Home Θεσμικοί φορείς Α.Αλεξόπουλος: όχι στις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων

Α.Αλεξόπουλος: όχι στις ιδιωτικοποιήσεις δημόσιων επιχειρήσεων

0
0

alejopoulosΟ Γ.Γ Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Απόστολος Αλεξόπουλος, αποτέλεσε ένας από τους βασικούς ομιλητές στο ανοιχτό φόρουμ του ΙΕΝΕ. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του κ. Αλεξόπουλου.

«Κυρίες και κύριοι

Ευχαριστώ για την πρόσκληση και  εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες σας.

Επιτρέψτε μου πριν μπω στο θέμα μας να πω δυο λόγια σχετικά με την δική μας αντίληψη για την ενέργεια.

Για μας η Ενέργεια δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη εμπόρευμα, αλλά είναι πρώτα απ’ όλα ένα αναπτυξιακό και κοινωνικό αγαθό, που πρέπει να είναι προσβάσιμο στους πάντες με όρους αξιοπρέπειας, δικαιοσύνης και αφθονίας.

Με τη μέχρι πρότινος ακολουθούμενη πολιτική οδηγηθήκαμε :

  • Σε συνεχείς αυξήσεις στα τιμολόγια της ηλεκτρικής Ενέργειας που δημιούργησαν ενεργειακή φτώχεια και 2δις € απλήρωτους λογαριασμούς.
  • Στην ευνοϊκή και μεροληπτική μεταχείριση των ιδιωτών παραγωγών,
  • Στην συνεχή προσπάθεια διάλυσης της ΔΕΗ, προς όφελος μεγάλων συμφερόντων,
  • Στην διέλευση του TAP με μηδαμινά συγκριτικά οφέλη για την χώρα μας
  • Υποστήκαμε τεράστιες ζημιές από το Εμπάργκο στο ΙΡΑΝ και τις κυρώσεις στην Ρωσία την στιγμή που άλλοι έχουν  οικοδομήσει ειδικές σχέσεις μαζί τους.

Δεν αμφισβητούμε τους διακηρυγμένους στόχους της ΕΕ για:

  • μείωση της εξάρτησης μέσω διαφορετικών προμηθευτών,
  • αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής,
  • εξοικονόμηση ενέργειας,
  • βελτιστοποίηση των δικτύων (ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου) μέσω διασυνδέσεων,
  • δημιουργία υποδομών για την υποδοχή άλλων ενεργειακών προϊόντων.

Αμφιβάλλουμε, όμως, αν τα μέσα που προτείνονται μπορούν να τους επιτύχουν. Φρονούμε ότι θα επιτείνουν τις ανισότητες και θα προκαλούν επώδυνες οικονομικές και κοινωνικές παρενέργειες ανάλογες με αυτές που βλέπουμε να κυριαρχούν σήμερα στην ευρωζώνη και την ΕΕ.

Πολύ φοβούμεθα ότι το μεγαλεπήβολο σχέδιο της σταδιακής ενεργειακής ένωσης αντιμετωπίζεται από ισχυρούς κύκλους, όχι τόσο ως αναπτυξιακό και κοινωνικό όραμα σύγκλισης, συνανάπτυξης, προσέγγισης και ευημερίας λαών και χωρών, αλλά περισσότερο ως όχημα μιας σταδιακής μετάβασης σε μία μεγάλη νεοφιλελεύθερη ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, η οποία μπορεί να μεγενθύνει τις ενεργειακές ανισότητες, τους αποκλεισμούς και τους διαχωρισμούς, κτίζοντας ίσως και νέα τείχη στην Ευρώπη.

Τα βήματα, που με επιμονή προώθησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα τελευταία χρόνια και εφάρμοσε  στον τομέα της ενέργειας, με μανιώδη προσήλωση η Τρόικα, ευνόησαν ληστρικά ιδιωτικά συμφέροντα και είχαν δύο εφιαλτικές παρενέργειες:

  • τίναξαν στα ύψη τις τιμές ενέργειας και
  • αύξησαν δραματικά την ενεργειακή φτώχεια.

Οι ιδιωτικοποιήσεις  και η κατάτμηση δημοσίων ενεργειακών επιχειρήσεων, δεν βοήθησε την παραγωγικότητα και την έξοδο από την κρίση, αντίθετα δημιούργησαν ρήγματα στον κοινωνικό ιστό διευρύνοντας την φτώχεια.

