Home Θεσμικοί φορείς Ομιλία Μανιάτη στην Ημερίδα ΚΕΔΕ

Ομιλία Μανιάτη στην Ημερίδα ΚΕΔΕ

0
0

Ομιλία Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, στην Ημερίδα της ΚΕΔΕ με θέμα : «Νέες Χρηματοδοτικές Ευκαιρίες και Δυνατότητες για την Τοπική Αυτοδιοίκηση».


maniatis kede 02Είμαι μαζί σας σήμερα, για να σας καταθέσω ορισμένες σκέψεις από την πλευρά του Υπουργείου και ταυτόχρονα να σας δηλώσω ευθέως ότι είμαστε απολύτως ανοιχτοί να βελτιώσουμε τον τρόπο επικοινωνίας μας. Έναν τρόπο, ο οποίος μέχρι τώρα έχει αποδώσει καρπούς. Είμαι, όμως, απολύτως βέβαιος ότι μπορούμε να κάνουμε ακόμα καλύτερα και πιο δημιουργικά πράγματα.


Πριν λίγο, στον ίδιο χώρο, είχαμε μια άλλη εκδήλωση, για ένα άλλο ζήτημα: τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία ρυθμίζει τα θέματα του χώρου, γενικά πολεοδομικά σχέδια, χωροταξικά σχέδια, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, όλα αυτά που συνιστούν σχεδόν το 50% των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και επιτρέψτε μου να σας μεταφέρω την γενική αίσθηση που υπάρχει, ότι έχουμε δρομολογήσει ένα καλό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο, όμως, απομένει να δούμε πώς μπορούμε επιχειρησιακά να το εφαρμόσουμε. Αυτό είναι μια μεγάλη πρόκληση για όλους μας, και για την κεντρική διοίκηση, αλλά και για την Τοπική και Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση.


Θεωρώ ότι έχει έρθει η στιγμή που καθένας θα τεθεί προ των ιστορικών ευθυνών του. Που ο καθένας από εμάς θα κοιταχτεί στον καθρέφτη και θα δούμε κατά πόσον μπορούμε να ανταποκριθούμε με θετικό τρόπο σε αυτό που είναι αδήριτη ανάγκη: να υπερβούμε τον εαυτό μας και να δούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε τοπική ανάπτυξη με νέα χρηματοδοτικά σχήματα, με συναινέσεις και κυρίως μια τοπική ανάπτυξη, η οποία θα δημιουργεί θέσεις εργασίας. Γιατί αυτό είναι και το τελικό ζητούμενο – και όλα αυτά, βέβαια, με την ιδιότητα του Υπουργού Περιβάλλοντος.


Επιτρέψτε μου να σας πω ότι θεωρώ αυτονόητο πως θα πρέπει να συνυπάρχουν αυτά σε ένα μοντέλο ρύθμισης του χώρου, το οποίο θα είναι αειφορικό, θα είναι βιώσιμο και κυρίως δεν θα ταλαιπωρεί τον βασικό πλουτοποιό πόρο, που είναι το φυσικό περιβάλλον.


Καταθέτω αυτές τις σκέψεις σε ανθρώπους της Αυτοδιοίκησης, γιατί θεωρώ ότι έχει έρθει η ώρα να κοιτάξουμε λίγο παραπέρα αυτό που μέχρι τώρα συνιστούσε αποπαίδι των σκέψεων και της κεντρικής διοίκησης και άλλων φορέων λήψης αποφάσεων. Αναφέρομαι στον τομέα της ενέργειας και επιτρέψτε μου να σας πω πως μέχρι τώρα η παγκόσμια κοινότητα, όλα τα lobbies, όλοι οι επενδυτές, όλοι οι άνθρωποι που έπαιρναν αποφάσεις, συζητούσαν για το πώς θα παράξουμε περισσότερη ενέργεια, είτε πράσινη είτε μη πράσινη, είτε μέσα από τις ΑΠΕ είτε μέσα από τις ορυκτές πρώτες ύλες.


