Home Νέα Ομιλία ΥΠΕΚΑ στην «Ώρα της Ελληνικής Οικονομίας»

Ομιλία ΥΠΕΚΑ στην «Ώρα της Ελληνικής Οικονομίας»

0
0

Ο Γιάννης Μανιάτης σημειώνει: «Σταθερή, φιλόδοξη και αποτελεσματική η πολιτική ανάδειξης της Ελλάδας ως νέου γεωπολιτικού παίκτη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη».


maniatis omilia«Τον τελευταίο μήνα, είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ πέντε πρωτεύουσες: Ουάσιγκτον, Ρώμη, Βρυξέλλες, Κωνσταντινούπολη, Λευκωσία. Περιοχές στις οποίες έκανα αυτό που όφειλα ως Έλληνας Υπουργός. Δηλαδή, να αναδείξω το νέο γεωπολιτικό ρόλο της χώρας μας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.


Με μια φράση, η εμπειρία ήταν εξαιρετικά θετική. Για πρώτη φορά η Ελλάδα, γεωπολιτικά, γεωοικονομικά, στρατηγικά, ενεργειακά, κοιτάει τους γείτονες και τους εταίρους της στα μάτια, ισότιμα, όχι πια ως μια μικρή χώρα με μια αδύνατη οικονομία, αλλά κυρίως ως μια χώρα που έχει μια εξέχουσα γεωγραφική θέση, που έχει προικιστεί από την ίδια τη γεωγραφία και τη γεωλογία με έναν υπόγειο πλούτο και που ταυτόχρονα –και αυτή είναι η τρίτη παράμετρος- έχει αποφασίσει και έχει χαράξει και εφαρμόζει μια σταθερή, φιλόδοξη, διαρκή, επίμονη και αποτελεσματική πολιτική στην ανάδειξή της ως νέου γεωπολιτικού παίκτη στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.


Τα πέντε σημεία στα οποία θα ήθελα να αναφερθώ πολύ συνοπτικά, είναι τα ακόλουθα:
Πρώτον, το χθεσινό κλίμα συναίνεσης μετά τη συνάντηση Βενιζέλου – Τσίπρα, γιατί θεωρώ πως είναι ένα πολύ σημαντικό μήνυμα το ότι στα εθνικά ζητήματα βρίσκουμε συναινέσεις και μπορούμε να συνομιλούμε με τους γείτονες και εταίρους μας με ενιαία φωνή, στα βασικά ζητήματα που απασχολούν την πατρίδα.


Η δεύτερη παράμετρος, που μοιραία επηρεάζει το δικό μας προβληματισμό, είναι η ραγδαία και πρωτοφανής για τις τελευταίες δεκαετίες πτώση της τιμής του πετρελαίου που αλλάζει όλους τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς και ταυτόχρονα σε μεγάλο βαθμό επηρεάζει και τα σχέδια των επιχειρήσεων.


Η τρίτη παρατήρηση έχει ένα τίτλο, επιτρέψτε μου να το πω, λίγο προβοκατόρικο: Μετά τον Nabucco και τον South Stream, τι στην ευρύτερη περιοχή;
Το τέταρτο ζήτημα έχει να κάνει με τις στρατηγικές, τις πολιτικές, τις ενέργειες και τους σχεδιασμούς της χώρας στην ευρύτερη γεωπολιτική της αναβάθμιση, κυρίως μέσα από τη διέλευση αγωγών μεταφοράς Φυσικού Αερίου, αλλά ταυτόχρονα και μέσα από τους Διαγωνισμούς αξιοποίησης των εθνικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
Το πέμπτο ζήτημα – γιατί όλα όσα προανέφερα έχουν μια μεσομακροπρόθεσμη επίπτωση στην ελληνική οικονομία, που είναι η καρδιά του προβληματισμού του συνεδρίου – είναι η επείγουσα στήριξη της εθνικής οικονομίας, μέσα από τον τομέα της οικοδομής, με ρευστότητα που μπορεί ταυτόχρονα να κινητοποιήσει επενδυτικές δυνάμεις και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Μιλώ για την Εξοικονόμηση Ενέργειας, την ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων.


Σε αυτές τις πέντε προτεραιότητες, εάν κάποιος επιχειρήσει να προσεγγίσει το τι πράττει η χώρα, νομίζω ότι μπορεί να στείλει ένα μήνυμα αισιοδοξίας και προς την ελληνική κοινωνία, αλλά και προς τους διεθνείς συνομιλητές μας.