Είναι χρέος μας να σταματήσουμε κάθε διαδικασία περαιτέρω ιδιωτικοποίησης και εκποίησης των Δημοσίων Επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας, επιχειρησιακής και λειτουργικής.

Θεωρούμε ότι πρέπει να διατηρήσουμε τις δημόσιες επιχειρήσεις όχι γιατί πάσχουμε από κρατισμό, αλλά γιατί πιστεύουμε ότι δεν μπορούν όλα στον χώρο της ενέργειας να εξαρτώνται από την μεγιστοποίηση των κερδών των πολυεθνικών και τις απαιτήσεις των αγορών.

Η τελευταία πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υποχρεωτική εκ των προτέρων ενημέρωση και συμμετοχή της Επιτροπής στις ενεργειακές συμφωνίες των κρατών-μελών με τρίτες χώρες, δημιουργούν  ασφυκτικό πλαίσιο για την διαμόρφωση αποδοτικών πολυεπίπεδων και πολυδιάστατων διεθνών ενεργειακών σχέσεων των χωρών μελών.

Μία γνήσια ενεργειακή ένωση στην Ευρώπη είναι αναγκαία αλλά αυτή πρέπει να συμβαδίσει με μία προοδευτική στροφή της Ευρώπης και να κτιστεί βήμα-βήμα σε γνήσια αναπτυξιακή και κοινωνική κατεύθυνση και όχι στη βάση των ψευδεπίγραφων νόμων της αγοράς που συχνά κρύβουν την κυριαρχία άτεγκτων συμφερόντων.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να διατεθούν για υποδομές στην ΕΕ  200δις/ έτος για την επόμενη 10ετία μέσα από τράπεζες , ιδιωτικά κεφάλαια και την ΕΕ. Ο εκσυγχρονισμός θα ανατεθεί κύρια σε ιδιωτικές Εταιρείες. Η έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών και η διάλυση ή περιθωριοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων δημιουργεί συνθήκες για ακόμη μεγαλύτερη εκμετάλλευση του αγαθού της ενέργειας και επέκτασης της Ενεργειακής φτώχειας.

Οι Ενεργειακές συνεργασίες για να είναι χρήσιμες και να αντέχουν στο χρόνο πρέπει να είναι ισότιμες και με οφέλη όλων των πλευρών.

Να σημειώσω, επίσης, ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι που διατίθενται στην ενέργεια είναι ανεπαρκείς, κατανέμονται μάλλον άδικα, ενώ από τις χρηματοδοτήσεις ευνοούνται οι χώρες και οι εταιρείες που μπορούν να έχουν πρόσβαση σε φτηνό δανεισμό.

Αν δεν ληφθούν μέτρα που να διορθώνουν αυτήν την κατάσταση, μπορεί μια σειρά από πιο αδύνατες οικονομικά χώρες, όπως η χώρα μας να καταστούν ενεργειακά εξαρτήματα των πλουσίων κρατών και των μεγάλων εταιρειών.

Στόχος   της Ελληνικής  κυβέρνησης  είναι  να  ασκήσουμε  μια  νέα  ρεαλιστική  &  πολυδιάστατη  ενεργειακή  πολιτική. Μια  θεσμική  &  κανονιστική  συγχρόνως  μια   προγραμματική  &   εφαρμοστική  πολιτική που  θα  χαραχθεί μακροπρόθεσμα  με  άξονα  το  εθνικό  συμφέρον  και  με  βάση  τα  κοινωνικά,  παραγωγικά  και  αναπτυξιακά  πρότυπα  που  είναι  αναγκαία  για  την  εξελικτική  πορεία  της  χώρας.