Η κλιματική αλλαγή έφερε προ του μεγάλου διλήμματος όλες τις κυβερνήσεις και ευτυχώς έφερε προ των ευθυνών της και την Ε.Ε., όπου συνειδητοποιήσαμε ότι η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί ένα σπουδαίο τρόπο για να αντιμετωπίσεις την κλιματική αλλαγή, να βελτιώσεις την τοπική σου ανάπτυξη και κυρίως να εξοικονομήσεις χρήματα. Και όταν μιλάμε στον χώρο της Αυτοδιοίκησης για εξοικονόμηση πόρων, συζητούμε γι’ αυτό που συνιστά στην πραγματικότητα το μεγάλο πρόβλημα της Αυτοδιοίκησης όχι μόνο στην Ελλάδα, άλλα και σε όλη τουλάχιστον την υπόλοιπη Ευρώπη.


Τον Σεπτέμβρη, είχα την δυνατότητα να υποδεχτώ στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής τον Αντικαγκελάριο της Γερμανίας και Πρόεδρο του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, Siegmar Gabriel. Συζητήσαμε τα σημαντικότερα προβλήματα που έχει ο ενεργειακός τομέας, γιατί ο κ. Gabriel είναι και Υπουργός Ενέργειας. Του έθεσα λοιπόν το μεγάλο θέμα που απασχολεί την πατρίδα μας: πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την εξοικονόμηση ενέργειας ως ένα βασικό πυλώνα του νέου παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Αυτού του παραγωγικού μοντέλου που στην πραγματικότητα δημιουργεί δημόσιο πλούτο και θέσεις εργασίας. Μου αποκάλυψε κάτι το οποίο δεν είχα συνειδητοποιήσει, όταν ενώθηκε η Ανατολική με τη Δυτική Γερμανία, πριν αρκετά χρόνια: το μοντέλο που ακολούθησε η κυβέρνηση της Γερμανίας, προκειμένου να στηρίξει την οικονομία της Ανατολικής Γερμανίας, αλλά και την οικονομία της Δυτικής Γερμανίας, που πια είχαν ενοποιηθεί και η μια έπρεπε να στηρίζεται από την άλλη. Ήταν η εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια. Άπειρα εκατομμύρια δόθηκαν στην πραγματική οικονομία, στον κατασκευαστικό τομέα, στον τομέα εξοικονόμησης ενέργειας και με τον τρόπο αυτό, η γερμανική οικονομία άντεξε το αναμφισβήτητο σοκ που επέφερε η ένωση των δύο Γερμανιών.


Γιατί σας το λέω αυτό, αγαπητοί φίλοι και δήμαρχοι σήμερα; Γιατί πιστεύω βαθιά πως η εξοικονόμηση ενέργειας στον δημόσιο τομέα, στην Αυτοδιοίκηση, και στον ιδιωτικό τομέα αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες, εάν θέλουμε αυτός ο τόπος να σηκωθεί ξανά όρθιος στα πόδια του, να δημιουργήσει δημόσιο πλούτο, ιδιωτικό πλούτο και θέσεις εργασίας.


Θέλω να κρατήσουμε στο μυαλό μας το εξής: κάθε 1.000.000 ευρώ που επενδύεται στα θέματα εξοικονόμησης ενέργειας, δημιουργεί από 25 έως 38 νέες θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα. Αυτό είναι πραγματική ανάπτυξη, είναι πραγματική οικονομία, είναι η τοπική ανάπτυξη. Οι δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας είναι οι μοναδικές που έχουν αντανάκλαση στο τοπικό, εργατικό και παραγωγικό δυναμικό.