Η χθεσινή συναίνεση, το θετικό κλίμα που υπήρξε στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, των σχέσεών μας με τους γείτονες, την προστασία της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κύπρου και όλα αυτά τα ζητήματα που μοιραία επηρεάζουν και την εξωτερική πολιτική της χώρας, αλλά και ασφαλώς την εσωτερική πολιτική.
Οι παραβιάσεις του Barbaros στα χωρικά ύδατα και την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι δράσεις, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν ωφελούν την ευστάθεια και τη σταθερότητα της περιοχής. Δεν είναι προς όφελος κανενός και προφανώς με βάση τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, του Δικαίου της Θάλασσας, με βάση τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και με βάση τις αποφάσεις του τελευταίου Συμβουλίου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει αμέσως να σταματήσουν.
Όταν επιλυθεί το Κυπριακό, τότε ήδη η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αποφασίσει με ποιο τρόπο θα διανείμει με δικαιοσύνη τα οφέλη από την αξιοποίηση του φυσικού αερίου, σε όλους τους νόμιμους κατοίκους του Νησιού. Αυτό νομίζω ότι πρέπει να γίνει αντιληπτό από τους γείτονες. Το γεγονός, δηλαδή, ότι εσωτερικά υπάρχει ένα αρραγές μέτωπο. Και μας δίνει την αισιοδοξία ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε.


Η δεύτερη παράμετρος σχετίζεται με την ραγδαία πτώση της τιμής του πετρελαίου. Πάνω από 20-25 δολάρια τις τελευταίες εβδομάδες. Και εδώ πια, είναι απολύτως αντιληπτό ότι αλλάζουν τα πάντα στον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές οικονομίες αντιμετωπίζουν τους προϋπολογισμούς του 2015 και ασφαλώς οι μεγάλες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τα επενδυτικά τους σχέδια τις επόμενες χρονιές.


Άραγε, θα διαρκέσει αυτή η πτώση για μεγάλο χρονικό διάστημα; Άραγε, υπάρχουν γεωπολιτικές σκέψεις και σκοπιμότητες πίσω από αυτή την πτώση; Θα επηρεαστούν οι μακροπρόθεσμες ενεργειακές επενδύσεις και κυρίως οι ενεργειακές υποδομές από τη διαφαινόμενη μείωση της τιμής του πετρελαίου, τουλάχιστον μέσα στο 2015; Και όλα αυτά μοιραία θα πρέπει να συνυπολογιστούν σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση, έντονα εξαρτημένη ενεργειακά από τρίτες χώρες, η οποία φιλοδοξεί να μειώσει την εξάρτησή της μέσα από συγκεκριμένες πολιτικές, όπως είναι η διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων, η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η Εξοικονόμηση Ενέργειας, η αξιοποίηση του Ορυκτού Πλούτου, κυρίως των Υδρογονανθράκων.


Έχουμε απαντήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Διότι, είναι προφανές ότι άλλη είναι η απάντηση των χωρών που είναι κυρίως καταναλώτριες ενεργειακών προϊόντων, κυρίως φυσικού αερίου και πετρελαίου, και άλλη μοιραία είναι η απάντηση όσων Ευρωπαϊκών χωρών παράγουν ενεργειακά προϊόντα.
Επιτρέψτε μου να υπενθυμίσω, ότι μετά την επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου την τελευταία 10ετία στις ΗΠΑ, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει διπλάσιες ή και τριπλάσιες ενεργειακές τιμές σε σχέση με τους Αμερικάνους ανταγωνιστές της. Ταυτόχρονα, μέσα σε αυτό το δυσμενές περιβάλλον, οι περιφερειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, οι χώρες δηλαδή που έχουν μικρές καταναλώσεις και που βρίσκονται στη γεωγραφική περιφέρεια των 28 κρατών-μελών, έχουν περίπου μεσοσταθμικά 35% πιο αυξημένο ενεργειακό κόστος σε σχέση με τις χώρες που βρίσκονται στο κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Κι αυτό ασφαλώς είναι το μεγάλο στοίχημα της ελληνικής παραγωγικής αλυσίδας και των προμηθευτών ενέργειας, αλλά και των καταναλωτών, των επιχειρήσεων που καταναλώνουν ενεργειακά προϊόντα. Σε αυτό, πρέπει να δώσουμε απαντήσεις.