Για την έρευνα Υδρογονανθράκων και την αξιοποίηση των όποιων κοιτασμάτων ανακαλυφθούν :

Είναι γνωστός ο τρόπος με τον οποίο διεξήχθη η έρευνα Υδρογονανθράκων στην χώρα μας από την εποχή που ανακαλύφθηκε το κοίτασμα του Πρίνου. Σε γενικές γραμμές ήταν επιφανειακή, αποσπασματική χωρίς μακροχρόνια στόχευση. Ξεκίνησε με μεγάλο ενθουσιασμό μετά την ανακάλυψη του κοιτάσματος του Πρίνου (την δεκαετία του ’70, στην ευρύτερη περιοχή Θάσου, πεδίο Πρίνου ‘74 ) για να ξεφουσκώσει σταδιακά.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μέχρι το 1998 μέσω του αρμόδιου φορέα, που ήταν αρχικά η ΔΕΠ Α.Ε.-και στη συνέχεια η ΔΕΠ-ΕΚΥ Α.Ε. Μετά την απορρόφηση της ΔΕΠ-ΕΚΥ Α.Ε. από τα ΕΛΠΕ Α.Ε., μεσολάβησαν δεκατρία χρόνια αδράνειας, όπου κανείς φορέας δεν διεξήγαγε, ούτε επόπτευσε  έρευνες στη χώρα μας.

Η ΔΕΠ-ΕΚΥ Α.Ε. κατά την περίοδο λειτουργίας της (1986-1998) κατάφερε να δώσει μια πιο ρεαλιστική εικόνα για το πετρελαϊκό δυναμικό της χώρας, κύρια στο χερσαίο τμήμα της. Μεταξύ των ετών 95-98 λειτούργησε σαν φορέας υδρογονανθράκων διενεργώντας τον 1ο γύρο παραχωρήσεων, αλλά και σαν κρατική εταιρεία συμμετέχοντας στις κοινοπραξίες.

Με την έλευση της τρόικας διαπιστώνουμε μια έντονη κινητικότητα γύρω από το θέμα της Έρευνας Υδρογονανθράκων. Οι συζητήσεις για τις δυνατότητες του πετρελαϊκού μας δυναμικού διαδέχονται η μία την άλλη και αποτελούν κύριο θέμα των ΜΜΕ. Οι εκτιμήσεις ανεβάζουν μέρα με την μέρα τα αποθέματα σε δυσθεώρητα ύψη. Το θέμα πουλάει, έχουν λεχθεί τόσα πολλά. Επιστήμονες που μέχρι πρότινος υποστήριζαν ότι η Ελλάδα δεν έχει υδρογονάνθρακες έφτασαν στο σημείο να ομιλούν για τεράστια κοιτάσματα..

Σαν ΣΥΡΙΖΑ, εδώ και χρόνια αντιταχθήκαμε σε θεωρίες  υποβάθμισης του ορυκτού μας πλούτου. Με ερωτήσεις στο κοινοβούλιο, ημερίδες και αρθογραφία, προσπαθήσαμε να αναδείξουμε την αξία του ορυκτού μας πλούτου, συμπεριλαμβανομένων  των υδρογονανθράκων, στηριζόμενοι σε επιστημονικές εργασίες, προτάσσοντας πάντα την οικολογικά ασφαλή αξιοποίηση των ενεργειακών πηγών.

Πιστεύουμε στις δυνατότητες αξιοποίησης του ορυκτού μας πλούτου στην κατεύθυνση ανάπτυξης της εγχώριας  βιομηχανίας  και του τομέα των υπηρεσιών, με σεβασμό στο περιβάλλον και όχι στην παραχώρηση ή εκχώρηση των τομέων αυτών στα ξένα μονοπώλια. Λαμπρό παράδειγμα τέτοιας ανάπτυξης, αποτελεί ο τρόπος που η Νορβηγία, μια χώρα πληθυσμιακά μικρότερη από την δική μας και με ισχυρούς γείτονες, κατόρθωσε ν’ αναπτύξει το πετρελαϊκό της δυναμικό, προς το συμφέρον της κοινωνίας της, αξιοποιώντας την διεθνή τεχνογνωσία, σε συνεργασία με τις ξένες εταιρείες, αναπτύσσοντας παράλληλα και την δική της βιομηχανία και υπηρεσίες.

Η νέα κατάσταση :

Η πενταετία 2010-2014 ήταν πολύ σημαντική και για τα θέματα Ενέργειας, δυστυχώς σε μια κατεύθυνση διαμετρικά αντίθετη από την δική μας άποψη. Προωθείται το ξεπούλημα της όποιας κρατικής συμμετοχής σε Εταιρείες Ενέργειας (ΔΕΗ,ΔΕΠΑ,ΔΕΣΦΑ,ΕΛΠΕ) και για την Έρευνα και Εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων με τον Ν 4001/11(ΦΕΚ-179Α/22-8-11), την αξία του οποίου δεν μηδενίζουμε βεβαίως, δημιουργήθηκαν συνθήκες νέας καταλήστευσης των όποιων κοιτασμάτων ανακαλυφθούν.