Όλα αυτά, πώς εμείς προσπαθούμε να τα διαμορφώσουμε σε μια εθνική πολιτική, η οποία να έχει επίπτωση στους δήμους της χώρας μας; Έχουμε διαμορφώσει ένα πλαίσιο, μέσα από το οποίο φιλοδοξούμε σε μια αγορά που είναι της τάξης των 1,2 δις ευρώ – τόση είναι η αγορά εξοικονόμησης ενέργειας στον δημόσιο τομέα και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση – με την στενή συνεργασία του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, την ΚΕΔΕ και του τραπεζικού συστήματος της χώρας, να ανοίξουμε έναν γρήγορο βηματισμό σε αυτό που μπορεί πράγματι να αποτελέσει μια καλή λύση στα δύσκολα και σοβαρά οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Αυτοδιοίκηση.


Από την δική μας πλευρά, ως ΥΠΕΚΑ, θα διαθέσουμε ένα κονδύλι της τάξης των 220 εκατ. ευρώ για εξοικονόμηση ενέργειας στο Δημόσιο και στην Αυτοδιοίκηση. Αυτά, όμως, τα χρήματα δεν είναι επαρκή, εάν δεν μοχλευτούν κατάλληλα, με τις δυνατότητες που μας δίνει η χρηματοδότηση από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, με το οποίο είμαστε σε ανοιχτή συνεργασία, από το τραπεζικό σύστημα και από τον ιδιωτικό τομέα. Και όταν αναφέρομαι στον ιδιωτικό τομέα, θέλω να φέρω στο μυαλό σας αυτό το οποίο είναι στην χώρα τελείως άγνωστο ακόμα. Είναι οι εταιρίες ενεργειακών υπηρεσιών. Είναι εταιρίες, οι οποίες μπορούν, μετά από συμφωνίες είτε με τον ιδιωτικό τομέα είτε με την Αυτοδιοίκηση, να αναλάβουν τον πλήρη εκσυγχρονισμό του συστήματος κατανάλωσης ενέργειας ενός δήμου ή μιας επιχείρησης και να αποπληρώνονται από την εξοικονόμηση ενέργειας που υπάρχει.


Αυτό αποτελεί και την μεγάλη προοπτική, το υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα στηριχτεί στα ζητήματα εξοικονόμησης ενέργειας και το νέο πακέτο Γιούνκερ. Οφείλω επίσης να σας πω πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ειδικότερα η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας προτίθεται με τους νέους επιτρόπους να κάνει κορυφαία πολιτική επιλογή τα ζητήματα εξοικονόμησης ενέργειας.


Κατά συνέπεια, έχουμε μπροστά μας ένα πολύ ενδιαφέρον τοπίο: τα παραπάνω από 200 εκατ. ευρώ που θα διαθέσει στη νέα προγραμματική περίοδο ως δημόσια δαπάνη το ελληνικό Δημόσιο. Τα περίπου τριπλάσια προτίθεται να επενδύσει ο τραπεζικός τομέας, ο ιδιωτικός τομέας, και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων με την στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η μεγάλη συζήτηση που έχουμε ανοίξει με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, και νομίζω θα συμφωνήσει η ελληνική κυβέρνηση, είναι να δώσει ως δάνειο μη συνυπολογιζόμενο στο δημόσιο χρέος της χώρας, προκειμένου να κάνουμε δράσεις ακριβώς για την εξοικονόμηση ενέργειας.


Όλα αυτά, συνιστούν μια ελπιδοφόρα προοπτική. Όλα, όμως, αυτά θα ήταν λόγια κενά περιεχομένων αν δεν στηρίξουμε τους ανθρώπους που θα έρθουν να το υλοποιήσουν. Και όταν λέω ανθρώπους, δεν αναφέρομαι στις πολιτικές ηγεσίες των δήμων. Δεν αναφέρομαι στους αιρετούς, που έτσι κι αλλιώς έχουν επίγνωση της σπουδαιότητας του θέματος. Αναφέρομαι στους δημοσίους λειτουργούς, τους λειτουργούς της Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι θα κληθούν να υλοποιήσουν αυτό το όραμα είτε στα θέματα του δημοτικού φωτισμού είτε στα ζητήματα εξοικονόμησης ενέργειας στα σχολεία και στα υπόλοιπα δημοτικά κτίρια. Αυτό λέγεται «ενεργειακός υπεύθυνος» κάθε κτιρίου. Είναι μια νομοθεσία που υπάρχει εδώ και μια δεκαετία στην χώρα μας, η οποία ποτέ δεν έχει εφαρμοστεί, διότι πολύ απλά κανένας δεν είχε λόγο να την εφαρμόσει.


