια πολιτική γης που, ενώ είχαν γίνει σημαντικές απόπειρες κατά καιρούς προς την σωστή κατεύθυνση, ούτε την ανάπτυξη υπηρετούσε, ούτε το Περιβάλλον. Λίγο πολύ ενώ βάζαμε αναχώματα στην χωροθέτηση μεγάλων επιχειρήσεων με άλλοθι το Περιβάλλον, στο μεταξύ διογκώνονταν σταδιακά τα αυθαίρετα και μαζί και οι κοινωνικές, περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές επιπτώσεις τους.


Κυρίες και κύριοι,
Οι κρίσιμες ρυθμίσεις ώστε να τελειώσει το Κτηματολόγιο, η λύση που θεσμοθετήθηκε για το τεράστιο πρόβλημα των αυθαιρέτων, το νομοσχέδιο για την Χωροταξία και την Πολεοδόμηση που βρίσκεται στην τελική του ευθεία, μαζί με σημαντικές παρεμβάσεις για τα ύδατα, τα δάση και τον θεσμό της Τράπεζας Γης, αποτελούν τον πυρήνα της νέας πολιτικής γης που αναπτύσσεται στο ΥΠΕΚΑ.
Με απώτερο στόχο την απόδοση των ουσιαστικών ευκαιριών που μπορεί να εξασφαλίσει έναν καλά ρυθμισμένος δημόσιος χώρος σε όλη τη χώρα και όλους τους πολίτες. Από τη διαμόρφωση της βάσης για πόλεις προόδου, τη δημιουργία ενός ελκυστικού πλαισίου για την αποκέντρωση των εγχειρημάτων της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, μέχρι την οργάνωση με τρόπο πιο δημοκρατικό της κοινωνικής ζωής. Το συνολικό σχέδιο εξελίσσεται σπονδυλωτά. Διαμορφώνει αποτελεσματικούς κανόνες προστασίας του δομημένου Περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων, δίνει ώθηση στους δυνητικούς τομείς ανάπτυξης και κατευθύνει τις δαπάνες σε τομείς προτεραιότητας. Θα μείνω κυρίως στις αλλαγές που συνδέονται αμεσότερα με το επενδυτικό κλίμα.


Πρώτον, ο νέος Νόμος για το Κτηματολόγιο που ψήφισε η Βουλή τον Ιούνιο και ήδη υλοποιείται. Κάναμε ότι έπρεπε θεσμικά για να τελειώσει επιτέλους το έργο. Ταυτόχρονα, θεσπίστηκαν οι αναγκαίοι μηχανισμοί για να γίνει πιο γρήγορη και πιο εύκολη η έκδοση διοικητικών πράξεων και η προώθηση των συναλλαγών.
Τρία σημεία εδώ:
· η πρόβλεψη για τους διαγωνισμούς και την ανάθεση μελετών, που εκτιμάται ότι μειώνει το χρόνο στο ήμισυ σε σχέση με πριν.
· η λύση για την διοικητική διαδικασία κύρωσης των δασικών χαρτών- που ξεμπλοκάρει τη διαδικασία και
· η εξασφάλιση, για πρώτη φορά της πλήρους καταγραφής της δημόσιας περιουσίας, ώστε να είναι δυνατή η ανάδειξη και η αξιοποίησή της.
Πριν μερικές εβδομάδες ανακοινώθηκε από το Υπουργείο το τελικό στάδιο προκήρυξης και υλοποίησης των μελετών, για το 65% της χώρας.


Δεύτερον, ο νέος Νόμος γα τα αυθαίρετα. Με βασική στόχευση την καταγραφή και τον οριστικό έλεγχο του φαινομένου. Εκτός από το γεγονός ότι λύνονται σημαντικά ζητήματα αξιοποίησης περιουσίας, τονίζω δύο καινοτόμα σημεία του Νόμου, που κρατάνε το κλειδί της αλλαγής στην χωροταξική αντίληψη:
Αφενός, έχει προβλεφθεί ένας πλήρης μηχανισμός που σε συνδυασμό, με το Π.Δ για την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου με μια σειρά άλλων προβλέψεων εγγυάται ότι δεν θα έχουμε νέα γενιά αυθαιρέτων.
Αφετέρου, οι μηχανισμοί του Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου… Με τον πολεοδομικό σχεδιασμό με ζώνες εξισορρόπησης και τον νέο θεσμό της «Τράπεζας γης» για την αγορά και ανταλλαγή εκτάσεων, μπαίνει μια αξιοπρόσεκτη βάση για ισόρροπη ανάπτυξη και αειφορία σε όλη την έκταση της χώρας. Αναφέρω μόνο ότι η Τράπεζα Γηςθεμελιώθηκε στον Νέο Νόμο με σκοπό να εξελιχθεί σε ένα σύνθετο αναπτυξιακό εργαλείο με περιβαλλοντικούς και αναπτυξιακούς στόχους. Για να λειτουργήσει ως μία ηλεκτρονική διαδικασία καταγραφής και διαχείρισης των τίτλων συντελεστή δόμησης και των δικαιωμάτων και αξιών που θα δημιουργεί το κράτος μέσααπό τις χωροταξικές και περιβαλλοντολογικές ρυθμίσεις.