Το τρίτο ζήτημα, το οποίο σε μεγάλο βαθμό απασχολεί πια τα επιτελεία όλων των κυβερνήσεων, είναι αυτό που προανέφερα με τον τίτλο: Μετά τον Nabucco και τον South Stream, τι; Όλοι ακούσαμε χθες το βράδυ την ανακοίνωση του Προέδρου της Ρωσίας, του κ. Πούτιν, ότι ο South Stream δεν είναι πια ένα σχέδιο που είναι στις προτεραιότητες της Ρωσίας μετά τα προβλήματα που έχει αντιμετωπίσει ο συγκεκριμένος αγωγός χωρητικότητας 63 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων και ανακοινώθηκε χθες ότι θα υπάρξει νέα επιλογή, νέα όδευση για άλλο αγωγό, ο οποίος θα περνά από τη χερσαία περιοχή της Τουρκίας και θα καταλήγει ως ένας κόμβος φυσικού αερίου στα ελληνοτουρκικά σύνορα.
Είναι προφανές ότι η είδηση αυτή πρέπει να συγκεκριμενοποιηθεί, να δούμε τι ακριβώς συμβαίνει. Είναι όμως απολύτως βέβαιο κάτι. Και θέλω να φέρω στο μυαλό σας τον προβληματισμό, τις επιλογές και το λόμπι που είχε γίνει τα τελευταία 4 με 5 χρόνια, σε τουλάχιστον πανευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά όχι μόνο, σε σχέση και με τον Nabucco. Ο Nabucco πια έχει πάψει να υφίσταται στα χαρτιά, ο ΤΑP είναι μια πραγματικότητα, η Ευρώπη έχει πια σε εξέλιξη ένα νέο αγωγό τροφοδοσίας της με Αζέρικο φυσικό αέριο και συνεχίζει να έχει το μεγάλο πρόβλημα της διαμόρφωσης νέων διόδων τροφοδοσίας με αυτό το πολύτιμο ενεργειακό αγαθό.
Κατά συνέπεια πρέπει να δούμε και ως Ευρώπη και εμείς ασφαλώς ως χώρα, πώς διαμορφώνονται τα ενεργειακά δεδομένα μετά τις τελευταίες εξελίξεις.


Η τέταρτη παράμετρος, είναι η Ελλάδα του σήμερα και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει την ευρύτερη γειτονία της στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Μπορώ να πω, με μια πολύ μικρή όμως δόση υπερβολής, ότι η Ελλάδα και η Κύπρος για πρώτη φορά κοιτούν στα μάτια, τους υπόλοιπους 26 εταίρους και τους δηλώνουν τη διάθεσή τους και την πρόθεσή τους ως κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποτελέσουν μετά από πολλές δεκαετίες μια νέα πηγή ενεργειακής τροφοδοσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτό πια αλλάζει τα πάντα στον τρόπο με τον οποίο απαιτούμε Ελλάδα και Κύπρος να μας αντιμετωπίσουν οι εταίροι μας, αλλά και οι γείτονές μας στην ευρύτερη περιοχή. Ελλάδα και Κύπρος, πολλές φορές σε συνεργασία και με το Ισραήλ, είναι νέες πηγές τροφοδοσίας της εξαιρετικά εξαρτημένης από τρίτες χώρες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θέλω να υπενθυμίσω ότι παράλληλα με τα έργα υποδομής και τις έρευνες, όπου έχουμε ανοίξει γρήγορο βηματισμό, η Ελλάδα στηρίζεται στέρεα στη φιλοσοφία των περιφερειακών συνεργασιών. Ήδη, όπως γνωρίζετε πολύ καλά, τα τελευταία δυο χρόνια έχουμε μια στενή ενεργειακή και περιβαλλοντική συνεργασία με το Ισραήλ. Πρόσφατα ολοκληρώθηκαν σε επίπεδο Κορυφής Κυβερνήσεων και Πολιτειακών παραγόντων οι συνομιλίες στο Κάιρο για τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Είχα τη δυνατότητα να επαναβεβαιώσω τη συνεργασία αυτή πριν λίγες μέρες στη Λευκωσία με τους ομολόγους μου από την Κύπρο και την Αίγυπτο και να επεκτείνουμε μάλιστα τη συνεργασία αυτή και σε ζητήματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Κατά συνέπεια, η Ελλάδα τώρα κοιτά τους γείτονες και εταίρους όχι πια μόνο ως μια χώρα που έχει μια οικονομία που βρίσκεται στο ξεπέρασμα της ύφεσης της κρίσης, αλλά πλέον αναπτύσσει θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα, η Ελλάδα είναι μια χώρα η οποία, με τις έρευνες Υδρογονανθράκων, αποτελεί φιλόδοξα, τεκμηριωμένα και με πολύ ισχυρές ενδείξεις ένα νέο τόπο τροφοδοσίας με Υδρογονάνθρακες για την Ευρώπη. Ήδη, οι αγορές των πακέτων δεδομένων για τις 20 θαλάσσιες περιοχές και τις 3 χερσαίες που έχουμε σε διαγωνιστική διαδικασία, μας επιτρέπουν να είμαστε αισιόδοξοι.
Ταυτόχρονα όμως η χώρα μας αποτελεί τη μοναδική χώρα από την οποία θα διέλθουν τρεις νέοι αγωγοί. Ο ΤΑΡ είναι ήδη πραγματικότητα και εξελίσσεται σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Μέσα στο Σεπτέμβρη βάλαμε τη σημαντικότερη ίσως υπογραφή: δώσαμε την περιβαλλοντική αδειοδότηση για τη διέλευση του αγωγού από όλο το χώρο της Βόρειας Ελλάδος. Και θα προχωρήσει και θα υλοποιηθεί ο ΤΑΡ μετά από τη συνεργασία που έχουμε και με την Αλβανία και με την Ιταλία και ασφαλώς με το κονσόρτσιουμ του αγωγού, με βάση όσα έχουμε συμφωνήσει.