Πιο συγκεκριμένα:

  • Μειώνεται η φορολογία, αυξάνεται πολλαπλάσια του συνήθους η προς παραχώρηση περιοχή, αυξάνεται ο χρόνος έρευνας σε 8 χρόνια, αποκλείεται η συμμετοχή του κράτους από τις κοινοπραξίες, αλλά το κυριότερο ο ελεγκτικός μηχανισμός η ΕΔΕΥ ΑΕ, που ψηφίστηκε το 2011 μέχρι τώρα είχε μείνει στα χαρτιά. Ενδεικτικό της κατάστασης που βρήκαμε είναι ότι ο ΕΔΕΥ ΑΕ απέκτησε φορολογική ενημερότητα στα τέλη του Ιανουαρίου του 2015 χωρίς στελέχωση με τη λειτουργία του να στηρίζεται στην φιλοτιμία των ελάχιστων υπαλλήλων του Υπουργείου. Αυτό βέβαια δεν αποτέλεσε εμπόδιο στην προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου να προκηρύξει απανωτούς διαγωνισμούς εκχώρησης στην ξηρά αλλά και στην θάλασσα στη λογική των fast track παραχωρήσεων. Πρόσφατα όμως ξεκίνησε η προσπάθεια στελέχωσης της Εταιρίας αυτής.
  • Βρεθήκαμε στην πολύ δύσκολη θέση με το που αναλάβαμε την διακυβέρνηση και έχοντας τις ενστάσεις που προανέφερα αν θα παγώσουμε τις διαδικασίες ή αν θα τις αφήσουμε να εξελιχτούν. Η λήξη της πρώτης διαγωνιστικής διαδικασίας  ήταν στις 6/2/15, όταν η κυβέρνηση δεν είχε πάρει ψήφο εμπιστοσύνης, η δεύτερη στις 14/5/2015. Στον πρώτο διαγωνισμό η εταιρεία που προκάλεσε την διαγωνιστική διαδικασία  υποχώρησε την τελευταία στιγμή. Σταθμίζοντας το πιθανό κόστος και σε συνεργασία με την διοίκηση της ΕΔΕΥ ΑΕ καταλήξαμε στο να αφήσουμε την διαδικασία να εξελιχθεί για τα χερσαία οικόπεδα και να δοθεί παράταση δύο μηνών για τα θαλάσσια.
  • Στα περισσότερα κράτη του κόσμου η οριοθέτηση των προς έρευνα περιοχών, η αρχική έρευνα, ο έλεγχος και η αξιοποίηση του πετρελαϊκού δυναμικού προωθείται μέσα από κρατικά θεσμικά όργανα. Στα κράτη της ΕΕ υπάρχουν  θεσμικά όργανα  που ελέγχουν, ερευνούν, γνωμοδοτούν και συμμετέχουν επιχειρηματικά σε θέματα  πετρελαίου και φυσικού αερίου. Στις πρώτες μας προτεραιότητες είναι να δημιουργήσουμε ένα αξιόπιστο ελεγκτικό μηχανισμό με επαρκή στελέχωση.
  • Ένα δε από τα πρώτα μας βήματα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η σύσταση Δημόσιας Επιχείρησης Ενεργειακών Επενδύσεων, που η συζήτησή της ξεκίνησε χθες στη Βουλή.

Η αξιοποίηση των υδρογονανθράκων της χώρας  περνάει από :