Τρίτο μεγάλο βήμα… το νομοσχέδιο για την ρύθμιση κρίσιμων ζητημάτων πολεοδομίας και χωροταξίας, που σύντομα θα είναι σε διαβούλευση. Εκπονείται με σκοπό να προσανατολίσει την χωροταξία στην ανάπτυξη, με δεδομένη προϋπόθεση τον καθορισμό συγκεκριμένων ζωνών απόλυτης περιβαλλοντικής προστασίας. Με έμφαση στη μείωση του χρόνου που απαιτείται, μέσω της απλούστευσης και της απλοποίησης των διαδικασιών, ώστε να μην αποθαρρύνονται τα έργα εξαιτίας της γραφειοκρατίας και των παράλογων προσκομμάτων. Την ίδια στιγμή στοχεύει:
· στην υποστήριξη των υπολοίπων δημόσιων πολιτικών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και
· στην επικαιροποίηση όπου χρειάζεται, – και μετά από 3 δεκαετίες είναι λογικό να χρειάζεται -, της κατηγοριοποίησης των χρήσεων γης.


Στο μεταξύ και μέχρι να υπάρξει το νέο θεσμικό πλαίσιο έχει γίνει η προετοιμασία που έπρεπε να γίνει.
Το ένα ζήτημα είναι η αναθεώρηση και εξειδίκευση των 12 Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού, ώστε να είναι συμβατά με τις νέες συνθήκες. Έτσι σε επίπεδο Περιφέρειας:
· Καταγράφονται και αξιολογούνται οι παράγοντες εκείνοι που επηρεάζουν την ανάπτυξη και διάρθρωση του χώρου
· Αποτιμώνται οι χωρικές επιπτώσεις των ευρωπαϊκών, εθνικών και περιφερειακών πολιτικών και προγραμμάτων.
· Προσδιορίζονται με προοπτική δεκαπέντε ετών, οι βασικές προτεραιότητες και οι στρατηγικές επιλογές για την ολοκληρωμένη και αειφόρο ανάπτυξη του χώρου, με παράλληλη πρόβλεψη για χωροθέτηση επενδύσεων.
Τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις του Γενικού και των Ειδικών Πλαισίων.


Το άλλο ζήτημα είναι αναθεώρηση του Ειδικού Πλαισίου για τον Τουρισμό και η στρατηγική μελέτη των περιβαλλοντικών του επιπτώσεων. Χρειάζεται άλλη πολιτική γης για να εξυπηρετηθεί ο στόχος της μετάβασης σε έναν ποιοτικό, διαφοροποιημένο και πολυθεματικό τουρισμό. Είναι σαφές αυτό. Η αειφορική διαχείριση του χώρου, ώστε ο ρυθμός και η μορφή της ανάπτυξης να σέβονται τις ανάγκες των προορισμών και τις περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες του χώρου, η προοπτική τουριστικής αξιοποίηση της επιλεγμένης ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, η προσαρμογή του στα δεδομένα που έχουν προκύψει από την αναβάθμιση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής του κλάδου, τεκμηρίωσαν την αναθεώρηση του Ειδικού Πλαισίου. Επιχειρούμε να δημιουργήσουμε ένα σταθερό, λογικό πλαίσιο, ώστε να έχει συνέχεια η προώθηση του τουριστικού προϊόντος και βεβαίως να ενθαρρύνονται τα επιχειρηματικά σχέδια.Δηλαδή:
· Διεύρυνση του χώρου για να υπάρξει μεγαλύτερο φάσμα προορισμών και προσφερόμενων τουριστικών προϊόντων και υπηρεσιών.
· Περιορισμός της διάσπαρτης δόμησης τουριστικών εγκαταστάσεων.
· Δημιουργία ενιαίων δικτύων φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Σταθερά σε ένα πλαίσιο βιώσιμης χωρικής ανάπτυξης. Πάντα σε συνάρτηση με το επιθυμητό πρότυπο χωρικής οργάνωσης του τουριστικού τομέα τα επόμενα χρόνια.


Κυρίες και κύριοι,
Το πίστευα πάντα.
Όμως η εμπειρία διαχείρισης αυτών των θεμάτων και ειδικά εντός της ατζέντας που διαμόρφωσε η κρίση, με έπεισαν πλήρως. Η στρατηγική για την προστασία των φυσικών πόρων, που είναι περιουσία του ελληνικού λαού, δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Γιατί δεν είναι μονοδιάστατοι ούτε οι όροι της άλογης και αντικοινωνικής χρήσης τους. Είναι οι ίδιοι όροι που έφτιαξαν μια συνολικά στρεβλή αντίληψη για τη δόμηση, για την σχέση μας με το δημόσιο χώρο. Η στρατηγική μας πλέον οφείλει να εντάσσεται σε μια συνεκτική εθνική πολιτική γης. Αυτό το στόχο υπηρετεί οποιαδήποτε ρύθμιση προχωράμε για να γίνουν πιο συνεκτικοί και επίκαιροι οι κανόνες, οποιοδήποτε μέτρο λαμβάνουμε. Η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για να ολοκληρωθούν οι δασικοί χάρτες είναι σαφές παράδειγμα αυτής της λογικής, καθώς υπογραμμίζει την απαραίτητη σύνδεση δασικών ζητημάτων με τη συνολική μεταρρύθμιση για την νέα εθνική χωροταξία. Ειδικά για την περιφρούρηση του δασικού μας πλούτου, στο ΥΠΕΚΑ δουλεύουμε παράλληλα σε δύο γραμμές:
· Η πρώτη είναι να συγκροτηθεί καλύτερα η δασική πολιτική αυτή καθ’ αυτή.
· Η δεύτερη είναι αυτή που ήδη σας ανέλυσα: να θεμελιωθεί η συνολική Πολεοδομική και Χωροταξική Μεταρρύθμιση που πραγματικά πιστεύω ότι είναι το κλειδί για την αειφορική διαχειρίση των φυσικών πόρων.
Έτσι, με το σχέδιο νόμου που σύντομα θα πάρει το δρόμο για τη Βουλή, αυξάνεται η προστασία των δασικών εκτάσεων και αυξάνονται οι ποινές στους παραβάτες της δασικής νομοθεσίας. Αλλά και παρέχονται δυνατότητες δραστηριοποίησης σε δάση και δασικές εκτάσεις κυρίως στη μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα. Ήπια οικονομική δραστηριότητα, που μπορεί να εξασφαλίσει απασχόληση και εισόδημα σε κατοίκους ορεινών περιοχών με χαμηλά κατά κανόνα εισοδήματα και υψηλά ποσοστά ανεργίας.


Κυρίες και κύριοι
Είναι λογική συνεπαγωγή ότι δεν μπορούμε να φτάσουμε σε νέο παραγωγικό μοντέλο με παλιούς τρόπους. Ούτε σε ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας χωρίς νέα νοοτροπία όλων όσοι εμπλέκονται στην αγορά. Μετά από όλες αυτές τις μάχες που έδωσε η χώρα και όσες έχει ακόμη μπροστά της – γιατί έχει και μάλιστα αρκετά κρίσιμες και σκληρές – πραγματικά αξίζει να έχουμε στο τέλος απαλλαγεί από το κυνήγι του αυτονοήτου. Να έχουμε δημιουργήσει τους νέους υγιείς αυτοματισμούς. Με λειτουργικές θεσμικές βάσεις, με αποδοτική διοικητική μηχανή, με λυμένα επιτέλους βασικά ζητήματα, κρίσιμα για την προσαρμογή μας σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον ιδιαίτερα απαιτητικό.


Αν με κάθε τρόπο γίνεται ορατό ότι ως χώρα στρεφόμαστε στην καινοτομία και ευνοούμε τις επενδύσεις, αυτό μόνο θετικές συνέπειες μπορεί να έχει. Γιατί διαχέεται δυναμισμός και περνάει παντού το μήνυμα ότι προχωράμε. Είναι ωστόσο σαφές ότι ακριβώς για το λόγο ότι το νέο παραγωγικό μοντέλο δεν είναι και δεν πρέπει να είναι μια προγραμμένη συνταγή χρειάζεται να προσθέσουμε όλοι τις καλύτερες των προθέσεων. Και κυρίως των πράξεων. Προφανώς το κράτος. Με αποφασιστικές κινήσεις και αναμόρφωση του εαυτού του, ώστε να υπάρχει σταθερότητα και λογική στους «κανόνες του παιγνιδιού», για όσους αναλαμβάνουν το ρίσκο του επιχειρείν. Αλλά και ο ιδιωτικός τομέας από την δική του πλευρά. Επενδύοντας με επιμονή στην ποιότητα και την καινοτομία, έχοντας στο μυαλό του ότι ένα πετυχημένο σχέδιο συχνά ανοίγει δρόμους και ασκεί θετική επίδραση για αλλαγές προς την κατεύθυνση της προόδου. Με συντονισμένη δουλειά και μια ευρηματική, θετική στάση μπορεί να γίνει η διαφορά.
Σας ευχαριστώ.