Ο δεύτερος αγωγός για τον οποίο την επόμενη εβδομάδα θα υπάρξουν επίσημες ανακοινώσεις και συναντήσεις στις Βρυξέλλες, είναι ο αγωγός EastMed. Ο αγωγός που θα συνδέει τα ισραηλινά και κυπριακά κοιτάσματα που ήδη έχουν εντοπιστεί και διερευνώνται, καθώς επίσης και τα ελληνικά που είμαστε βέβαιοι ότι θα εντοπιστούν. Θα συνδέει αυτός ο αγωγός τα κοιτάσματα αυτά μέσω Κύπρου, Κρήτης και ηπειρωτικής Ελλάδας με την υπόλοιπη Ευρώπη, διασυνδεόμενος με τον αγωγό IGI προς Ιταλία.
Μιλούμε για έναν αγωγό απολύτως υλοποιήσιμο τεχνικά. Έναν αγωγό που ως project έχει τη δική του σημαντική επενδυτική ελκυστικότητα και άρα είναι ένα έργο που θα βρει χρηματοδότηση. Και μιλούμε για ένα έργο της τάξης μεγέθους του ΤΑΡ. Ο EastMed σε αυτή τη φάση σχεδιασμού του, έχει προβλεπόμενη μεταφορική ικανότητα της τάξης των 8 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Κατά συνέπεια η υλοποίησή του δίνει διπλάσια προστιθέμενη αξία στην Ευρώπη, εάν λάβει κανείς υπόψη του τον αγωγό ΤΑΡ.
Και υπάρχει και ένας τρίτος αγωγός, ο οποίος χαίρομαι να πω ότι απασχολεί πια ολόκληρη την Ευρωπαϊκή ήπειρο. Ορισμένοι συνάδελφοι υπουργοί τον ονομάζουν αγωγό Βορρά – Νότου και έχουν ορισμένες σκέψεις για την όδευσή του. Εμείς, τέσσερις τουλάχιστον χώρες, Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουγγαρία, τον ονομάζουμε Κεντρικό Διάδρομο.


Είναι ένας διάδρομος ο οποίος έχει μια άλλη φιλοσοφία από τη γνωστή μέχρι σήμερα φιλοσοφία της κατασκευής αποκλειστικών αγωγών για τις νέες τροφοδοσίες. Είναι ένας διάδρομος που στην πραγματικότητα, με επενδύσεις λιγότερες από ένα δισεκατομμύριο ευρώ, διασυνδέει τα υφιστάμενα Ενικά Δίκτυα Διανομής Φυσικού Αερίου στις τέσσερις χώρες που προανέφερα και στην πραγματικότητα από τη Βόρειο Ελλάδα, μέσω κυρίως του ιντερκονέκτορα Ελλάδας – Βουλγαρίας του IGB δημιουργεί ένα νέο διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου της τάξης των 5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Σε αυτή τουλάχιστον τη φάση, δίνει πάλι νέες διεξόδους για την ενεργειακή τροφοδοσία των ανατολικών ευρωπαϊκών χωρών.