  • Την αξιοκρατική και σύμφωνη με τις ανάγκες και τα διεθνή πρότυπα στελέχωση του Φορέα Υδρογονανθράκων. Αυτό τώρα προχωρά.
  • Την κρατική συμμετοχή στις κοινοπραξίες διερεύνησης και εξόρυξης των κοιτασμάτων. Θα διαμορφώσει  νέο  μοντέλο  διαχείρισης  των  δυνητικών  κοιτασμάτων  Υ/Α  μέσω  συμβάσεων  όπου  το  Δημόσιο  θα  έχει  ενεργό  ρόλο  και  συμμετοχή. Με  αυτή  τη  στόχευση  μεγιστοποιούνται  τα  οικονομικά οφέλη    και  εξασφαλίζονται  νέοι  ουσιαστικοί  πόροι  για την  χρηματοδότηση της κοινωνικής  πολιτικής.
  • Την διαμόρφωση στρατηγικής με μακροχρόνια στόχευση στο άνοιγμα των ερευνητικών περιοχών.
  • Την καθιέρωση κανονισμών προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας των πετρελαϊκών  εργασιών, όπως και κανονισμών λειτουργίας και ελέγχου των πετρελαϊκών Εταιρειών.
  • Την εμπλοκή στην ερευνητική διαδικασία Ελληνικών εταιρειών στα πρότυπα της Νορβηγίας.
  • Την αξιοποίηση του  υπάρχοντος επιστημονικού δυναμικού.
  • Την προσέλκυση Ελλήνων επιστημόνων που εργάζονται σε Εταιρείες του εξωτερικού.
  • Την χορήγηση υποτροφιών σε νέους επιστήμονες με την δέσμευση να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στο Φορέα για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
  • Την διάθεση πόρων για την αγορά  υλικοτεχνικής υποδομής.
  • Στις άμεσες  προτεραιότητες  είναι η  ολοκλήρωση  της διαβούλευσης  με  γειτονικά  κράτη  ώστε  να  επιτευχθεί  η  οριοθέτηση  της  Ελληνικής  ΑΟΖ, στα  πλαίσια  του    Διεθνούς  Δικαίου της θάλασσας. Θα επιδιώξουμε την ανάληψη κοινών ευρωπαϊκών προσπαθειών με στόχο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο στη βάση της διεθνούς νομιμότητας και του διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, το οποίο αποτελεί και ευρωπαϊκό κεκτημένο

Η κατάσταση στη ΝΑ Μεσόγειο :

Η Μεσόγειος αποτελεί θάλασσα μεγάλης γεωστρατηγικής σημασίας. Ενώνει γεωπολιτικά τρείς επιμέρους περιοχές. Την Ευρώπη, την Αφρική και την Μέση Ανατολή, περιοχή που συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα του πλανήτη. Η γεωγραφία της διαμορφώνει σημαντικά στρατηγικά σημεία διέλευσης  και συνθέτει ένα ιδιαίτερο γεωπολιτικό τοπίο µε κράτη που έχουν διαφορετικές σε μήκος και σχήμα ακτές.

Η μη οριοθέτηση της ΑΟΖ αποτελεί εμπόδιο για την ανάπτυξη οικονομικής δραστηριότητας στην περιοχή. Το Δίκαιο της Θάλασσας βάζει τους κανόνες της όποιας οριοθέτησης .Η οριοθέτηση της ΑΟΖ σε περιπτώσεις επικάλυψης, όπως π.χ. συμβαίνει στην Μεσόγειο, έρχεται μετά από διμερείς ή και πολυμερείς διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας αναγνωρίζονται χωρικά ύδατα, συνορεύουσα ζώνη  και ΑΟΖ, σε όλα τα κατοικημένα νησιά που μπορούν να έχουν αυθύπαρκτη οικονομική ζωή. Οι επαφές μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου πρόσφατα δημιουργούν συγκρατημένη αισιοδοξία  για την επίλυση του θέματος.

Η ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Κύπρο και στο Ισραήλ και η ενδεχόμενη ανακάλυψη άλλων στην ευρύτερη μεσογειακή λεκάνη, διαμορφώνει ένα καινούργιο σκηνικό στην περιοχή μας. Η αναβάθμιση του ρόλου της Κύπρου, σε συνδυασμό με την πιθανότητα να βρεθούν υδρογονάνθρακες και σε περιοχές της Ελλάδας δημιουργεί νέες προκλήσεις και δυνατότητες  για τη χώρα μας. Απαιτείται ένας στρατηγικός σχεδιασμός και οι απαραίτητες διπλωματικές διεργασίες και επαφές ώστε ν’ ανοίξει ο δρόμος και να διεκδικήσει η χώρα μας ένα ισχυρό ρόλο στη ΝΑ Ευρώπη. Η νέα κυβέρνηση θα εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση  οικοδομώντας αμοιβαία επωφελείς σχέσεις  με τα κράτη της περιοχής.

Σας ευχαριστώ.»