Εμείς, έχουμε εφαρμόσει μια τροπολογία, η οποία κατά την γνώμη μας συνιστά ίσως και τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στον δημόσιο τομέα. Για πρώτη φορά, θα συνδέσουν την παραγωγικότητα στην λειτουργία ενός υπαλλήλου της Αυτοδιοίκησης και του δημόσιου τομέα με την εξοικονόμηση δημόσιου χρήματος. Η παραγωγικότητα σε έναν τομέα θα συνδεθεί με την αμοιβή. Με απλά λόγια, έχουμε έτοιμη την διάταξη, η οποία θα επιτρέπει στον «ενεργειακό υπεύθυνο» που εσείς θα ορίσετε για κάθε ομάδα δημοτικών κτιρίων, να έχει ως υλική ανταμοιβή ένα σημαντικό ποσοστό της εξοικονόμησης που θα προκύπτει, ώστε να δημιουργηθεί, με βάση τις δικές σας αποφάσεις, ένα συγκεκριμένο κίνητρο. Γιατί αν δεν υπάρχει κίνητρο στον ίδιο τον πολίτη, ο οποίος καλείται να εφαρμόσει τις πολιτικές που εμείς συμφωνούμε, τότε αυτές οι πολιτικές μένουν γράμμα κενό.


Και είμαι βέβαιος ότι αυτό το επιχειρησιακό σχέδιο που υπάρχει στο μυαλό όλων μας, μπορούμε να το κάνουμε πραγματικότητα.


Θα ολοκληρώσω, λέγοντάς σας ότι θεωρώ πως τώρα, με την νέα Επιτροπή, γνωρίζοντας τους μισούς τουλάχιστον από τους νέους Επιτρόπους, και ξέροντας πώς λειτουργεί το νέο σύστημα λήψης αποφάσεων με τους αντιπροέδρους, αν αξιοποιήσουμε τα θεσμικά εργαλεία που έχει διαμορφώσει ήδη η πατρίδα μας, τότε μπορούμε να βρούμε πολλές πηγές χρηματοδότησης πέρα από τις συνήθεις, που είναι η νέα προγραμματική περίοδος ή οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι.


Σας βεβαιώνω απολύτως ότι, αν αξιολογήσουμε το εργαλείο που λέγεται, για παράδειγμα, Σχέδιο Ολοκληρωμένης Αστικής Παρέμβασης, αυτό που κάνουμε τώρα στην Αττική, στην Αθήνα, στην δυτική Αθήνα και προχωρούμε σε Πειραιά και Θεσσαλονίκη, και μπορούμε να το χρηματοδοτήσουμε στη νέα προγραμματική περίοδο, τότε, με ολιστικού χαρακτήρα προσεγγίσεις σε επίπεδα Αυτοδιοίκησης, οι πηγές χρηματοδότησης είναι πολύ περισσότερες από αυτές που έχουμε στο μυαλό μας.


Με αυτές τις σκέψεις, λοιπόν, θέλω να σας πω ότι εμείς, έχοντας διαμορφώσει ένα θεσμικό πλαίσιο αρκετά αποτελεσματικό σε όλα τα ζητήματα, από το ζήτημα της διαχείρισης απορριμμάτων, της ανακύκλωσης, της διαχείρισης των βιολογικών καθαρισμών, μέχρι το ζήτημα της εξοικονόμησης ενέργειας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, είμαστε ανοιχτοί σε προτάσεις που θα προκύψουν από τις δικές σας συζητήσεις. Γιατί πιστεύουμε βαθιά ότι το κράτος πρέπει να λειτουργεί στο πλάι και όχι στην πλάτη της Αυτοδιοίκησης.