Η Ελλάδα, για να συνοψίσω, είναι μια χώρα η οποία σχεδιάζει και υλοποιεί τρεις νέους αγωγούς τροφοδοσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά συνέπεια, νομιμοποιείται να αναδεικνύει αυτές τις γεωπολιτικές της επιλογές ως ένα πανίσχυρο εργαλείο, όταν διαπραγματευόμαστε εθνικά και οικονομικά ζητήματα, τη σταθερότητα της ευρύτερης περιοχής και το ρόλο που έτσι κι αλλιώς αντικειμενικά παίζουμε σε μια ευρύτερα ταραγμένη περιοχή, από την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Βόρειο Αφρική.
Κάτι ακόμη που έχει τη δική του σημασία για την εσωτερική αγορά. Υπάρχουν πάρα πολλές περιοχές της χώρας, νησιωτικές και ηπειρωτικές, που δεν έχουν τη δυνατότητα να τροφοδοτηθούν με Φυσικό Αέριο. Στην πραγματικότητα, δεν είναι στο ορατό μέλλον πιθανό να περάσει αγωγός υψηλής ή μέσης πίεσης, προκειμένου να τροφοδοτήσει τις περιοχές, όπως η Δυτική Ελλάδα, η Ήπειρος και άλλες περιοχές.
Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσω ότι μετά από αρκετούς μήνες δουλειάς της ΔΕΠΑ, έχουμε ανοίξει γρήγορο βηματισμό για την τροφοδοσία των περιοχών αυτών με CNG. Με Συμπιεσμένο Φυσικό Αέριο. Χωρίς να περιμένουμε την κατασκευή πολυδάπανων αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου. Ήδη, στην Εύβοια, συγκεκριμένη βιομηχανία θα είναι η πρώτη που το αργότερο μέχρι τα μέσα του 2015 θα τροφοδοτείται με ειδικά κοντέινερς με CNG, προκειμένου να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες. Και αυτό θα επεκτείνουμε και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας.


Το επείγον είναι θέσεις εργασίας, επενδύσεις, ρευστότητα στην πραγματική οικονομία. Για το «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον», ήδη έχουμε διασφαλίσει από τη νέα προγραμματική περίοδο κονδύλι της τάξης των 350 εκατομμυρίων ευρώ και το πρόγραμμα θα συνεχιστεί.
Δεύτερον, ξεκινούμε ένα νέο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας στο Δημόσιο τομέα. Υπενθυμίζω, ότι τα κτίρια του δημόσιου τομέα και ο δημοτικός φωτισμός συνιστούν ένα κόστος της τάξης των 500 εκατομμυρίων ευρώ κάθε χρόνο. Σε αυτή την κατεύθυνση, ήδη με τις Τράπεζες της χώρας, μετά την ανακεφαλαιοποίησή τους, θα έχουμε ολοκληρώσει μέχρι το τέλος της χρονιάς ένα πολύ φιλόδοξο πρόγραμμα Συγχρηματοδότησης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, το οποίο, με τη συνολική του παρέμβαση στην εθνική οικονομία, θα μπορεί να μας φέρει 1 δισεκατομμύριο ευρώ επενδύσεις στην εξοικονόμηση ενέργειας στο δημόσιο τομέα. Τονίζω ιδιαίτερα, ότι για κάθε 1 εκατ. Ευρώ στην εξοικονόμηση, δημιουργούνται 25 νέες θέσεις εργασίας.


Τέλος, πρέπει να σας πω ότι έχουμε κάνει πρόταση στο οικονομικό επιτελείο χωρίς καμία νέα χρηματοδότηση, για να υπάρξουν ειδικές φοροαπαλλαγές για όσους επενδύουν στην ενεργειακή αναβάθμιση των επαγγελματικών κτιρίων και κατοικιών. Η μελέτη που έχουμε στα χέρια μας αποδεικνύει ότι οι φοροαπαλλαγές αυτές θα έχουν θετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι η όποια μείωση των εσόδων του Δημοσίου θα αντισταθμιστεί εις το διπλάσιο περίπου, από την πληρωμή του ΦΠΑ και από την πληρωμή της φορολογίας των εταιρειών που θα εκδώσουν τα αντίστοιχα τιμολόγια.
Η Ελλάδα δικαιούται να είναι αισιόδοξη. Η Ελλάδα έχει εθνική στρατηγική στα ενεργειακά θέματα και η ενέργεια μπορεί να αποτελέσει το νέο αειφορικό πυλώνα ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας».